Stichting ‘Dorp Grouw’ heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van ijzerwerkers, lassers en cascobouwers in 2019

De afgelopen tijd hebben ongeveer 80 leerlingen gewerkt aan de renovatie van het ‘Dorp Grouw’. Dit is een zogenaamd beurtschip dat eerst “Aebelina” heette en dat later “Dorp Grouw” genoemd. Het schip heeft vanaf 1910 passagiers vervoerd. Ook vervoerde het schop vee en vracht tussen de plaatsen Sneek, Grou en Leeuwarden. Aan het einde van de jaren tachtig van vorige eeuw werd het schip een recreatieschip. De stichting had de wens om het schip Dorp Grouw weer geschikt te maken voor recreatie maar daarvoor moest het schip wel grondig worden gerenoveerd. Dat kost natuurlijk veel tijd en geld.

Samen met Empatec en de gemeente is een oplossing bedacht om het schip Dorp Grouw te redden van de ondergang en tevens leerlingen de mogelijkheid te bieden om zichzelf te ontwikkelen. Door Scheepswerf Talsma werd een leermeester beschikbaar gesteld die de leerlingen kon begeleiden in het werk. Empatec zorgde er voor dat er leerlingen werden aangemeld voor dit project. Tijdens het project werden jongeren en ouderen opgeleid in de metaalbewerking. Voor jongeren was het vooral een opleidingstraject en voor ouderen een omscholing traject om aan het schip te werken. Het uiteindelijke toezicht en de verantwoording voor de renovatie van Dorp Grouw blijft in handen van de stichting die ook het Dorp Grouw heet.

Er moest veel gebeuren. Het schip was eigenlijk klaar voor de sloop toen het werd gekocht. Het was zeer roestig en technisch niet meer in orde. Dat was een grote uitdaging voor de stichting. Gelukkig kon de stichting samenwerken met gemeente Achtkarspelen en Tietjerksteradeel. Scheepwerf J. Talsma deed ook mee. De leerlingen die aan het project deelnamen kregen allemaal een lasopleiding. Omdat er staal werd gelast was dit een MIG/MAG lasopleiding. Op die manier konden de leerlingen zich verder ontwikkelen als lasser. Ook konden de leerlingen zich ontwikkelen in de cascobouw als ijzerwerker en cascobouwer. Er is veel werk voor lassers en cascobouwers op de arbeidsmarkt in 2019. Inmiddels hebben ongeveer 40 leerlingen die aan dit project deelnamen een baan kunnen vinden. Dit heeft Bryan Kes aangegeven. Hij is een van de opleiders die de leerlingen bij de renovatie van Dorp Grouw heeft begeleid.

Wat zijn de spanten van een schip?

Spanten zijn onderdelen van een constructie van een schip of jacht. De spanten van het schip zijn dikke gebogen delen en lopen overdwars ten opzichte van de romp of de lengte van het schip. Men zou de spanten daardoor kunnen beschouwen als de ribbenkast van een schip. Als men de positie van de spanten bekijkt lijken dit ook net ribben. Deze ribben hebben een v-vorm, U-vorm of een C-vorm. Spanten werden vroeger van hout gemaakt. Door de gebogen vorm is het lastig om een spant uit één boom te zagen. In plaats daarvan werden de spanten van verschillende houten delen gemaakt. Een spant bestond daardoor uit een buikstuk, twee oplangen en twee sitters. Tegenwoordig worden spanten van metaal gemaakt zoals staal of aluminium.

De spanten worden op een regelmatige afstand geplaatst op de kiel van het schip. In het middelste deel van het schip zijn de spanten U-vormig. Naar mate men meer naar het voorsteven gaat krijgen de spanten meer een V-vorm. De spanten van de meeste schepen zijn van staal en worden door ervaren lassers aan de kiel van het schip vast gelast. Aan de buitenkant van de spanten wordt de scheepshuid vastgelast. Deze scheepshuid bestaat uit huidplaten die ook van staal zijn gemaakt. Het woord ‘spant’ wordt naast de scheepsbouw en jachtbouw ook gebruikt in de bouwkunde. In dat geval bedoelt men met een spant de dragende delen van een dakconstructie. De spanten van een gebouw lijken ook wel een beetje op de ribben van een dak. Aan deze spanten wordt namelijk ook de dakbedekking bevestigd.

Wat is baggeren en baggertechniek?

Baggertechniek is een verzamelnaam voor verschillende technieken die worden gebruikt om zand, slip en andere bodemlagen van de waterbodem te verwijderen. Daarnaast hoort ook het opschonen van oppervlaktewater en landaanwinning tot baggerwerken. Baggeren kan op verschillende manieren worden gedaan. Zo kan men gebruik maken hydraulische baggerkraan of een zelfvarende cutterzuiger. Verder kan gebruik worden gemaakt van sleephopperzuigers. Baggeren kan vanaf de wal worden gedaan en vanaf het water door bijvoorbeeld een ponton of schip te gebruiken.

Wat is bagger?
Op de bodem van vaarwegen kan bagger ontstaan, dit is een soort slib dat bestaat uit plantenresten, bodemmateriaal, bladeren en andere plantenresten op de bodem neerdalen. Bagger kan ook bestaan uit afval. Als bagger schadelijk afval bevat spreekt men ook wel van verontreinigd baggerslib. Bagger zorgt er voor dat vaarwegen of vaargeulen minder diep worden of zelfs verstopt raken. Dit kan op den duur het scheepvaartverkeer gaan hinderen dat zich over de waterwegen verplaatst. Ook de capaciteit van het afvoeren van water naar bijvoorbeeld de zee kan worden gehinderd door bagger in de waterwegen. Hierdoor kunnen kanalen, rivieren en andere waterwegen buiten hun kades of overs treden met alle gevolgen van dien. Daarom dient men regelmatig bagger te verwijderen.

Wat is baggeren?
Baggeren is een werkwoord dat is afgeleid van bagger. Het baggeren van waterwegen houdt in dat bagger uit de waterwegen wordt verwijdert. Dit kan op verschillende manieren gebeuren. Baggeren wordt regelmatig gedaan omdat slib voortdurend wordt aangevoerd door de stroming in de waterwegen en afval en plantenresten die vanaf het wateroppervlak naar de bodem afdalen. Niet alleen het verwijderen van slip is belangrijk bij baggeren het slip moet ook worden afgevoerd. Vooral verontreinigd slib of verontreinigde bagger dient zorgvuldig te worden afgevoerd.

Waarom wordt er gebaggerd?
Het onderhouden van waterwegen en havens en andere waterinfrastructuur is een belangrijk aspect van het baggeren. Daarnaast kan men ook baggeren voor de aanleg van nieuwe havens, dokken of vaarwaters. Dit wordt ook wel Capital dredging genoemd. Ook de voorbereiding van de zeebodem op het plaatsen offshore- installaties kan door baggerbedrijven worden gedaan. Verder wordt ook gebaggerd voor de aanleg van kunstmatige eilanden of andere vormen van landwinning.

Als men de doelen van baggeren zou samenvatten dan heeft men het over:

  • Verwijderen van materiaal onder de wateroppervlak om meer diepte te maken.
  • Opvullen en ophogen van land op en rond het water.
  • Winning van materialen zoals zand die worden gebruikt als bouwmateriaal.
  • Winnen van kostbare mineralen en ertsen.

Wat is cascobouw in de scheepsbouw en jachtbouw?

De scheepsbouw en jachtbouw zijn twee bijzondere onderdelen die onder de metaaltechniek vallen. In de scheepsbouw worden vrachtschepen, passagiersschepen, drijvende pontons en andere grote drijvende schepen en objecten gebouwd. Deze objecten zijn meestal van staal vervaardigd. In de jachtbouw worden jachten gemaakt. De jachtbouw en de scheepsbouw zijn twee sectoren die veel op elkaar lijken. Desondanks zijn deze sectoren wel verschillend. De jachtbouw is een sector die meer op luxe is gericht. Hierdoor is het afwerkingsniveau in de jachtbouw veel hoger dan in de scheepsbouw. De jachtbouw is vooral bedoelt voor de vrije tijd van mensen. Een jacht is daarnaast een statussymbool. Daarom moeten jachten aan veel verschillende eisen voldoen en moeten ze ook esthetisch aantrekkelijk zijn. Jachten worden regelmatig volgens speciale richtlijnen ontworpen die elk jacht een uniek uiterlijk geven. De jachtbouw vereist veel vakmanschap van de bouwers van het jacht. Een bedrijf waar jachten worden gebouwd wordt over het algemeen een jachtwerf genoemd.

De scheepsbouw is meer gericht op de bouw van schepen die een bepaald nut hebben. Dit kunnen transportschepen zijn maar ook passagiersschepen. Verder zijn er speciale werkschepen die ontworpen worden om bijvoorbeeld te baggeren. Olietankers worden bijvoorbeeld gebruikt om olie te vervoeren. Verder zijn er bijvoorbeeld schepen voor de brandweer, politie en de reddingsmaatschappij. Deze schepen moeten voldoen aan hoge eisen op het gebied van veiligheid. Daarnaast moeten deze schepen constructief zeer sterk zijn. Schepen die onder zware omstandigheden worden gebruikt moeten vooral sterk zijn, de uiterlijke aspecten zijn daarbij van ondergeschikt belang. Bedrijven waar schepen worden gebouwd worden scheepswerven genoemd.

Cascobouw in de jachtbouw en scheepsbouw
Het bouwen van casco’s in de scheepsbouw heeft veel overeenkomsten met de bouw van casco’s in de jachtbouw. Het materiaal kan echter wel verschillen. In de jachtbouw wordt veel gebruik gemaakt van aluminium terwijl men in de scheepsbouw voornamelijk werkt met staal. Staal is zwaarder maar ook sterker dan aluminium. Daarom is staal geschikte voor schepen die onder zware druk komen te staan of een grote lading moeten vervoeren. Ook het afwerkingsniveau verschilt tussen de jachtbouw en scheepsbouw. De jachtbouw heeft meestal een zeer hoog afwerkingsniveau. De scheepsbouw heeft een lager afwerkingsniveau maar heeft wel zeer hoge kwaliteitseisen op het gebied van de constructieve stevigheid. Zowel in de jachtbouw als in de scheepsbouw wordt regelmatig gecertificeerd gelast. Dit houdt in dat de lassen die aangebracht worden in onderdelen van het casco aan zeer hoge kwaliteitseisen moeten voldoen.

Cascobouw in het algemeen
Op een jachtwerf of scheepswerf werken lassers en cascobouwers. Sommige personeelsleden kunnen beide functies vervullen. De meeste medewerkers zijn echter één van beide functies, of je bent cascobouwer of je bent lasser. Een cascobouwer stelt de onderdelen van het schip of het jacht samen. Daarbij moet de cascobouwer goed tekening kunnen lezen. Aan de hand van tekeningen moeten platen en profielen op maat worden gezaagd of gesneden. Vervolgens moeten de spanten volgens tekening worden opgezet. Om de spanten heen worden huidplaten vastgehecht. De cascobouwer maakt hiervoor hechtlassen. De lasser komt na de cascobouwer en last de delen die gehecht zijn aan elkaar vast met een hoogwaardige las. De cascobouwer moet de maatvoering goed in de gaten houden. Meestal let de lasser daar namelijk niet op. De lasser moet er vanuit kunnen gaan dat de cascobouwer de delen van het schip goed in elkaar heeft gehecht. De cascobouwer stelt niet alleen de buitenkant van het schip samen. Hij of zij kan ook de binnenkant van het schip samenstellen. Hierbij kan gedacht worden aan de verschillende ruimtes en vloeren waaruit een schip bestaat. Ook de kajuit en gaten voor de boegschroef kunnen door de cascobouwer worden samengesteld.

Afbouwfase van het schip of het jacht
Het casco van een schip of jacht is als het ware de ruwbouw van een schip. Het schip moet na de bouw van het casco nog worden voorzien van een interieur en installatie. Hierbij kan gedacht worden aan het plaatsen van elektrische bekabeling en leidingen voor de verwarming. Daarnaast worden er ook leidingen aan boord van een schip geplaatst voor schoon water en afvalwater. Verder zijn er diverse brandstofleidingen aan boord van een schip. In de afbouwfase wordt ook aandacht besteed aan het sanitair en de besturing van het schip of het jacht. De jachttimmermannen zorgen er voor dat het dek van de jachten mooi betimmerd wordt. Dit is een bijzondere vorm van vakmanschap. Ook aan de binnenkant van jachten wordt door jachttimmermannen veel werk verricht ter verfraaiing van het jacht. Scheepstimmermannen doen deze werkzaamheden aan boord van schepen. Tot slot wordt er ook aandacht besteed aan het schilderwerk in het schip of het jacht en daarbuiten. Hier zijn ook verschillende eisen voor. De buitenkant van schepen en jachten hebben veel te lijden van de uitwerking van weer en wind. Daarom moet de buitenkant van het schip goed beschermd worden. Jachtschilders en scheepsschilders zorgen er voor dat deze bescherming in de vorm van verf en lak professioneel wordt aangebracht.