Vragen voor het inwinnen van referenties

Referenties worden regelmatig opgevraagd tijdens sollicitatieprocedures. Een referentie is een persoon die, als het goed is, een duidelijk beeld kan schetsen over het functioneren van een sollicitant. De sollicitant geeft zelf bij een potentiële werkgever aan welke personen en bedrijven mogen worden benaderd voor het inwinnen van een referentie.

Het informeel natrekken van een referentie zonder toestemming van de sollicitant is in strijd met de sollicitatiecode en in strijd met de bescherming van de privacy van de kandidaat. Daarom zal een potentiële werkgever altijd toestemming moeten vragen aan een sollicitant of er referenties ingewonnen mogen worden. De sollicitant of werkzoekende geeft dan aan welke personen als referentie mogen worden benaderd. Als het goed is heeft de sollicitant zelf van te voren contact gehad met de personen die als referent zijn opgegeven zodat de referenties weten dat ze benaderd kunnen worden door werkgevers.

Vragen die gesteld worden tijdens inwinnen van referentie
Het is zowel voor de sollicitant als voor de werkgever interessant om te weten welke vragen gesteld kunnen worden als een referentie wordt benaderd. Hieronder staan een aantal vragen die tijdens dit contact aan de orde kunnen komen:

  • Welke functie heeft de werknemer vervuld?
  • Wat waren de taken van de werknemer?
  • Wat waren de verantwoordelijkheden van de werknemer?
  • Functioneerde de werknemer in een leidinggevende positie?
  • Hoe functioneerde de werknemer in zijn algemeenheid?
  • Werden de deadlines behaald?
  • Hoe functioneerde de werknemer in de groep?
  • Waarom is de werknemer uit uw organisatie vertrokken?
  • Zijn er verder nog aspecten over het functioneren van de werknemer die het benoemen waard zijn?
  • Zou u de werknemer weer in dienst nemen als u een passende vacature heeft?

Getuigschrift over functioneren
Werknemers die een organisatie verlaten kunnen ook een getuigschrift opvragen bij hun (voormalige) werkgever. Deze werkgever is verplicht een getuigschrift te verstrekken. Een getuigschrift kan dienen als een schriftelijke referentie. Op een getuigschrift staat namelijk de functie de werknemer heeft uitgeoefend en de periode waarin de werknemer werkzaam is geweest bij het bedrijf. Vaak wordt er in een getuigschrift ook benoemd hoe de werknemer heeft gefunctioneerd binnen de periode. Soms wordt ook de reden van vertrek benoemd. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met een reorganisatie van het bedrijf.

Wat is een getuigschrift van een werkgever?

Een getuigschrift is een schriftelijke verklaring waarin een (voormalige) werkgever vastlegt dat een werknemer gedurende een bepaalde periode werkzaamheden heeft verricht voor een bedrijf waarbij is omschreven wat de aard van de werkzaamheden was, de periode van het dienstverband en de manier en de reden waarom het dienstverband is beëindigd. Een getuigschrift wordt op verzoek van de (voormalige) werknemer verstrekt als de werknemer wordt ontslagen of als zijn of haar dienstverband ten einde loopt.

Wat staat er in een getuigschrift?
In een getuigschrift is door de werkgever beschreven hoe de werknemer heeft gefunctioneerd naar de mening van de werkgever. Een getuigschrift kan daardoor worde beschouwd als een soort schriftelijke referentie die de werknemer kan gebruiken bij een sollicitatie naar een functie bij een andere werkgever. Een getuigschrift kan een aanbeveling zijn van de voormalige werkgever waarmee de werknemer schriftelijk wordt aanbevolen voor nieuwe werkgevers.

Een getuigschrift is meestal positief
De meeste getuigschriften zijn positief. Dat komt om de eenvoudige reden dat over het algemeen werknemers die goed gefunctioneerd hebben om een getuigschrift vragen. Werknemers die niet goed hebben gefunctioneerd of zelf zijn ontslagen vanwege disfunctioneren zullen over het algemeen geen getuigschrift vragen. Iemand die een getuigschrift heeft ontvangen met een negatieve inhoud zal over het algemeen het getuigschrift niet gaan tonen tijdens een sollicitatie. Daarom zijn de meeste getuigschriften die worden gebruikt voor sollicitaties voorzien van een positieve en zelfs lovende inhoud.

Getuigschrift en referenties
Een getuigschrift wordt namens een bedrijf verstrekt. Vaak wordt er wel een handtekening onder het getuigschrift geplaatst van een leidinggevende, directeur of personeelsfunctionaris van het bedrijf. Deze persoon kan als referentie dienen. Verder kunnen ook andere personen als referentie worden opgegeven in een getuigschrift.

Getuigschrift moet op verzoek verstrekt worden
Een werkgever is wettelijk verplicht om een getuigschrift aan een werknemer te verstrekken als hij of zij daarom vraagt. Het getuigschrift wordt dan verstrekt aan het einde van de arbeidsovereenkomst. Dit dient de werkgever te doen om de werknemer te ondersteunen bij zijn of haar verdere loopbaan en zoektocht naar een andere baan.

Wat is een referentie in een sollicitatieprocedure?

Een referentie in een sollicitatieprocedure is een verwijzing naar een persoon die een duidelijk beeld kan schetsen van de werk gerelateerde kennis, vaardigheden en competenties van een sollicitant. Dit is de definitie die gegeven wordt door Pieter Geertsma van technischwerken.nl over het woord referentie. Een referentie is in een sollicitatieprocedure een extra informatiebron waardoor een bedrijf een nog beter beeld kan vormen van de kwaliteiten, houding en gedrag van een kandidaat die solliciteert op een bepaalde functie. In de praktijk winnen werkgevers en uitzendbureaus vaak referenties in, echter kunnen ook opleidingsinstituten ook referenties inwinnen.

Wie verstrekt referenties?
Een sollicitant en werkzoekende verstrekt referenties. Deze referenties kunnen op het cv worden genoemd door de sollicitant. Daarnaast kan een sollicitant referenties ook op verzoek verstrekken. Dit wordt vaak op een cv genoteerd met de zin: ‘referenties kunnen op verzoek worden verstrekt’. Uiteindelijk is het dus de sollicitant die de referenties moet verstrekken. Het is echter niet verstandig dat de sollicitant zomaar mensen opgeeft als referentie zonder dat deze personen daarover zijn geïnformeerd.

Iemand die solliciteert zal daarom eerst navraag moeten doen bij de personen die hij of zij als referentie wil opgeven. Aan hen moet de sollicitant vragen of zij ook daadwerkelijk als referentie opgegeven mogen worden. De sollicitant kan daarbij voor de zekerheid vragen of de referentie positief of negatief zal zijn. Op basis daarvan kan de sollicitant alsnog besluiten om een referentie juist wel of juist niet te verstrekken aan een potentiële werkgever.

Wat is het doel van een referentie?
Een referentie zorgt er voor dat bedrijven een extra bron van informatie hebben over de sollicitant. Men zou kunnen zeggen dat een referentie een controlemiddel is voor werkgevers waarmee gecontroleerd kan worden of de sollicitant inderdaad over de vaardigheden, competenties en kwaliteiten beschikt die hij of zij in de sollicitatieprocedure of zichzelf of haarzelf heeft benoemd.

Deze benadering klinkt echter wat negatief. Men zou ook kunnen zeggen dat een referentie ook het beeld van de sollicitant kan ondersteunen en op een positieve manier kan aanvullen. Sommige sollicitanten zijn heel bescheiden over hun eigen kwaliteiten en vaardigheden. Een referentie kan juist als externe bron een heel goed beeld geven van wat iemand wel of niet kan. Een referentie kan daardoor een belangrijke steun vormen voor de sollicitant.

Getuigschrift en referentie
Werkgevers zijn in Nederland verplicht om na het einde van een arbeidsovereenkomst van een werknemer op het verzoek van de (voormalig) werknemer een getuigschrift te verstrekken. Op dit getuigschrift staan een aantal aspecten. In ieder geval is op het getuigschrift de begindatum en einddatum van het dienstverband genoteerd. Daarnaast zijn ook de aard van de door de werknemer verrichte werkzaamheden genoteerd. Verder is er een duidelijke omschrijving op het getuigschrift geplaatst waarin duidelijk wordt gemaakt of de werknemer aan zijn of haar verplichtingen voldaan heeft. Een getuigschrift kan als referentie worden beschouwd vooral wanneer de werkgever duidelijk de werkzaamheden heeft omschreven en de reden waarom het dienstverband ten einde is gekomen. Dit zijn namelijk ook vragen die vaak worden gesteld door een potentiële werkgever of uitzendbureau als die informatie op basis van een referentie inwinnen.

Wat is een cetaangetal?

Een cetaangetal is een getal waarmee de bereidheid tot zelfontbranding van een brandstof onder druk in de aanwezigheid van zuurstof inzichtelijk wordt gemaakt. Het cetaangetal wordt gebruikt bij diesel en het octaangetal wordt gebruikt bij benzine. Het cetaangetal geeft belangrijke informatie over de toepasbaarheid van het dieselmengsel. Het cetaangetal is afgeleid van cetaan oftewel hexadecaan die is een koolwaterstof en heeft een brutoformule C16H34. Hexadecaan komt zeer snel tot zelfontbranding als er zuurstof aanwezig is en er een bepaalde druk wordt uitgeoefend.

Hexadecaan als referentiebrandstof
Hexadecaan wordt gebruikt als een referentiebrandstof. Dit houdt in dat men de reactie van dieselmengsels vergelijkt met hexadecaan. Hierbij kijkt men naar de zelfontbrandbaarheid. Men vergelijkt dieselmengsels met hexadecaan en geeft op basis hiervan een getal dat oploopt van 0 tot 100. Hierbij refereert een getal van 100 naar een honderd procent overeenkomst met hexadecaan op het gebied van zelfontbrandbaarheid. Er kan echter ook een hoger getal worden gegeven dan 100. In dat geval zal de brandstof nog sneller tot zelfontbranding komen dan hexadecaan. Hogere getallen dan 100 zal men in de praktijk echter niet voor dieselmengsels geven.

Cetaangetal geeft geen informatie over de samenstelling
Het cetaangetal maakt niet duidelijk uit hoeveel procent hexadecaan het dieselmengsel bestaat. In plaats daarvan maakt het cetaangetal alleen duidelijk in hoeverre het dieselmengsel hetzelfde reageert als hexadecaan op het gebied van zelfontbranding. Er hoeft echter geheel geen hexadecaan in het dieselmengsel aanwezig te zijn om een cetaangetal te kunnen bepalen. Ook zonder hexadecaan kan een dieselmengsel overeenkomstig gedrag vertonen met hexadecaan als het gaat om zelfontbranding daarom is het cetaangetal een referentiegetal en wordt hexadecaan als referentiebrandstof gebruikt.

Waarom is een cetaangetal belangrijk?
Het cetaangetal geeft belangrijke informatie over de bruikbaarheid van het dieselmengsel. Het is belangrijk dat de brandstof die wordt gebruikt voor de dieselmotor meteen tot ontbranding komt op het moment dat de brandstof wordt ingespoten. Hoe hoger het cetaangetal hoe beter de brandstof geschikt is voor een dieselmotor. Gemiddeld heeft de meeste diesel die wordt verkocht een cetaangetal van rond de vijftig. Het cetaangetal verschilt in de praktijk per merk. Daarnaast verkopen veel merken ook verschillende soorten diesel. De duurdere diesel heeft in de praktijk vaak een hoger cetaangetal.

Wat wordt bedoelt met referenties of een referentie tijdens een sollicitatieprocedure?

Tijdens sollicitatieprocedures wordt regelmatig aan een sollicitant gevraagd of hij of zij ook referenties heeft. Referenties worden steeds belangrijker in sollicitaties daarom is het goed dat een sollicitant weet wat met referenties wordt bedoelt. Een referentie is een persoon die contact heeft gehad met de sollicitant in een eerder dienstverband of in een opleidingsinstelling. Meestal is een referentie een werkgever, leidinggevende of mentor. In sommige gevallen kan ook een voormalig collega als referentie worden opgegeven door een sollicitant.

Wat is een referentie?
Een referentie moet een persoon zijn die een goed beeld heeft van de kwaliteiten, vaardigheden en competenties van de desbetreffende sollicitant. Een sollicitant mag referenties afgeven maar is daartoe niet verplicht. Een sollicitant doet er goed aan om voor de sollicitatie een aantal bedrijven, waar hij of zij goed heeft gewerkt, te vragen of deze als referentie opgegeven mogen worden.  Daarbij moet de desbetreffende persoon die als referentie genoteerd wordt wel op de hoogte worden gebracht. Een sollicitant doet er goed aan om met de referentie te bespreken wat door de referentie wordt genoemd als hij of zij door een andere werkgever wordt gebeld. Een referentie wordt door een sollicitant ook regelmatig op een curriculum vitae (cv)  genoteerd eventueel met telefoonnummer. Het is ook mogelijk dat een sollicitant de referentie pas in een later stadium van de sollicitatieprocedure op verzoek noemt aan de werkgever waar hij of zij solliciteert. Een getuigschrift kan ook een referentie bevatten. Deze documenten worden door veel sollicitanten bewaard bij de cv en diploma’s.

Waarom zijn referenties belangrijk?
Referenties vormen voor bedrijven een belangrijke informatiebron over het functioneren van de sollicitant. Voormalig werkgevers en leerkrachten bij opleidingsinstituten kunnen meestal een goed beeld schetsen van de kwaliteiten van de desbetreffende sollicitant. Een referentie is zowel belangrijk voor de sollicitant als de werkgever die een vacature open heeft te staan en sollicitaties binnen krijgt. Voor de sollicitant kan een goede referentie een belangrijke ondersteuning vormen in de sollicitatieprocedure. Voor een werkgever is het navragen van een referentie over een sollicitant een belangrijk controlemiddel of de sollicitant zijn of haar eigen kwaliteiten goed inschat. Er zijn werkgevers die alleen maar sollicitaties in behandeling nemen als er één of meerdere referenties worden aangegeven door de sollicitant.

Valkuilen met betrekking tot referenties
Sollicitanten kunnen in een aantal valkuilen lopen met betrekking tot het opgeven van referenties. Zo dienen de personen die als referentie worden opgegeven dit wel van te voren te weten. De gerefereerde moet namelijk niet voor verassingen komen te staan en van te voren een goed beeld over de persoon hebben. Sommige werkgevers of werknemers willen liever niet als referent optreden. Een andere valkuil is het benoemden van referenties van bedrijven waar men slecht heeft gefunctioneerd in de hoop dat de nieuwe werkgever hiermee toch geen contact opneemt.

Werkgevers kunnen echter ook in valkuilen lopen met betrekking tot referenties. Zo kunnen werkgevers een referentie klakkeloos overnemen zonder eerst goed naar de sollicitant en zijn of haar profiel te kijken. Ook is het inwinnen van slechts één referentie een valkuil. Een sollicitant kan net bij dat bedrijf goed of juist niet goed hebben gefunctioneerd. Dat zorgt er voor dat er alsnog een onvolledig beeld ontstaat.

Wat is de sollicitatiecode en wat staat er in de sollicitatiecode?

Bedrijven willen een goed beeld vormen van de sollicitanten die zich bij hun aanmelden voor een vacature. Bedrijven hebben verschillende middelen om meer informatie in te winnen over een sollicitant. Veel bedrijven kijken tegenwoordig op social media om een beeld te vormen van een sollicitant. Daarnaast wordt ook via referenties bij bedrijven en scholen informatie ingewonnen over sollicitanten. Het is in het kader van de privacy van de sollicitant dat bedrijven niet overal zomaar referenties kunnen nabellen. Daarom heeft de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement & Organisatieontwikkeling (NVP) een sollicitatiecode opgesteld. Dit deed de NVP in samenwerking en samenspraak met Stichting van de Arbeid.

Wat staat er in de sollicitatiecode?
De sollicitatiecode is een document waarin basisregels over sollicitatieprocedures zijn vastgelegd waaraan een bedrijf zich dient te houden. De doelstelling van deze sollicitatiecode is het streven naar een eerlijke behandeling van sollicitanten tijdens een sollicitatieprocedure. Hierbij is onder andere aandacht besteed aan het voorkomen van discriminatie tijdens sollicitatieprocedures.

In deze sollicitatiecode is vastgelegd dat bedrijven toestemming moeten vragen aan een sollicitant voordat ze over hem of haar referenties of inlichtingen gaan inwinnen. Daarnaast moet de informatie die door het bedrijf wordt ingewonnen verband houden met het beoogde functieprofiel of de beoogde vacature. Er mogen door het bedrijf geen vragen gesteld worden die een onevenredige inbreuk kunnen maken op de persoonlijke levenssfeer van de persoon die solliciteert.

Is de sollicitatiecode een wet?
De sollicitatiecode bevat weliswaar regels maar is geen officiële wet. Bedrijven zijn niet verplicht om de richtlijnen uit dit document op te volgen. Tegenwoordig vormt de sollicitatiecode wel een algemeen aanvaarde richtlijn voor sollicitatieprocedures voor organisaties en bedrijven. Veel bedrijven houden zich in de praktijk aan deze code. Als een bedrijf in strijd handelt met de sollicitatiecode kan een sollicitant dit melden aan het College voor de Rechten van de Mens. Dit college zoekt vervolgens uit of het bedrijf juist heeft gehandeld of niet.

Sollicitatiecode en sollicitantencode
De tegenhanger van de sollicitatiecode is de sollicitantencode. Deze code is in tegenstelling tot de sollicitatiecode op de sollicitanten zelf gericht. In de sollicitantencode staan regels en richtlijnen waaraan een sollicitant zich dient te houden tijdens de sollicitatieprocedure. Deze code is net als de sollicitatiecode niet een wet. Sollicitanten zijn niet verplicht om zich aan de sollicitantencode te houden. Wel wordt het in het algemeen wel van sollicitanten verwacht.