Wat is steenkooldiesel?

Steenkooldiesel is een dieselolie dat men heeft gewonnen uit steenkolen. Hierbij wordt een chemisch proces toegepast. Er bestaan twee verschillende chemische processen die men hiervoor kan hanteren dit zijn:

  • Fischer-Tropschprocédé
  • liquefactie

Bovengenoemde methodes zijn in onderstaande alinea’s verder omschreven en toegelicht.

Fischer-Tropschprocédé
Het Fischer-Tropschprocédé is in de jaren ’20 van de 20e eeuw ontwikkeld door de Duitse geleerden Fischer en Tropsch. Tijdens dit proces wordt een gasmengsel van koolstofmonoxide (CO) en waterstof (H2) omgezet in een vloeibare brandstof. Bij dit proces wordt ijzer als katalysator gebruikt. Het resultaat van het Fischer-Tropschprocédé is ongeveer 75 procent steenkooldiesel en het overige deel is nafta. De steenkooldiesel die door middel van dit proces vervaardigd is heeft een hoge kwaliteit. Er zijn bijna geen zwavel en andere verontreinigingen in dit dieselmengsel aanwezig.

Liquefactie 
Als men steenkooldiesel doormiddel van liquefactie wil winnen is de kwaliteit veel lager dan steenkooldiesel dat doormiddel van Fischer-Tropschprocédé vervaardigd is. Het cetaangetal van deze diesel is echter zeer hoog. Dat maakt deze brandstof niet geschikt voor de meestal dieselmotoren. Een hoog cetaangetal maakt duidelijk dat het dieselmengsel zeer snel tot zelfontbranding komt. Deze zelfontbranding moet echter wel passen bij de dieselmotoren. Een te hoog cetaangetal zorgt er voor dat het dieselmengsel voortijdig tot detonatie komt en dat is ook niet goed voor de zuigerslagen die de dieselmotor maakt. Daarom worden aan deze steenkooldiesel andere mengsels toegevoegd. In bijgemengde vorm kan deze diesel wel gebruikt worden in dieselmotoren.

Wat is landbouwdiesel?

Landbouwdiesel is diesel die in het verleden specifiek werd gebruikt voor landbouwvoertuigen. In feite was landbouwdiesel gewone diesel waaraan de stof furfural als marker werd toegevoegd. Daarnaast werd een rode kleurstof aan de diesel toegevoegd zodat landbouwdiesel ook visueel te onderscheiden was van blanke hoogbelaste diesel. Landbouwdiesel werd daarom ook wel rode diesel genoemd.

Gewone diesel werd hoger belast dan rode diesel. Rode diesel mocht daarom niet worden gebruikt voor wegverkeer. Voor verkeer op de weg mocht men alleen normale diesel gebruiken waarop hoge accijns werden geheven. Sinds 1 januari 2013 kan men in Nederland alleen de blanke diesel kopen. De rode diesel mag niet meer worden verkocht.

Waarvoor werd landbouwdiesel gebruikt?
Landbouwdiesel of rode diesel werd in het verleden gebruikt als brandstof voor bijvoorbeeld:

  • Hoogwerkers
  • Tractoren
  • Heftrucks
  • Verreikers

Tegenwoordig mag men rode diesel alleen nog maar gebruiken als brandstof in de beroepsscheepvaart. Dit is de scheepsvaart die niet valt onder de plezierscheepvaart. Als men wel rode diesel gebruikt voor andere doeleinden dan kan men een flinke boete riskeren. Deze boete is meestal per liter rode diesel met een behoorlijk hoog minimumbedrag. Het gebruik van rode diesel is namelijk een economisch delict. Men ontduikt het betalen van accijns en dat is strafbaar.

Verschil tussen mazout en rode diesel

Mazout kent men in Nederland eigenlijk niet als benaming voor brandstof. In België gebruikt men de term mazout wel voor huisbrandolie. Mazout wordt in dat land aangewend als stookolie voor woningen en utiliteitspanden. Op internet worden op forums hele discussies gehouden over mazout en rode diesel. Er zijn mensen die beweren dat mazout als rode diesel kan worden gebruikt. Weer andere mensen beweren dat dit absoluut niet kan omdat mazout de dieselmotor kan vernielen.

Is mazout geschikt voor dieselmotoren?
Bovenstaande vraag kun je niet eenduidig beantwoorden. Sommige mazout is wel geschikt en andere mazout is niet geschikt. Dit kan eigenlijk alleen worden bepaald door een onderzoek dat de doorsnee automobilist zeker niet zelf kan uitvoeren. Voor dieselmotoren is namelijk de zelfontbrandbaarheid van de brandstof van groot belang. Deze zelfontbrandbaarheid wordt aangeduid met een cetaangetal. Bij dieselbrandstoffen (ook rode diesel) is het cetaangetal bekend.

Meestal ligt dit cetaangetal rond de 50. Voor mazout oftewel huisbrandolie is meestal geen cetaangetal bekend.  Daarom weet je ook niet of het mazoutmengsel geschikt is voor de dieselmotor.

Rode diesel
Diesel is in oorsprong niet rood van kleur maar licht geel. De rode kleurstof is later aan de dieselbrandstof toegevoegd om de diesel visueel te markeren. Naast de rode kleurstof werd ook furfural als marker toegevoegd in het verleden. Tegenwoordig gebruikt men (sinds 2002) in de EU Solvent Yellow 124 als marker. Rode diesel werd ook wel landbouwdiesel genoemd omdat deze brandstof werd gebruikt voor voertuigen die door boeren werden gehanteerd om het land te bewerken. Tegenwoordig wordt geen rode diesel meer gebruikt in Nederland. Alleen voor boten die niet gebruikt worden in de pleziervaart mag men nog rode diesel als brandstof aanwenden.

Dieselmotor met verkeerde brandstof
Bijna iedereen weet dat je geen benzine in een dieselmotor kunt gebruiken als brandstof. Benzine wordt namelijk doormiddel van bougies tot ontbranding gebracht. Een dieselmotor werkt op basis van een ander principe namelijk het principe van zelfontbranding van het brandstofmengsel. Het is belangrijk dat men weet hoe een brandstofmengsel reageert op compressie en wanneer het tot zelfontbranding komt. Bij mazout is het cetaangetal niet bekend.

Daardoor weet men ook niet precies of deze brandstof op gewenste moment tot zelfontbranding komt. Dit moment van zelfontbranding is van belang bij de slagen die de zuigers maken in de motor. Als het moment van zelfontbranding verkeert is kan de motor gaan pingelen of kloppen. Dit pingelen of kloppen is een vorm van detonatie (explosie) van het brandstofmengsel op een ongewenst moment. De motor loopt daardoor niet meer  goed en gaat uiteindelijk kapot.

Waarom zou je mazout als autobrandstof gebruiken?
Mazout gebruiken als brandstof voor een auto is onverstandig en kan je een automotor gaan kosten. Bovendien is het ook niet legaal. Waarom zou je mazout als brandstof voor een auto aanwenden? De meeste mensen die dit overwegen doen dit waarschijnlijk om kosten te besparen. Brandstof aan de pomp is echter niet voor niets duurder. Daar wordt belasting (accijns) over geheven. Dat is in Nederland zo maar ook in België. Het ontduiken van deze belasting is een economisch delict en daarom strafbaar. Daarom moet mazout niet als brandstof voor auto’s worden gebruikt. Men loopt een dubbel risico: de dieselmotor vernielen of een flinke boete betalen.

Wat is mazout brandstof?

Mazout is in Nederland een woord dat niet vaak wordt gebruikt.  In België gebruikt men de benaming mazout voor stookolie. Deze benaming heeft men in België ontleend aan de Russische term ‘mazoet’. Mazout wordt in België door verschillende leveranciers aangeboden. Omdat men in België mazout ook gebruikt voor verwarmingsinstallaties van woningen noemt mazout ook wel huisbrandolie. Naast de verwarming van woningen wordt mazout ook gebruikt voor de verwarming van utiliteitsgebouwen zoals kantoren en scholen.

Productie van mazout

Mazout wordt via een raffinageproces in raffinaderijen gewonnen uit aardolie. Omdat aardolie een fossiele delfstof is behoort mazout of huisbrandolie tot de fossiele brandstoffen. Men kan mazout gebruiken om te stoken oftewel om te verwarmen. Van aardolie worden echter verschillende geraffineerde producten gemaakt zoals benzine, kerosine, lpg en nafta. Deze stoffen hebben verschillende eigenschappen en een verschillende samenstelling.  Hieronder kun je meer lezen over de samenstelling van mazout.

Samenstelling mazout

De samenstelling van mazout is wisselend. Het overgrote deel van mazout bestaat uit koolstof,  dit is ongeveer 86,5 procent. Het overige deel bestaat voornamelijk uit waterstof (13,3). Er kunnen echter ook kleine percentages stikstof en zwavel aangetroffen worden aangetroffen in de samenstelling van mazout. De kleur van mazout of huisbrandolie is rood. Deze rode kleur heeft deze stookolie niet van nature en wordt dus toegevoegd. Mazout heeft gelijkwaardige eigenschappen als diesel maar is niet precies hetzelfde.  Mazout heeft een zwavelgehalte van 1000 ppm en diesel 10 ppm. Daarnaast is mazout niet geschikt als brandstof voor verbrandingsmotoren. Hieronder is uitgelegd waarom.

Is mazout hetzelfde als rode diesel?

Mazout kan in theorie als dieselbrandstof worden gebruikt. Omdat mazout een rode kleur heeft en grotendeels dezelfde eigenschappen heeft als diesel zou mazout als rode diesel kunnen worden gebruikt. Toch kan dit niet. Voor dieselmotoren is de zelfontbranding van diesel van groot belang. Deze zelfontbranding wordt aangeduid met een cetaangetal. Om tot een cetaangetal te komen vergelijkt men de zelfontbranding van de diesel met de zelfontbranding van de stof hexadecaan.

Diesel voor dieselmotoren heeft een cetaangetal maar voor mazout is geen cetaangetal bekend. Dat hoeft ook niet want mazout wordt als huisbrandolie gebruikt waarbij er geen druk wordt uitgeoefend zoals in een dieselmotor om zelfontbranding te veroorzaken. Omdat voor mazout geen cetaangetal bekend is weet je ook niet of de samenstelling van de mazout geschikt is om als brandstof te dienen voor een dieselmotor. Als de zelfontbrandbaarheid zeer laag is van de mazout kan de dieselmotor ernstig beschadigd worden.

Overigens mag rode diesel in Nederland bijna nergens meer worden gebruikt als brandstof.  In het verleden werd rode diesel als brandstof toegestaan voor onder andere landbouwvoertuigen. Vanaf 1 januari 2013 mag rode diesel in Nederland alleen nog worden gebruikt als brandstof voor dieselmotoren van schepen die niet gebruikt worden in de pleziervaart.

Wat is fufural en waar wordt furfural voor gebruikt?

Furfural is vloeistof die over een hogere dichtheid beschikt dan water. De vloeistof furfural is een heterocyclisch aldehyde. De stof kleurloos tot lichtgeel maar krijgt een rood-bruine kleur als de stof wordt bblootgesteld aan de lucht. De naam furfural is afkomstig van het Latijnse woord ‘furfur’. Dit kan in het Nederlands worden vertaald met zemelen.  De geur en de smaak van furfural lijkt op gebakken brood of amandelen. Furfural is echter giftig bij innemen en inslikken. Daarnaast is furfural ook irriterend voor de ogen en huid.

Hoe wordt furfural gemaakt?

Furfural kan worden gemaakt van plantenresten. Niet alle plantenresten zijn geschikt voor de productie van furfural. In de praktijk wordt furfural vooral geproduceerd van landbouwafval. De landbouwproducten die pentosanen (een soort koolhydraten) bevatten zijn vooral geschikt voor de productie van furfural. Hierbij kan men denken aan de schillen van graan en rogge. Ook maiskolven en rijstschillen bevatten de stof furfural. Deze plantaardige resten kunnen doormiddel van dehydratie (of dehydratatie) worden omgezet in furfural. Daarbij gebruikt men de stof zwavelzuur.

Waarvoor wordt furfural gebruikt?

Furfural wordt gebruikt in verschillende producten. Men gebruikt furfural onder andere voor chemische stoffen maar ook voor de productie van bepaalde geneesmiddelen. Furfuryalcohol wordt bijvoorbeeld gebruikt in de metaalindustrie voor het maken van gietmallen van zand. Daarbij dient furfuryalcohol als bindmiddel voor het zand.

Furfuryalcohol wordt ook gebruikt in de productie van verf, lijm en coating. Naast furfuryalcohol worden ook andere chemische stoffen van furfural gemaakt zoals furaan en furaanzuur. Furfural wordt ook gebruikt in de petrochemische industrie als oplosmiddel. Een andere toepassing is als kleurstof voor diesel zodat rode diesel ontstaat. In de volgende alinea is meer te lezen over rode diesel.

Furfural en rode diesel

Rode diesel is een benaming van diesel die onder een lagere accijns valt dan reguliere diesel. Deze diesel wordt voorzien van een rode kleur en een marker. Daarvoor wordt aan diesel een rode kleurstof en furfural toegevoegd als brandstofadditief. De rode kleur maakt het verschil visueel.  Omdat rode diesel onder een lagere accijns valt dan reguliere diesel mocht en mag rode diesel niet voor het gewone wegverkeer worden gebruikt. Vanaf 1 januari 2013 mag rode diesel ook niet meer worden gebruikt in landbouwvoertuigen. Rode diesel wordt nog wel gebruikt als brandstof voor schepen die niet voor de pleziervaart dienen.

Wat is rode diesel brandstof?

Rode diesel is een brandstof die uit aardolie kan worden verkregen. Het is diesel of gasolie die onder een lager accijnstarief valt en daarom voorzien is van een bepaalde kleur. Deze rode kleur heeft diesel niet als het uit aardolie wordt gewonnen maar wordt dus speciaal toegevoegd door een kleurstof toe te voegen. Ook de marker furfural wordt aan rode diesel toegevoegd. Rode diesel heeft dus geen specifieke andere eigenschappen dan reguliere diesel die onder een hoger accijnstarief valt.

Toepassing rode diesel

Rode diesel werd in het verleden veel gebruikt voor voertuigen die door boeren werden gebruikt zoals tractoren en andere landbouwvoertuigen. Ook werd rode diesel gebruikt als brandstof voor heftrucks en aggregaten.  Verder werd rode diesel gebruikt als brandstof voor schepen. Omdat rode diesel onder een lager accijnstarief valt is rode diesel goedkoper dan reguliere diesel. De overheid loopt echter accijns oftewel belasting mis als men rode diesel gebruikt als brandstof voor dieselvoertuigen daarom zijn er specifieke voertuigen vastgelegd die op rode diesel mogen rijden. Vanaf 1 januari 2013 mogen voertuigen niet meer op rode diesel rijden. Alleen schepen die niet worden gebruikt voor de pleziervaart mogen rode diesel als brandstof gebruiken.

Cetaangetal

De rode kleur van diesel zegt niets over de kwaliteit van diesel. De kwaliteit van diesel kan onder andere worden gemeten door het dieselmengsel te vergelijken met de koolwaterstof hexadecaan. Deze stof komt onder druk snel tot zelfontbranding als er zuurstof aanwezig is. Voor diesel is de zelfontbranding ook van groot belang. Dieselmotoren bevatten geen bougies zoals benzinemotoren (mengselmotor, Ottomotor). In plaats daarvan komt het dieselmengsel tot zelfontbranding in de dieselmotor. Het cetaangetal maakt duidelijk hoe de diesel reageert in de dieselmotor.