Wat is glasparelstralen of micropeenen?

Glasparelstralen of micropeenen een oppervlaktebewerkingstechniek. Doormiddel van glasparelstralen wordt het oppervlakte van een materiaal afgewerkt. Gedurende het glasparelstralen straalt men met glazen parels op een werkstuk. Niet elk materiaal is geschikt om doormiddel van glazen kogeltjes (glasparels) te worden bewerkt. Over het algemeen past men het glasparelstralen toe op relatief zachte materialen. Doormiddel van glasparelstralen worden de mechanische eigenschappen van het materiaal verbeterd.

Geen gebroken glaskorrels gebruiken
Als men gebruik maakt van gebroken glaskorrels dan wordt het oppervlak van het materiaal ruw in plaats van glad. Gebroken glaskorrels worden gebruikt om een oppervlak te ontdoen van verontreinigingen en corrosie. Het effect van gebroken glaskorrels bij het glasparelstralen lijkt op het effect dat men krijgt als men gaat zandstralen of gritstralen. Bij gritstralen maakt men gebruik van grit, dit zijn scherpe steentjes die stukjes wegslijpen of wegschuren van het materiaal waar ze op worden geschoten. Gritstralen wordt ook wel zandstralen genoemd al zijn de korrels die men voor dit straalproces gebruikt vaak wel groter dan zandkorrels. Bij parelen of glasparelstralen wil men juist geen ruw effect veroorzaken daarom moet men geen gebroken glaskorrels gebruiken. Omdat aan het materiaal voor het stralen hogere eisen worden gesteld is glasparelstralen over het algemeen een kostbaarder proces dan gritstralen.

Verbeteren van eigenschappen van het materiaal
Zoals eerder vermeld wordt glasparelstralen gedaan om de kwaliteit van een werkstuk te verbeteren. Het werkstuk moet daarvoor eerst worden ontdaan van corrosie, stof en andere vormen van vervuiling. Daarna worden met behulp van perslucht een grote hoeveelheid glazen kogeltjes op het oppervlak geschoten. De kogeltjes hebben een  afmeting van 500 – 5.000 µm. Doordat het glas van de glazen korrels zeer hard is wordt het materiaal waar deze korreltjes tegenaan worden geschoten een klein beetje in elkaar gedrukt. Hierdoor ontstaat kouddeformatie oftewel versteviging. Het oppervlak van het materiaal wordt door parelstralen harder, dichter en ook gladder. Parelstralen zorgt er ook voor dat et materiaal beter beschermd wordt tegen verschillende vormen van corrosie. De weerstand tegen bijvoorbeeld spanningscorroie en corrosievermoeiing neemt toe. Dit gebeurd in een laagdikte van100 – 200 µm.

Wat is zandstralen of gritstralen?

Zandstralen is een proces waarbij men grit met behulp van een compressor en perslucht tegen voorwerpen aan blaast. Omdat men gebruik maakt van grit wordt zandstralen ook wel gritstralen genoemd. Eigenlijk is gritstralen een benaming die meer op zijn plaats is omdat men grit gebruikt en geen zand. Zand is te fijn en te licht om doormiddel van lucht goed te kunnen afvuren op een object. Grit is zwaarder en grover waardoor het materiaal makkelijker met perslucht afgeschoten kan worden op een object.

Waar wordt gritstralen voor gebruikt?
Gritstralen wordt gebruikt om materialen te bewerken. Vanwege de schurende werking van het grit worden kleine deeltjes van het werkstuk weggenomen. Men kan gritstralen bijvoorbeeld gebruiken voor:

  • Het ontroesten van ijzer of staal.
  • Het verwijderen van verf of verontreinigingen van metaal.
  • Het ruw maken van brons nadat het gegoten is. Het opruwen van brons is soms gewenst voor het patineren.
  • Glas kan men ook door gritstralen bewerken. Hierdoor kan het gladde oppervlak van het glas mat worden gemaakt.
  • Glas wordt dus minder doorzichtig als men gaat zandstralen/ gritstralen.
  • Doormiddel van gritstralen kan men hout ontdoen van verflagen, vernis of verontreinigingen.

Welke straalmiddelen worden toegepast in straalprocessen?

Stralen is een proces in de techniek welke wordt toegepast om de oppervlakte van werkstukken en producten te bewerken. Doormiddel van het stralen worden kleine deeltjes materiaal (zoals grit) door perslucht met een grote snelheid op de oppervlakte van het materiaal of werkstuk geblazen. Deze kleine deeltjes worden ook wel abrasief genoemd. Als abrastief kan men bijvoorbeeld grit gebruiken. In dat geval spreekt men ook wel van gritstralen. Soms wordt het woord zandstralen ook nog gebruikt maar meestal is het steengruis dat men gebruikt in dit proces groter dan zandkorrels. Er zijn naast grit nog verschillende andere straalmiddelen. In de volgende alinea lees je hier meer over.

Verschillende straalmiddelen
Een straler kan verschillende staalmiddelen gebruiken. Een straalmiddel is in feite het middel dat wordt gebruikt om tijdens het stralen tegen de oppervlakte van het werkstuk te blazen. Men kan op een aantal manieren onderscheid maken tussen de straalmiddelen. Zo kan men bijvoorbeeld onderscheid maken tussen de grootte van de korrels van  het abrasief waarmee wordt gestraald.

Naast de grote van de korrel kan men ook verschillende materialen gebruiken. De materialen worden in twee verschillende hoofdgroepen ingedeeld: de metallische straalmiddelen en de non-metallische straalmiddelen.

Metallische straalmiddelen bevatten metalen, dit zijn bijvoorbeeld de stalen kogeltjes die men gebruikt bij staalstralen. De non-metallische straalmiddelen bevatten geen metalen. Bij non-metallische straaltechniek maakt men gebruik van bijvoorbeeld gemalen kokosnootschaal, carborundum (sliciumcarbide), droogijs, keramische kogels of glasparels. Als men glasparels gebruikt maakt noemt men het straalproces ook wel parelen of glasparelstralen. Bij de toepassing van keramische kogels spreekt men wel van keramisch parelen.