Verschil tussen mazout en rode diesel

Mazout kent men in Nederland eigenlijk niet als benaming voor brandstof. In België gebruikt men de term mazout wel voor huisbrandolie. Mazout wordt in dat land aangewend als stookolie voor woningen en utiliteitspanden. Op internet worden op forums hele discussies gehouden over mazout en rode diesel. Er zijn mensen die beweren dat mazout als rode diesel kan worden gebruikt. Weer andere mensen beweren dat dit absoluut niet kan omdat mazout de dieselmotor kan vernielen.

Is mazout geschikt voor dieselmotoren?
Bovenstaande vraag kun je niet eenduidig beantwoorden. Sommige mazout is wel geschikt en andere mazout is niet geschikt. Dit kan eigenlijk alleen worden bepaald door een onderzoek dat de doorsnee automobilist zeker niet zelf kan uitvoeren. Voor dieselmotoren is namelijk de zelfontbrandbaarheid van de brandstof van groot belang. Deze zelfontbrandbaarheid wordt aangeduid met een cetaangetal. Bij dieselbrandstoffen (ook rode diesel) is het cetaangetal bekend.

Meestal ligt dit cetaangetal rond de 50. Voor mazout oftewel huisbrandolie is meestal geen cetaangetal bekend.  Daarom weet je ook niet of het mazoutmengsel geschikt is voor de dieselmotor.

Rode diesel
Diesel is in oorsprong niet rood van kleur maar licht geel. De rode kleurstof is later aan de dieselbrandstof toegevoegd om de diesel visueel te markeren. Naast de rode kleurstof werd ook furfural als marker toegevoegd in het verleden. Tegenwoordig gebruikt men (sinds 2002) in de EU Solvent Yellow 124 als marker. Rode diesel werd ook wel landbouwdiesel genoemd omdat deze brandstof werd gebruikt voor voertuigen die door boeren werden gehanteerd om het land te bewerken. Tegenwoordig wordt geen rode diesel meer gebruikt in Nederland. Alleen voor boten die niet gebruikt worden in de pleziervaart mag men nog rode diesel als brandstof aanwenden.

Dieselmotor met verkeerde brandstof
Bijna iedereen weet dat je geen benzine in een dieselmotor kunt gebruiken als brandstof. Benzine wordt namelijk doormiddel van bougies tot ontbranding gebracht. Een dieselmotor werkt op basis van een ander principe namelijk het principe van zelfontbranding van het brandstofmengsel. Het is belangrijk dat men weet hoe een brandstofmengsel reageert op compressie en wanneer het tot zelfontbranding komt. Bij mazout is het cetaangetal niet bekend.

Daardoor weet men ook niet precies of deze brandstof op gewenste moment tot zelfontbranding komt. Dit moment van zelfontbranding is van belang bij de slagen die de zuigers maken in de motor. Als het moment van zelfontbranding verkeert is kan de motor gaan pingelen of kloppen. Dit pingelen of kloppen is een vorm van detonatie (explosie) van het brandstofmengsel op een ongewenst moment. De motor loopt daardoor niet meer  goed en gaat uiteindelijk kapot.

Waarom zou je mazout als autobrandstof gebruiken?
Mazout gebruiken als brandstof voor een auto is onverstandig en kan je een automotor gaan kosten. Bovendien is het ook niet legaal. Waarom zou je mazout als brandstof voor een auto aanwenden? De meeste mensen die dit overwegen doen dit waarschijnlijk om kosten te besparen. Brandstof aan de pomp is echter niet voor niets duurder. Daar wordt belasting (accijns) over geheven. Dat is in Nederland zo maar ook in België. Het ontduiken van deze belasting is een economisch delict en daarom strafbaar. Daarom moet mazout niet als brandstof voor auto’s worden gebruikt. Men loopt een dubbel risico: de dieselmotor vernielen of een flinke boete betalen.

Wat is mazout brandstof?

Mazout is in Nederland een woord dat niet vaak wordt gebruikt.  In België gebruikt men de benaming mazout voor stookolie. Deze benaming heeft men in België ontleend aan de Russische term ‘mazoet’. Mazout wordt in België door verschillende leveranciers aangeboden. Omdat men in België mazout ook gebruikt voor verwarmingsinstallaties van woningen noemt mazout ook wel huisbrandolie. Naast de verwarming van woningen wordt mazout ook gebruikt voor de verwarming van utiliteitsgebouwen zoals kantoren en scholen.

Productie van mazout

Mazout wordt via een raffinageproces in raffinaderijen gewonnen uit aardolie. Omdat aardolie een fossiele delfstof is behoort mazout of huisbrandolie tot de fossiele brandstoffen. Men kan mazout gebruiken om te stoken oftewel om te verwarmen. Van aardolie worden echter verschillende geraffineerde producten gemaakt zoals benzine, kerosine, lpg en nafta. Deze stoffen hebben verschillende eigenschappen en een verschillende samenstelling.  Hieronder kun je meer lezen over de samenstelling van mazout.

Samenstelling mazout

De samenstelling van mazout is wisselend. Het overgrote deel van mazout bestaat uit koolstof,  dit is ongeveer 86,5 procent. Het overige deel bestaat voornamelijk uit waterstof (13,3). Er kunnen echter ook kleine percentages stikstof en zwavel aangetroffen worden aangetroffen in de samenstelling van mazout. De kleur van mazout of huisbrandolie is rood. Deze rode kleur heeft deze stookolie niet van nature en wordt dus toegevoegd. Mazout heeft gelijkwaardige eigenschappen als diesel maar is niet precies hetzelfde.  Mazout heeft een zwavelgehalte van 1000 ppm en diesel 10 ppm. Daarnaast is mazout niet geschikt als brandstof voor verbrandingsmotoren. Hieronder is uitgelegd waarom.

Is mazout hetzelfde als rode diesel?

Mazout kan in theorie als dieselbrandstof worden gebruikt. Omdat mazout een rode kleur heeft en grotendeels dezelfde eigenschappen heeft als diesel zou mazout als rode diesel kunnen worden gebruikt. Toch kan dit niet. Voor dieselmotoren is de zelfontbranding van diesel van groot belang. Deze zelfontbranding wordt aangeduid met een cetaangetal. Om tot een cetaangetal te komen vergelijkt men de zelfontbranding van de diesel met de zelfontbranding van de stof hexadecaan.

Diesel voor dieselmotoren heeft een cetaangetal maar voor mazout is geen cetaangetal bekend. Dat hoeft ook niet want mazout wordt als huisbrandolie gebruikt waarbij er geen druk wordt uitgeoefend zoals in een dieselmotor om zelfontbranding te veroorzaken. Omdat voor mazout geen cetaangetal bekend is weet je ook niet of de samenstelling van de mazout geschikt is om als brandstof te dienen voor een dieselmotor. Als de zelfontbrandbaarheid zeer laag is van de mazout kan de dieselmotor ernstig beschadigd worden.

Overigens mag rode diesel in Nederland bijna nergens meer worden gebruikt als brandstof.  In het verleden werd rode diesel als brandstof toegestaan voor onder andere landbouwvoertuigen. Vanaf 1 januari 2013 mag rode diesel in Nederland alleen nog worden gebruikt als brandstof voor dieselmotoren van schepen die niet gebruikt worden in de pleziervaart.

Wat is stookolie brandstof?

Stookolie wordt gemaakt van aardolie. Aardolie wordt uit de aardkorst gehaald. Het is een fossiele delfstof die doormiddel van raffinage in raffinaderijen in verschillende eindproducten kan worden omgezet. Tijdens de raffinage van aardolie wordt aardolie in een atmosferische destillatiekolom gescheiden in verschillende soorten brandstoffen. Aardolie kan worden opgedeeld in lpg, nafta, benzine,  petroleum,  kerosine en stookolie. Ook stookolie wordt dus van aardolie gemaakt. Er zijn echter verschillende soorten stookolie. Men deelt stookolie ook wel in drie categorieën:

  • Lichte stookolie,
  • Halfzware stookolie,
  • Zware stookolie.

Hieronder is meer informatie weergegeven over deze drie verschillende stookoliegroepen. Over het algemeen wordt stookolie als brandstof gebruikt voor motoren. In het verleden werd stookolie in Nederland ook wel gebruikt als brandstof voor verwarmingsinstallaties maar tegenwoordig gebruikt men daarvoor aardgas of aardwarmte. Stookolie wordt tegenwoordig echter nog steeds gebruikt voor motoren hoewel het geen duurzame schone brandstof is.

Lichte stookolie

Lichte stookolie is er in verschillende vormen. Dieselolie of gasolie is ook een lichte stookolie. Deze stookolie wordt ook wel gebruikt voor dieselmotoren van vrachtwagens, auto’s en tractoren. Ook voor schepen wordt dieselolie als brandstof gebruikt. Vroeger werd aan dieselolie, die als brandstof diende voor dieselmotoren voor buitenverkeer, een rode kleurstof toegevoegd.  De toevoeging van deze rode kleurstof zorgde er voor dat de dieselolie de naam rode diesel kreeg. Aan rode diesel werd tevens de stof furfural als marker toegevoegd. Deze rode diesel mocht echter alleen voor buitenverkeer zoals landbouwvoertuigen worden gebruikt en niet voor wegverkeer.

Sinds 1 januari 2013 wordt rode diesel echter ook niet meer gebruikt in Nederland als brandstof voor voertuigen voor wegverkeer, landbouwverkeer en overig verkeer op land. Rode diesel wordt nog wel gebruikt als brandstof voor schepen die niet worden gebruikt voor de pleziervaart. Volgens de website van de Rijksoverheid is rode diesel voor de commerciële scheepvaart anno 2016 nog vrijgesteld van accijns. Rode diesel mag elders niet meer gebruikt worden omdat de overheid daardoor inkomsten uit accijns misloopt.

Halfzware stookolie

Halfzware stookolie is een zwaardere stookolie dan lichte stookolie. Deze stookolie wordt onder andere gebruikt als brandstof voor scheepsdieselmotoren. Ook voor grote industriële verwarmingssystemen wordt halfzware stookolie gebruikt. Deze stookolie moet voor gebruik worden voorverwarmd. Halfzware stookolie heeft een hogere viscositeit dan lichte stookolie.

Zware stookolie

Zware stookolie heeft een nog hogere viscositeit dan halfzware stookolie. Dit houdt in dat zware stookolie nog stropiger is. Daardoor is deze stookolie voor veel dieselmotoren niet bruikbaar. Zware stookolie wordt wel als brandstof gebruikt voor grote dieselmotoren van zeeschepen. Zware stookolie is in gekoelde toestand veel te stroperig daarom het verwarmd worden en verwarmd worden opgeslagen.  Het gebruik van zware stookolie is erg milieubelastend omdat er veel schadelijke stoffen vrijkomen bij de verbranding van zware stookolie. Daarom willen verschillende organisaties een vervangende brandstof voor zware stookolie introduceren.

LNG brandstof

Liquid natural gas (LNG) is volgens Shell een zeer goede vervangende brandstof. Er worden in de toekomst steeds meer schepen voorzien van LNG-brandstof om daarmee het milieu te besparen door een lagere CO2 uitstoot. De meeste schepen varen anno 2016 nog op zware stookolie. Havens zoals Rotterdam mainport geven echter echter korting als zeeschepen varen op LNG. Daardoor zal LNG in de toekomst meer worden gebruikt.  Ook de wet en regelgeving kunnen in de toekomst het gebruik van zware stookolie aan banden leggen zodat men genoodzaakt is om minder milieubelastende bandstoffen zoal LNG te gebruiken als brandstof.