Wat is een meetkamer?

Een meetkamer is een speciale ruimte binnen een technisch bedrijf waarin producten worden gecontroleerd op afmetingen. Een meetbare eigenschap van een materiaal wordt ook wel een grootheid genoemd. In een meetkamer kan men bijvoorbeeld producten of materialen controleren op de natuurkundige grootheden lengte en massa. Het meten van producten en materialen dient bij sommige bedrijven zo nauwkeurig te gebeuren dat er een speciale ruimte voor wordt ingericht.

Inrichting van een meetkamer
Een meetkamer behoort een netjes en opgeruimde kamer te zijn. De kamer moet goed geïsoleerd zijn en goed afgesloten kunnen worden. Een meetkamer bevat meestal een vlakplaat of vlaktafel van bijvoorbeeld graniet met daarop een 3D meetinstrument waarmee men de dimensies van een object kan opmeten. Een vlaktafel is perfect waterpas en daardoor kan men deze tafel als goede basis gebruiken om te kijken of een product wel perfect vlak is.  Een digitale meetopstelling kan producten op honderdsten tot zelfs duizendsten van millimeters nauwkeurig opmeten.

Temperatuur en vochtigheidsgraad
Een meetkamer is een ruimte die niet mag worden gebruikt als opslagruimte voor materialen. De kamer is bedoelt om producten te meten. Naarmate de maatvoering of de passingen nauwkeuriger worden zal men ook rekening moeten houden met de temperatuur. De temperatuur heeft namelijk invloed op de omvang van de meeste materialen. Als de temperatuur hoger is worden de meeste materialen iets groter en als de temperatuur lager is wat kleiner. Dit verschil is afhankelijk van het materiaal en de verhoging of verlaging van de temperatuur.

Als men op honderdsten of duizendsten van een millimeter nauwkeurig gaat controleren moet men gebruik maken van een geklimatiseerde meetkamer. Deze meetkamers worden meestal op een constante temperatuur van 20°C gehouden. Ook de luchtvochtigheid kan men op een specifiek niveau houden. Geklimatiseerde meetkamers hebben meestal een soort sluis of extra ruimte waar je door moet voordat je deze meetkamers kunt binnentreden. Deze sluizen zorgen er voor dat de temperatuur constant blijft in de meetkamer.

Wat doet men in een meetkamer?
In een meetkamer werkt een kwaliteitscontroleur of meettechnicus. Deze meet met verschillende meetinstrumenten de maten op van een product aan de hand van vastgestelde procedures en referentiepunten. Deze gegevens kan men vermelden in een meetrapport. Dit meetrapport kan worden voorzien van foto’s ter verduidelijking. Ook kan een meettechnicus duidelijk met een stiftstreep of andere markering aangeven waar de fout of afwijking zich op een product bevind.

Wat is een schroefmaat of micrometer?

Een schroefmaat of een micrometer is een meetgereedschap waarmee men een klein object met grote nauwkeurigheid kan opmeten. Het meetinstrument kan worden gebruikt om maten en afwijkingen in maten weer te geven tot op 0,01 mm, 0,005 mm of tot op 1 µm nauwkeurig. De micrometer is door Jean Laurent Palmer in 1848 uitgevonden in Paris. Daardoor wordt dit meetinstrument soms ook wel een palmer genoemd.

Micrometer
De naam ‘micrometer’ is niet afgeleid van de schaalverdeling zoals men soms denkt. In plaats daarvan heeft de naam ‘micrometer’ betrekking op het micrometrische schroefdraad van de spindel die wordt gebruikt voor bepalen van de maat.

Toepassing micrometer
Micrometers worden bij bedrijven waarbij de maatvoering erg belangrijk is. In de praktijk worden micrometers gebruikt in de metaalbewerking als men onder zeer nauwkeurige toleranties moet werken. Een tolerantie is een aanduiding van twee maten waarbinnen de maat van een bepaald werkstuk of onderdeel moet vallen om goedgekeurd te worden. In machinefabrieken kunnen onderdelen met behulp van conventionele en CNC aangestuurde machines zeer nauwkeurig worden gedraaid en gefreesd. Met een micrometer kan men vervolgens controleren of het object/ werkstuk daadwerkelijk de gewenste diameter/ afmeting heeft.

Verschillende soorten micrometers
Er zijn verschillende soorten micrometers die in de praktijk kunnen worden gebruikt:

  • Driepuntsbinnenmicrometers worden gebruikt voor het meten van boringen
  • Buitenmicrometers worden gebruikt voor het meten van buitenmaten
  • Schroefdraadmicrometers worden gebruikt voor het opmeten van schroefdraad.
  • De speermicrometer en modulemicrometer worden gebruikt voor het opmeten van tandwielen
  • De dieptemicrometer wordt gebruikt voor het bepalen van de diepte van een object.

Verder zijn er micrometers met een analoge maataanduiding. Deze bevatten een nonius. Ook bestaan er micrometers met een digitale aflezing.  Deze laatste variant kan nauwkeuriger worden afgelezen waardoor fouten in het meetproces kunnen worden geminimaliseerd.

Vormgeving van een micrometer
Een micrometer bestaat uit een beugel met een vast meetvlak. Daarnaast is er een verstelbare meetstift aanwezig met het andere meetvlak. De verstelbare meetstift kan men in beweging brengen door aan de verstelbare afleestrommel te draaien. Hierdoor worden de meetvlakken naar elkaar toe of van elkaar af bewogen. Dit gaat over een zeer fijn schroefmechanisme.

Men brengt de meetstiften zo dicht mogelijk naar het object dat gemeten moet worden. Als de meetbekken het object bijna raken moet men zeer voorzichtig te werk gaan. Men draait dan aan de gevoelsknop. Dit is het onderste draaiknopje aan het handvat van de micrometer.

Zodra de gevoelsknop begint te slippen of te ratelen heeft men met voldoende druk de maat gemeten. Vervolgens kan de maat afgelezen worden. Het gevoelsknopje zorgt er voor dat iedereen met de juiste druk of kracht meet.