Wat is een sprinklerinstallatie en hoe werkt deze installatie?

Sprinklerinstallaties zijn brandblusinstallaties die permanent in een gebouw zijn aangebracht. Een sprinklerinstallatie wordt gebruikt voor het detecteren van een brand in het gebouw. Daarnaast wordt dit systeem gebruikt om een brand te beheersen en te blussen. De term sprinklerinstallatie is afgeleid van de sproeikoppen die aan deze installatie verbonden zijn. Deze sproeikoppen worden ook wel sprinklers genoemd en zijn bevestigd direct onder het plafond of onder het dak van een gebouw. Wanneer de temperatuur in de ruimte van de sprinklerinstallatie oploopt door een brand treed de sprinklerinstallatie in werking.

Sprinklerinstallaties treden over het algemeen al in werking bij een beginnende brand. Hierdoor wordt de brand in een gebouw over het algemeen goed onder controle gehouden. Een sprinklerinstallatie treed meestal per ruimte inwerking. Dit zorgt er voor dat de waterschade die veroorzaakt wordt door het bluswater meestal beperkt is.

Hoe werkt een sprinklerinstallatie?
Een sprinklerinstallatie is een systeem dat bestaat een leidingen. Dit stelsel van leidingen is onder het plafond aangebracht met beugels en andere bevestigingssystemen. Aan de leidingen zijn sprinklers gemonteerd. Deze sprinklers hebben een smeltzekering. Deze smeltzekering is gemaakt van glas of soldeer. Er zijn verschillende sprinklers die onder andere met een kleurencode zijn gemerkt. Deze kleurencode geeft aan tot welke temperaturen de zekering bestand is.

Bij een bepaalde hoge temperatuur springt deze smeltzekering uit elkaar. Door het springen van de zekering stroomt het water uit de leiding op een spreiplaat. Deze spreiplaat zorgt er voor dat het water vanaf het plafond over hele ruimte wordt verspreid. Dit is zeer effectief omdat hete gassen en rook zich onder het plafond verzamelen. Warme lucht stijgt namelijk op. Door een sprinklerinstallatie wordt niet alleen de brand geblust maar worden ook de hete gassen afgekoeld. De ruimte wordt door deze effectieve brandbestrijding aanzienlijk snel veiliger.

Door het inwerking treden van de sprinklerinstallatie wordt er water door de leidingen getransporteerd. Dit zorgt er voor dat er ook water aan het begin van het leidingnet stroomt. Het stromend water wordt gedetecteerd door een stromingsschakelaar of alarmklep die aangeeft dat er water stroomt door de sprinklerinstallatieleidingen.

Hierdoor signaleert het systeem dat er ergens brand moet zijn. Dit gebeurd door een alarmbel die door water wordt aangedreven of via een SprinklerMeldCentrale brandmeldcentrale. Deze brandmeldcentrale is in het gebouw aanwezig en waarschuwt de mensen die in het gebouw aanwezig zijn dat er brand is. Daarnaast staat deze installatie ook in verbinding met een ontruimingsinstallatie en is het systeem verbinden met een particuliere alarmcentrale (PAC) en meestal ook aan een regionale brandweeralarmcentrale (RBAC).

Opleidingen voor installeren van sprinklerinstallaties
Het aanleggen van een sprinklerinstallatie moet zeer nauwkeurig gebeuren. Daarom moet een sprinklermonteur over gedegen theoretische kennis en praktijkkennis beschikken. Deze kennis kan een monteur niet alleen in de praktijk eigen maken. Daarom kan een monteur in de sprinklerinstallaties de opleiding Leidinggevende Monteur Sprinklertechniek volgen. Deze opleiding werd vroeger ook wel VSI A genoemd. Deelnemers aan deze cursus moeten ervaring hebben in het monteren en installeren van sprinklersystemen. Deze ervaring wordt in de opleiding Leidinggevende Monteur Sprinklertechniek verder uitgebouwd. Na het afronden van deze opleiding kunnen monteurs ook verder leren. De opleiding opleiding Aankomend technicus Sprinklertechniek is dan de meest voor de hand liggende keuze. Na het afronden van die opleiding kan de persoon doorleren tot Technicus Sprinkler doormiddel van het volgen van de gelijknamige opleiding.

Verder dienen monteurs die werken in de sprinklertechniek ook over een certificaat NEN-EN 12845+A2+NEN 1073 (NL) te beschikken. Deze norm is de vervanger van de VAS oftewel het Voorschrift Automatische Sprinklerinstallaties. Het certificaat NEN-EN 12845+A2+NEN 1073 (NL) kan een monteur bemachtigen door het volgen van een opleiding en het succesvol afronden van bijbehorend examen.

Welke opleidingen zijn er in de sprinklertechniek en sprinklerinstallaties?

Sprinklerinstallaties worden aangebracht onder plafonds en daken van gebouwen. Deze installatie worden gebruikt voor het blussen van branden. Daarnaast zorgden sprinklerinstallaties er voor dat branden tijdig opgemerkt worden en dat de brand beheersbaar blijft. Een sprinklerinstallatie bestaat in de basis uit leidingen en sproeikoppen. Deze sproeikoppen worden ook wel sprinklers genoemd. De sprinkler treed in werking als de smeltzekering door de hitte in een ruimte gaat springen. Een sprinklerinstallatie vormt een belangrijk onderdeel van de brandpreventie. Daarom moeten deze installaties vakkundig worden aangelegd door een goed opgeleide sprinklermonteur. Bij sprinklerinstallaties kunnen verschillende opleiding aan de orde komen. Hieronder volgt een kort overzicht.

Leidinggevende Monteur Sprinklertechniek
De cursus Leidinggevende Monteur Sprinklertechniek werd in het verleden ook wel VSI A genoemd. Deze cursus is bestemd voor werknemers die werken aan automatische sprinklerinstallaties. Voor deze opleiding is een vooropleiding niet verplicht. Wel is werkervaring verplicht, deelnemers aan de cursus moeten ervaring hebben in het monteren en installeren van sprinklerinstallaties. Deze ervaring moet dusdanig zijn dat de monteur zelfstandig kan werken aan sprinklerinstallaties.

Aankomend technicus Sprinklertechniek
Een leidinggevend sprinklermonteur kan doorleren in de sprinklertechniek doormiddel van het volgen van de opleiding Aankomend technicus Sprinklertechniek. Deze opleiding werd in het verleden ook wel VSI-B of Sprinkler I genoemd. Deze opleiding is bestemd voor technisch personeel dat zich bezighoudt met het ontwerpen van sprinklerinstallaties, ook preventisten volgen deze opleiding zodat ze kunnen adviseren op het gebied van de aanleg van deze installaties. In de opleiding Aankomend technicus Sprinklertechniek leert de deelnemer eenvoudige sprinklersystemen te ontwerpen.

Technicus Sprinkler
Na het behalen van de opleiding  Aankomend technicus Sprinklertechniek kan een deelnemer doorstromen naar de opleiding Technicus Sprinkler. Deze opleiding werd vroeger ook wel VSI-C of Sprinkler II genoemd. Deze opleiding is gericht op werknemers die zich beroepsmatig bezig houden met het ontwerp van sprinklerinstallaties en al ruime ervaring hebben met het ontwerpen van eenvoudige installaties. De opleiding Technicus Sprinkler draait met name om het hydraulisch ontwerp van sprinklerinstallaties.

NEN-EN 12845/NEN 1073
Daarnaast is er ook nog de cursus NEN-EN 12845/NEN 1073. Deze cursus is ontwikkelt op basis van de norm NEN-EN 12845+A2+NEN 1073 (NL) die van kracht is sinds 1 oktober 2010. Deze norm vervangt het Voorschrift Automatische Sprinklerinstallaties (VAS) en heeft een groot deel van de behorende Memoranda overgenomen.

De NEN-EN 12845+A2+NEN 1073 (NL) is van toepassing op Nederlandse Vaste brandblusinstallaties en op Automatische sprinklerinstallaties. De norm is zowel gericht op het ontwerpen als installeren van brandblusinstallaties en sprinklerinstallaties. Daarnaast is de norm ook gericht op het onderhouden van deze installaties.

Deze NEN-cursus is op het niveau VSI-B of Sprinkler I en bestemd voor technici en projectleiders die werkzaam zijn in de sprinklertechniek. Als iemand in aanmerking wil komen voor de cursus NEN-EN 12845/NEN 1073 moet hij of zij in bezit zijn van een diploma VSI-B of Sprinklertechniek I.

Wat is een brandmeldinstallatie en hoe werkt een brandmeldinstallatie?

 Verschillende gebrouwen die onder utiliteit vallen bevatten een gebouwbeheersysteem GBS. Hieraan kan een brandmeldinstallatie gekoppeld  worden maar die hoeft niet. Een brandmeldinstallatie kan onafhankelijk van andere systemen worden aangebracht in een gebouw. Een brandmeldinstallatie wordt aangelegd om er voor te zorgen dat een brand in een gebouw zo spoedig mogelijk wordt opgemerkt.

Verschillende onderdelen van een brandmeldinstallatie
Brandmeldsystemen zijn alarmsystemen die specifiek gericht zijn op brand en rookontwikkeling. Een brandmeldingstallatie detecteert brand en initieert een gepaste oplossing. Om dit proces goed uit te voeren bestaat het systeem uit verschillende onderdelen. De belangrijkste onderdelen zijn de rookmelders en de warmtemelders. Ook handmelders zijn verbonden aan een brandmeldinstallatie. De handmelders worden doormiddel van het indrukken van een knop in werking gezet. Handmelders zijn meestal aan de muur bevestigd en zijn rood/ wit gekleurd.

Signalen van een brandmeldinstallatie
Geautomatiseerde brandmeldinstallaties zorgen er voor dat de aanwezigen in een gebouw doormiddel van signalen op de hoogte worden gebracht van een brand. Deze signalen kunnen zowel optisch als via geluid worden verspreid door een gebouw. Geluidssignalen worden meestal verspreid door sirenes en optische signalen doormiddel van felle rode knipperlichten. Hierdoor kunnen verschillende zintuigen van de aanwezigen in een gebouw de signalen opvangen.

Daarnaast is het mogelijk dat een brandmeldinstallatie ik contact staat met een extern gebouw of instantie. Meestal is dat een beveiligingsbureau of brandweer. De brandweer kan dan tijdig in actie komen om het vuur te blussen in een zo vroeg mogelijk stadium.

Sprinklerinstallaties
Brandmeldinstallaties kunnen ook gekoppeld worden aan installaties waarmee de brand geblust kan worden. Sprinklerinstallaties worden in de praktijk veel toegepast. Hiervoor zijn strenge normen opgesteld. Een sprinklerinstallatie is in feite een brandblusinstallatie. Deze installaties blussen brand door grote hoeveelheden water te sproeien in de ruimtes van een gebouw waar de brand gedetecteerd is. Het is belangrijk dat een sprinklerinstallatie alleen wordt ingeschakeld wanneer er daadwerkelijk sprake is van brand. Een sprinklerinstallatie kan namelijk ook een hoop waterschade veroorzaken.

Wat is een Mapress verbinding en hoe wordt deze gemaakt?

Buizen kunnen op verschillende manieren aan elkaar worden bevestigd in de installatietechniek en werktuigbouw. Naast bijvoorbeeld knelkoppelingen, schroefdraadverbindingen en lasverbindingen is er ook een mogelijkheid om buizen met elkaar te verbinden doormiddel van een persverbinding met mapress. Dit is een snelle, eenvoudige manier om buizen met elkaar te verbinden. Daarnaast is Mapress ook kostenefficiënt.

Hoe komt een Mapress verbinding tot stand?
Mapress verbindingen worden gemaakt om buizen aan elkaar te bevestiging. Hiervoor is zijn twee buizen nodig en de Mapressfitting. Om de verbinding tot stand te brengen is een perstoestel nodig. Dit is meestal een elektrohydraulisch aangedreven perstang . Deze perstang is niet erg groot en makkelijk mee te nemen door de installatiemonteur. De Mapress verbinding komt als volgt tot stand:

De buis wordt in de Mapressfitting geschoven. Daarna wordt de buis tezamen met de Mapressfitting in een prestoestel of perstang geplaatst tussen de persklemmen. Het perstoestel of perstang wordt door de monteur aangezet totdat de fitting klem komt te zitten om de buis. De buis vervormt hierdoor een beetje evenals de Mapressfitting.

Door de vervorming van de persfitting en de buis ontstaat een verbinding die trekvast is. Bij het maken van een Mapress verbinding is het belangrijk dat de juiste Mapressfitting wordt gebruikt voor de juiste diameter van de buis. Ook is het belangrijk dat de Mapressfitting goed om de buis wordt geperst. Wanneer dit niet gebeurd met het juiste perstoestel is de kans groot dat de verbinding niet waterdicht is.

Waarvoor worden Mapress verbindingen gebruikt?
Mapress verbindingen kunnen voor verschillende installaties worden gebruikt. Het Mapress systeem wordt onder andere toegepast bij sprinklerinstallaties en bluswaterleidingen. Daarnaast wordt het Mapress systeem toegepast in systemen voor waterverwarming,  voor bijvoorbeeld de centrale verwarming, en waterkoeling. Ook in persluchtnetwerken en gasleidingen kan met Mapress worden gewerkt.

Er kan bij Mapress verbindingen gebruik worden gemaakt van buizen met verschillende diameters. Ook het type buis kan verschillen. Er kan bijvoorbeeld gewerkt met ommantelde buis, verzinkte buis en koperen buis. Dit is afhankelijk van het installatiesysteem waarvoor de Mapress verbinding gebruikt wordt. Een bekend merk dat veel met Mapress doet is Geberit.