Wat is re-integratie en wat komt bij re-integratie aan de orde?

Re-integratie kan letterlijk worden vertaald met ‘weer laten functioneren’. Het woord re-integratie wordt vaak gebruikt op de arbeidsmarkt. Wanneer men in dit kader het woord re-integratie toepast bedoelt men dat een werknemer weer gaat functioneren op de arbeidsmarkt. Het woorddeel ‘re’ kan worden vertaald met ‘opnieuw’. Dit houdt in dat de werknemer of werkzoekende een periode heeft gehad waarin deze niet functioneerde op de arbeidsmarkt of in een bepaalde functie. De werknemer moet opnieuw functioneren op de arbeidsmarkt. Integratie houdt in het kader van de arbeidsmarkt in dat iemand integreert en opnieuw een onderdeel vormt van de arbeidsmarkt. Hieronder is in een aantal korte alinea’s informatie weergegeven over verschillende onderwerpen en aspecten die aan de orde kunnen komen tijdens re-integreren en het re-integratieproces.

Re-integreren bij werkgever
Het is ook mogelijk dat iemand na een periode van ziekte of arbeidsongeschiktheid re-integreert bij hetzelfde bedrijf waar hij of zij werkzaam was voor de ziekteperiode of arbeidsongeschiktheid. De terugkeer van een medewerker naar de werkplek wordt in dit geval ook re-integratie genoemd. Zowel het bedrijf als de werknemer hebben verplichtingen waaraan ze moeten voldoen om een re-integratietraject goed te laten verlopen. Beide partijen zijn verplicht om bepaalde inspanningen te verrichtten die het mogelijk maken dat de werknemer succesvol re-integreert in het arbeidsproces.

Jobcoach
De overheid wil dat zowel de werkgever als de werknemer zich aan deze verplichtingen houden. De werkgever kan in overleg met de werknemer die moet re-integreren besluiten om een jobcoach in te zetten. Deze jobcoach kan de werknemer begeleiden in het uitvoeren van de werkzaamheden op de werkplek. Daarnaast heeft een jobcoach ook ervaring met het inrichten van de werkplek zodat deze voldoet aan de eigenschappen van de werknemer die moet re-integreren. Een jobcoach kan daarbij in overleg treden met de werkgever en met verschillende medische instanties.

Re-integratie uit uitkeringspositie
Als een bedrijf niet in staat is om het re-integratietraject met de medewerker tot een succesvol einde te brengen bestaat de kans dat de medewerker uitstroomt en in een uitkeringspositie terecht komt. Dit wil de overheid zoveel mogelijk proberen te voorkomen. Wanneer iemand alsnog in een uitkeringspositie terecht komt houdt dat meestal niet in dat de periode van re-integratie voorbij is. De overheid maakt namelijk ook gebruik van re-integratiebedrijven om mensen uit een uitkeringspositie weer naar de arbeidsmarkt te begeleiden.

Re-integratiebedrijven
Hiervoor worden re-integratietrajecten aangeboden door verschillende re-integratiebedrijven. Bij deze bedrijven werken re-integratieconsulenten. Deze re-integratieconsulenten hebben veel kennis en ervaring om mensen te begeleiden naar de arbeidsmarkt. Hiervoor kunnen ze adviezen verstrekken aan hun cliënten, oftewel de uitkeringsgerechtigden die moeten re-integreren. Daarnaast kunnen ze verschillende trainingen aanbieden zoals een sollicitatietraining. Ook opleidingen kunnen worden aangeboden door re-integratiebedrijven aan hun cliënten. De doelstelling blijft hetzelfde de cliënt moet zo snel mogelijk re-integreren.

Wat doet een reïntegratiecoach of een re-integratieconsulent voor werkzoekenden?

Een reïntegratiecoach en een re-integratieconsulent zijn twee functienamen waar in feite dezelfde functie mee wordt bedoelt. In de praktijk word over het algemeen de functienaam re-integratieconsulent gebruikt. Een re-integratieconsulent is iemand die langdurig werklozen begeleid naar een baan op de arbeidsmarkt. Wanneer iemand in het verleden werk heeft gehad en na een bepaalde periode van werkloosheid weer werk moet gaan zoeken, noemt men dit herintreden op de arbeidsmarkt. Herintreden op de arbeidsmarkt is voor veel langdurig werklozen niet eenvoudig. Een re-integratieconsulent kan cliënten die moeilijk aan werk kunnen komen begeleiden naar een nieuwe werkplek. De cliënten van re-integratieconsulenten zijn divers en hebben meestal te maken met psychische of fysieke problemen en beperkingen die er voor zorgen dat de afstand tot de arbeidsmarkt groter is dan mensen die deze beperkingen niet hebben.

Welke mensen maken gebruik van een re-integratieconsulent?
Verschillende mensen kunnen gebruik maken van een re-integratieconsulent. Dit kunnen bijvoorbeeld mensen zijn die langdurig ziek zijn geweest of een lichamelijke handicap hebben waardoor ze moeilijk aan het werk kunnen komen. Ook mensen met een verstandelijke beperking of psychische problemen kunnen de hulp inschakelen van een re-integratieconsulent of een reïntegratie coach om hulp te krijgen bij het vinden van een geschikte werkplek. Een re-integratieconsulent heeft vaak specifieke kennis van bepaalde doelgroepen en weet wat de aandachtspunten zijn voor deze doelgroepen met betrekking tot het zoeken naar werk. Hierdoor kan een re-integratieconsulent maatwerk begeleiding leveren aan zijn of haar cliënten.

Opstellen van een reïntegratietrajectplan door een re-integratieconsulent
Re-integratieconsulenten stellen samen met hun cliënten een plan op wat er toe moet leiden dat de cliënt binnen een bepaald tijdsbestek een geschikte werkplek vind. Dit plan wordt ook wel een reïntegratietrajectplan genoemd. Het plan wordt door de re-integratieconsulent in overleg met de cliënt opgesteld. Daaraan gaan verschillende gesprekken vooraf. In een reïntegratietrajectplan wordt rekening houden met de achtergrond van de cliënt en de vaardigheden die hij of zij beheerst. Deze vaardigheden worden ook wel competenties genoemd. Daarnaast wordt in het reïntegratietrajectplan ook rekening gehouden met de beperkingen die de cliënt heeft en de factoren die het voor hem of haar moeilijk maken om een passende baan binnen korte tijd te vinden. Het zoeken naar werk is in een economische crisis niet eenvoudig. Voor mensen zonder beperkingen is het vaak al moeilijk om een passende baan te vinden. Mensen met beperkingen hebben nog meer moeite om werk te vinden dat bij hun past.

Ondersteuning van een re-integratieconsulent
Een re-integratieconsulent kan tijdens de sollicitatie goed ondersteuning bieden aan de cliënt. Hierbij kan ook loopbaanbegeleiding aan de orde komen. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van beroepskeuzetests of loopbaanbegeleidingsgesprekken gebeuren. Daarnaast kan een sollicitatietraining of meerdere sollicitatietrainingen worden gegeven. Re-integratieconsulenten zijn goed op de hoogte van de onderdelen die tijdens sollicitatieprocedures bij bedrijven aan de orde kunnen komen. De tips die ze bieden kunnen de kans op werk voor hun cliënten vergroten. Zo kunnen cliënten doormiddel van trainingen leren hoe ze een sollicitatiebrief moeten schrijven, een cv moeten opstellen of hoe ze een sollicitatiegesprek moeten voeren. Ook moderne middelen om naar werk te zoeken zoals sociale netwerken via internet komen aan de orde. Er kunnen specifieke trainingen worden geboden aan cliënten die niet weten hoe ze hun cv op een vacaturebank moeten zetten. Daarnaast kunnen ook oefeningen worden gedaan met het opstellen van e-mails naar bedrijven en het versturen van open sollicitaties per mail. Wanneer deze middelen onvoldoende zijn kan er ook nog voor gekozen worden om de cliënt verschillende cursussen en opleidingen te laten volgen. Deze opleidingen en cursussen moeten wel aantoonbaar de kans op werk vergroten voor cliënten.

Netwerk van de re-integratieconsulent
Re-integratieconsulenten hebben vaak een groot netwerk van verschillende bedrijven tot hun beschikking. Ze kennen de werkprocessen die binnen deze bedrijven plaatsvinden en weten wat voor werknemers geschikt zijn om in de verschillende bedrijven te werken. Daarnaast hebben ze ook goed contact met uitkeringsinstanties en overheidsinstellingen. Deze netwerken kan de re-integratieconsulent gebruiken voor het zoeken naar een geschikte baan of een geschikte stage voor zijn of haar cliënten. Het uiteindelijke doel is het vinden van een passende werkplek of het opdoen van werkervaring waardoor de kans op werk wordt vergroot. Hierbij kan ook tijdelijk gebruik worden gemaakt van een stageplek of vrijwilligerswerk dat in een bepaald bedrijf of instelling wordt uitgevoerd door de cliënt.

Nazorg door re-integratieconsulent
Een cliënt kan samen met een re-integratieconsulent passend werk zoeken. Motivatie is hierbij van groot belang. Als er eenmaal een passende baan is gevonden biedt de re-integratieconsulent meestal nazorg aan de cliënt. Dit houdt in dat de re-integratieconsulent contact houdt met de cliënt en goed in de gaten houdt of de cliënt echt op zijn of haar plek zit. Het is mogelijk dat de cliënt een jobcoach toegewezen krijgt. Deze jobcoach kan de cliënt in zijn of haar nieuwe functie ondersteunen met het succesvol uitvoeren van de nieuwe werkzaamheden.

Re-integratie is niet altijd vrijblijvend
Omdat cliënten in veel gevallen gebruik maken van een uitkering is een re-integratietraject meestal niet vrijblijvend. Er worden van de cliënt bepaalde inspanningen verwacht. De re-integratieconsulenten zullen doormiddel van coaching de cliënten trachten te stimuleren om de zoektocht naar werk niet op te geven ondanks de tegenslagen die ze te verwerken krijgen. Wanneer een cliënt onvoldoende zijn of haar best doet om de aangereikte mogelijkheden te benutten kan dit gevolgen hebben.