Wat leer je op de opleiding VAPRO C en wat kun je met deze opleiding?

In de procesindustrie worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Deze werkzaamheden houden verband met de positie die iemand heeft met betrekking tot het aansturen, controleren en verbeteren van de processen die plaatsvinden in de industrie. Voor het uitvoeren van werkzaamheden in de procesindustrie is kennis nodig. Zonder kennis bestaat de kans op fouten in de procesindustrie en daarnaast kan door gebrek aan kennis het veiligheidsrisico worden vergroot. Doormiddel van VAPRO opleidingen kan de kennis van werknemers in de procesindustrie op niveau worden gebracht. Een opleiding die men hiervoor kan volgen is de opleiding VAPRO basisoperator. Deze opleiding is op mbo niveau 1. Een opleidingsniveau hoger is VAPRO A, deze is op opleidingsniveau 2 en leert deelnemers basisvaardigheden aan voor het werken als operator. Nog een opleidingsniveau hoger is VAPRO B, deze opleiding is voor allround operators die sturing en controle bieden in processen. Als men nog een hoger opleidingsniveau wenst komt men op VAPRO C. Dit is een opleiding die voor leidinggevende op de werkvloer is bedoelt. VAPRO C wordt onder andere aangeboden aan hoofdoperators en chefs die werken in productiebedrijven.

Lesstof voor de opleiding VAPRO C
De lesstof voor een VAPRO C opleiding is op mbo niveau 4. Daarmee is deze opleiding hoger dan een VAPRO basisoperatoropleiding, VAPRO A en VAPRO B. Medewerkers die in bezit zijn van een VAPRO C diploma hebben over het algemeen meer bevoegdheden dan medewerkers met een lager VAPRO opleiding. In een VAPRO C opleiding leert de deelnemer belangrijke vaardigheden en theorie. Dit wordt onder andere geleerd doormiddel van theoriemomenten en praktijklessen. In een VAPRO C opleiding komen onder andere procestechniek en procesbeheersing aan de orde.

Een proces kan niet zonder techniek en daarnaast moet het proces goed beheerst worden om de gewenste producten en de gewenste productie te leveren. Het proces van een bedrijf in de industrie moet echter goed onderhouden worden. Wanneer men nalatig is in het procesonderhoud zal dat gevolgen hebben voor de kwaliteit en continuïteit van de productie. Daarom wordt in een VAPRO C opleiding aandacht besteed aan procesonderhoud.

Iemand met een VAPRO C opleiding zal in de praktijk meestal verantwoordelijkheid dragen over meerdere personen en machines. Dit vereist de nodige managementvaardigheden. Daarnaast zal een leidinggevend operator of chef goed moeten kunnen aansturen en coördineren. De aansturing kan op verschillende aspecten tegelijk plaatsvinden zoals kwaliteit en logistiek. Daarnaast kan iemand met VAPRO C ook aansturing bieden op het onderhoud en de technische aspecten van machines die onder zijn of haar verantwoordelijkheid vallen.

Communicatietalent en organisatievaardigheden komen hierbij goed van pas. Daarom worden deze vaardigheden tijdens een VAPRO C opleiding getraind. Verder vinden in een bedrijf in de procesindustrie meestal verschillende processen plaats en wordt er gebruik gemaakt van diverse technieken daarom is de basiskennis die ten grondslag ligt aan chemie en techniek belangrijk. Deze basiskennis wordt onder andere geboden in de opleiding VAPRO C in de vakken wiskunde, natuurkunde en scheikunde.

Wat kun je met de opleiding VAPRO C?
VAPRO C is voor verschillende werknemers in de procesindustrie bestemd. Hierbij kan gedacht worden aan operators die leiding moeten geven aan andere operators. Ook wordt de opleiding VAPRO C aangeboden aan technische medewerkers die verschillende installaties moeten bedienen en onderhouden. Werknemers met VAPRO C worden in de praktijk meestal ingezet voor het aansturen van complexe processen in een industrieel bedrijf. Hiervoor is meestal specifieke kennis nodig. Het kennisniveau van werknemers met VAPRO C is daarom ook hoog.

Medewerkers met VAPRO C dragen over het algemeen verantwoordelijkheid. Deze verantwoordelijkheid kan zowel gericht zijn op het aansturen van medewerkers als het aansturen van machinale processen. Hierbij wordt onder andere aandacht besteed aan de economische aspecten zoals de input en output van machines. Daarnaast wordt aandacht besteed aan eventuele fouten die tijdens het productieproces ontstaan. Medewerkers met VAPRO C zijn niet alleen controleurs van processen in de procesindustrie. Ze zijn ook bewakers van processen. Ze moeten er voor zorgen dat er verantwoord geproduceerd wordt.

Verantwoord produceren heeft ook te maken met milieu. Processen moet dusdanig worden uitgevoerd dat er weinig overtollig afval ontstaat. Daarnaast mogen geen schadelijke stoffen in het milieu terecht komen. Een leidinggevend operator is zich hiervan bewust en stuurt zijn collega’s aan op een milieuverantwoorde bedrijfsvoering.

Naast milieu is ook veiligheid een belangrijk aspect van de bedrijfsvoering. Ongevallen in een organisatie moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Een bedrijf is verplicht om er alles aan te doen om te voorkomen dat er ongelukken met werknemers ontstaan. Hiervoor worden speciale veiligheidstrainingen gegeven en worden werknemers op de werkvloer aangesproken op houding en gedrag met betrekking tot veiligheid. Van medewerkers met VAPRO C kan worden verwacht dat de een voorbeeldfunctie uitoefenen. In de rol van leidinggevend operator of wachtchef kunnen ze een belangrijke invloed uitoefenen op het veiligheidsbeleid op de werkvloer.

Iemand met VAPRO C zal in de praktijk ook regelmatig administratieve werkzaamheden moeten verrichten. Kwaliteitscontroles en productieaantallen worden in verschillende programma’s verwerkt. Doormiddel van statistieken kan worden bijgehouden hoe de ontwikkelingen in het productieproces verlopen. Deze statistieken kunnen vervolgens weer aan het hogere management worden gepresenteerd.

Als de cijfers en berekeningen een ongunstig beeld weergeven van het productieproces zal de leidinggevende actie moeten ondernemen. Meestal is de direct leidinggevende iemand met VAPRO C. Deze persoon moet daarom in staat zijn om medewerkers aan te spreken op hun werkhouden. Indien nodig moet hij de medewerkers onder druk zetten zodat gewenst gedrag wordt getoond.  

VAPRO C, Lean manufacturing en Six Sigma
Medewerkers met VAPRO C dragen over het algemeen verantwoordelijkheid op de werkvloer. Daarnaast hebben deze leidinggevende operators of wachtchefs veel verstand van de processen waar zij verantwoordelijk voor zijn. De aansturing van werknemers en bedrijfsprocessen is door de jaren heen verandert. Ten tijden van de industriële revolutie werden verschillende productieprocessen gemechaniseerd. Machines namen de rol van werknemers over en er kon in grotere aantallen producten worden vervaardigd. De massaproductie deed zijn intrede. Dit zorgde voor een andere aansturing van personeel.  Aan het begin van de twintigste eeuw werd scientific management toegepast om bedrijfsprocessen te beheersen en te optimaliseren.

Veel theorieën over bedrijfsvoering zijn op het scientific management van Taylor gebaseerd. Zo ook de theorie met betrekking tot Lean manufacturing. Hierbij wordt getracht de verspilling in bedrijfsprocessen te reduceren of zelfs geheel te elimineren.

In de Lean aanpak wordt goed gekeken naar bedrijfsprocessen die wel belang hebben voor de klant en de bedrijfsprocessen die geen belang hebben voor de klant. Hierbij staat de vraag centraal: “voor welke processen wil de klant betalen en welke niet?” De processen die niet betaald worden en niet bijdragen aan de kwaliteit en veiligheid van het bedrijf moeten inkrimpen om het rendement van het bedrijf te vergroten. Afval moeten worden gereduceerd en de energielasten moeten omlaag. Men moet zuiniger produceren en daarbij de kwaliteit niet uit het oog verliezen. Lean manufacturing vereist veel van een bedrijf. Iemand met VAPRO C is een belangrijk kennisbaken voor het invoeren van Lean managementprincipes.

Werknemers met VAPRO C kunnen goed aangeven welke machines en processen goed draaien en welke beter zouden kunnen draaien. Daarnaast kunnen ze doormiddel van verbetervoorstellen en rapportages hun visie met betrekking tot de bedrijfsvoering motiveren. Deze informatie is van groot belang voor de invoering van Lean management.  

Daarnaast zijn werknemers met VAPRO C als leidinggevenden op de werkvloer een belangrijke schakel in het uitdragen van het Lean management op de werkvloer. Ze vervullen een voorbeeldrol en zijn daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de productie. In de verbetervoorstellen van leidinggevende operators en wachtchefs kunnen ook tips en ideeën worden meegenomen van operators en productiekrachten. Hierdoor wordt betrokkenheid en draagvlak binnen de organisatie bewerkstelligd.

Het is echter ook mogelijk dat in het productieproces fouten ontstaan. Six Sigma opleidingen kunnen er voor zorgen dat leidinggevenden in de procesindustrie effectief problemen oplossen. Dit kan onder andere door een projectmatige aanpak. Er zijn verschillende Six Sigma opleidingen. Zo zijn er opleidingen die gericht zijn op de uitvoerende laag en de leidinggevende laag binnen een bedrijf. Six Sigma opleidingen hebben verschillende niveaus. Deze niveaus worden aangegeven in een bepaalde band. Er zijn bijvoorbeeld Six Sigma Yellow Belt, Six Sigma Green Belt en Six Sigma Black Belt opleidingen.

Leidinggevenden met VAPRO C en een Lean opleiding kunnen belangrijke toegevoegde waarde leveren aan het optimaliseren van het bedrijfsproces. Als deze werknemers ook nog een Six Sigma opleiding volgen wordt hun waarde voor het bedrijf nog groter. VAPRO C, Lean en Six Sigma vormen een optimale opleidingsmix voor een professionele leidinggevende in de procesindustrie.

Wat leer je op de opleiding VAPRO B en wat kan je met deze opleiding?

VAPRO B is hoger dan VAPRO A. De VAPRO B opleiding is op mbo niveau 3. Deze opleiding is bestemd voor allround operators die werkzaam zijn in de industrie of productiebedrijven. Daarnaast wordt de opleiding VAPRO B ook aangeboden aan technici die werkzaam zijn in de procesindustrie. Werknemers in de procesindustrie die een opleiding VAPRO B hebben gevolgd kunnen zelfstandig aan de slag. Daarnaast kunnen ze ook productieprocessen bewaken en aansturen. Met VAPRO B leren deelnemers ook onderhoud verrichten aan machines. Daarnaast besteed de opleiding VAPRO B ook aandacht aan complexer onderhoud en het ombouwen van machines. Iemand met VAPRO B kan daarnaast ingezet worden om de kwaliteit te controleren van producten en het maken van rapportages met betrekking tot het verloop van het proces. Een VAPRO B opleiding kan ook worden aangeboden aan operators die in bezit zijn van VAPRO A maar door willen leren om meer verantwoordelijkheid te krijgen. Medewerkers met VAPRO B kunnen in theorie meer verantwoordelijkheid dragen dan medewerkers met een opleiding VAPRO basisoperator en VAPRO A.

Lesstof van VAPRO B opleiding
Deelnemers aan een VAPRO B opleiding krijgen over het algemeen dezelfde opleidingsonderdelen als deelnemers aan een VAPRO A opleiding. Het verschil is echter dat deelnemers aan een VAPRO B opleiding dieper op de stof ingaan. Daarnaast wordt in de VAPRO B opleiding ook aandacht besteed aan het besturen en beheersen van processen. Men is niet langer verantwoordelijk voor de eigen machines maar levert ook een bijdrage aan het algehele proces. Daarvoor is kennis van procestechniek van belang. Ook procesbeheersing is een belangrijk aspect van de opleiding VAPRO B. Processen moeten echter ook onderhouden worden. Daarvoor is specifieke kennis nodig die in de opleiding VAPRO B wordt aangeleerd. Omdat allround operators op verschillende plaatsen in de organisatie kunnen worden ingezet is het belangrijk dat de voldoende kennis hebben van machines. Deze kennis wordt geboden in het opleidingsonderdeel werktuigbouwkunde. Hierbij leert de deelnemer eenvoudige storingen te verhelpen. Daarnaast leert de deelnemer hoe hij of zij de technische dienst kan ondersteunen bij het oplossen van complexe storingen in machines.

Een allround operator draagt meestal meer verantwoordelijkheid dan een basisoperator. Meestal stuurt een allround operator een aantal basisoperators aan. Daarnaast kan een allround operator ook productiekrachten van een productielijn aansturen. De productiviteit en de kwaliteit van deze productielijn is daarom in grote mate afhankelijk van de kennis en toegewijdheid van de allround operator. Deze moet daarom voldoende kennis en vaardigheden hebben om met mensen samen te werken. In de VAPRO B opleiding leert hij of zij communiceren en organiseren.

Het werken in de procesindustrie brengt ook risico’s met zich mee. Er wordt gewerkt met verschillende machines die bewerkingen uitvoeren. Deze machines kunnen veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Een allround operator moet er voor zorgen dat zijn of haar eigen veiligheid gewaarborgd is en dat van alle personeelsleden en andere personen op de werkvloer. Daarom krijgt de allround operator tijden de VAPRO B opleiding specifieke kennis van veiligheidsaspecten die een rol spelen in de industrie. Daarnaast is aandacht voor het milieu. Met name in chemische bedrijven in de procesindustrie is het milieu een belangrijk aspect van de bedrijfsvoering.

Tot slot wordt in de VAPRO B opleiding aandacht besteed aan wiskunde, scheikunde en natuurkunde. Deze vakken vormen de basis van de techniek en chemische processen die plaatsvinden in de procesindustrie. Daarom moet een allround operator of een technisch medewerker in de procesindustrie goed van deze basiskennis op de hoogte zijn.

VAPRO B diploma
Na het volgen van de theorie en de praktijkopdrachten en lessen volgt er een examen. Dit examen bestaat uit een aantal proeven. Als de deelnemer deze proeven succesvol heeft afgerond ontvangt hij of zij het diploma VAPRO B. Dit diploma biedt een belangrijke basis voor het werk in de procesindustrie. Daarnaast is de opleiding VAPRO B een belangrijke basis voor een vervolgopleiding in de industrie. Hierbij is de keuze voor de vervolgopleiding VAPRO C het meest logisch.

Wat kun je met de opleiding VAPRO B?
De opleiding VAPRO B is een belangrijke opleiding voor iedereen die als operator breed ingezet wil worden in een productiebedrijf of in de industrie. Iemand met VAPRO B op zak hoeft meestal in de praktijk niet alleen uitvoerend werk te doen. In de rol van allround operator kan hij of zij ook aansturing bieden aan andere collega’s op de werkvloer. Hierbij zorgt de allround operator er voor dat de processen goed worden uitgevoerd. Daarbij wordt gelet op de input en output van machines. Ook wordt de kwaliteit van de producten goed gecontroleerd. Iemand met VAPRO B draagt daardoor in belangrijke mate bij aan de procesbeheersing en de kwaliteitsbeheersing. Verder wordt door iemand met VAPRO B in de praktijk ook onderhoud verricht aan machines. Hierbij kan gedacht worden aan het aanbrengen van smeermiddelen in de machine, zoals bijvoorbeeld het smeren van lagers. Hierbij moet worden gelet op de viscositeit van de smeermiddelen. Als deze verkeerd is kan de machine vastlopen of kan er slijtage optreden.

Een allround operator oftewel een operator B kan ook machines ombouwen wanneer dat nodig is. Verder kan de operator B ook controle apparatuur bedienen en weet hij of zij verschillende machines en gereedschappen op de werkvloer te gebruiken ten behoeve van de optimalisering van het proces.

Veiligheid en gezondheid van de werknemers is van groot belang op de werkvloer. Volgens de wet is de werkgever verplicht om alles in het werk te stellen om ongelukken op de werkvloer te voorkomen. Ook leidinggevenden op de werkvloer moeten er alles aan doen om hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun collega’s te waarborgen. Een allround operator of operator B kan hieraan in belangrijke mate bijdragen. Dit kan onder andere door het instrueren van personeel waar hij of zij verantwoordelijk voor is. Ook kan hij andere personeelsleden wijzen op de veiligheidsrisico’s.

Verder is een allround operator ook een begeleider. Hij of zij begeleid verschillende operators en productiepersoneel. Hierbij kan gedacht worden aan collega’s met een VAPRO basisoperatoropleiding maar ook aan collega’s met VAPRO A. Verder kan een allround operator ook BBL ers en andere medewerkers begeleiden die nog in opleiding zijn. Dit brengt belangrijke verantwoordelijkheden met zich mee.

Een allround operator werkt net als andere operators en productiekrachten in ploegendienst. De meeste productiebedrijven in de industrie werken volcontinue. Dit houdt in dat deze bedrijven bijna nooit stil staan. De machines draaien dag en nacht door. Het personeel dient daarom ook dag en nacht aanwezig te zijn. Daarom wordt in ploegen gewerkt. De allround operator moet er goed voor zorgen dat er een duidelijke overdracht plaatsvindt van de problemen en resultaten die verbonden zijn aan de ploeg waarin hij of zij heeft gewerkt. Hiermee kan een andere allround operator in de volgende ploeg dan rekening houden en hierop kan hij of zij indien nodig anticiperen.

VAPRO B, Lean manufacturing en Six Sigma
De processen in de industrie worden steeds professioneler. Dit komt onder andere doordat er nieuwe machines worden gebruikt en nieuwe technologieën worden toegepast. De techniek staat niet stil maar is dynamisch. Dit is ook het geval met de procesindustrie. De machines vormen hierbij een belangrijk kapitaal waarin veel geïnvesteerd wordt. Er zijn echter maar weinig bedrijven in de procesindustrie aanwezig waarbij machines het werk van mensen compleet hebben overgenomen. Ook vandaag de dag vormen werknemers nog steeds een belangrijk onderdeel van bedrijfsprocessen. Net als in de industriële revolutie worden ook vandaag de dag verschillende management theorieën toegepast om de bedrijfsprocessen te optimaliseren. Lean manufacturing is één van de bekende theorieën die veel wordt toegepast in de bedrijven in de procesindustrie. Lean manufacturing is gebaseerd op het scientific management van Taylor aan het begin van de twintigste eeuw.

De Lean filosofie is gericht op het tegengaan van verspilling in bedrijven. Managers kunnen  deze verspilling niet alleen tegen gaan. Ze zijn daarvoor afhankelijk van de werkvloer. Daarom moet de Lean filosofie breed gedragen worden in een bedrijf. Operators en met name leidinggevende operators hebben in de praktijk meestal een goed beeld van de effectiviteit van productieprocessen. Deze medewerkers kunnen daarom een belangrijke input geven voor Lean management. Voor het uitvoeren van Lean management zal het leidinggevend segment van een bedrijf goed moeten luisteren naar de verbetervoorstellen die leidinggevende operators aandragen. Het bieden van Lean opleidingen aan operators met VAPRO B is daarom een goede investering.

Naast het beperken van verspilling moet ook de kwaliteit van het productieproces worden gegarandeerd. De foutmarge van het productieproces moet zo klein mogelijk worden gemaakt. Daarvoor worden Six Sigma modellen gehanteerd. Six Sigma is gericht op het reduceren van fouten op projectmatige wijze. Er worden verschillende projectgroepen in een organisatie opgericht die gericht zijn op een specifiek onderdeel van het proces. De rangen en standen binnen deze projectgroepen zijn gebaseerd op kennis en ervaring. Het kennisniveau of ervaringsniveau is niet alleen afhankelijk van de Six Sigma opleiding die iemand heeft gevolgd. De kennis houdt namelijk ook verband met de werkzaamheden die iemand verricht en de verantwoordelijkheden die iemand draagt in de uitvoering van zijn of haar werkzaamheden.

Six Sigma opleidingen zijn er op verschillende niveaus. Deze niveaus worden inzichtelijk gemaakt door een belt. Iemand kan bijvoorbeeld een yellow belt hebben. Daarnaast zijn er ook medewerkers met een green belt of een black belt. Dit lijkt in sterke mate op de banden die iemand kan halen in de vechtsport. Als een werkgever aan zijn of haar operators een VAPRO B opleiding biedt is dat een belangrijke basis voor de uitvoering van de werkzaamheden op de werkvloer. Als daarnaast ook nog een Lean opleiding en een Six Sigma opleiding wordt aangeboden ontstaat een totaalpakket waarmee de allround operator op een succesvolle en professionele wijze kan bijdragen aan het optimaliseren van de processen op de werkvloer.

Wat leer je op de opleiding VAPRO A en wat kan je met deze opleiding?

Een VAPRO A opleiding is bestemd voor werknemers die werken als operator in de industrie. Daarnaast is deze opleiding ook geschikt voor mensen die als operator willen gaan werken. Een operator draagt verantwoordelijkheid voor één machine of meerdere machines. Deze werknemers vormen een belangrijk onderdeel van een productiebedrijf. Als de machine niet goed functioneert of zelfs stil staat heeft dat gevolgen voor de productie van een bedrijf. Een ervaren operator weet goed hoe de machine functioneert en kan storingen en andere problemen voorkomen. Daarnaast zorgt een ervaren operator er voor dat de machine tijdig van nieuwe grondstoffen wordt voorzien. Soms moeten machines worden omgebouwd. Hierbij komen technische vaardigheden aan de orde. Een operator moet voldoende kennis hebben van de techniek en van de procesindustrie. Deze kennis kan de operator of aankomend operator leren in de opleiding VAPRO A.

Lesstof van VAPRO A opleiding
De lesstof van VAPRO A opleidingen bestaat uit theorie en praktijk. De informatie en kennis die een deelnemer aan deze opleiding opdoet is op mbo niveau 2. Hierdoor is de VAPRO A opleiding iets hoger dan de VAPRO basisoperator opleiding. Werknemers die de opleiding VAPRO basisoperator hebben gevold hebben een prima basis om aan de VAPRO A opleiding deel te nemen. Tijdens de VAPRO A opleiding wordt dieper op de lesstof ingegaan. Deelnemers aan deze opleiding krijgen theoretische informatie over procestechniek. Verder leren ze hoe procesbeheersing in zijn werk gaat.

Als operator maak je deel uit van het proces. Je bedient een machine en bent daarvoor verantwoordelijk daarnaast zorgen operators vaak ook voor de aansturing van productiekrachten die in de productielijn werkzaam zijn. Samen met deze productiekrachten wordt voor het onderhoud van de machine gezorgd. Het onderhoud van machines is slechts een onderdeel van het procesonderhoud. Daarom wordt in de opleiding VAPRO A dieper ingegaan op procesonderhoud.

Ook wordt aandacht besteed aan veiligheid en milieu. Een veilige werkomgeving is belangrijk en daarnaast ook nog wettelijk verplicht. Ongevallen moeten voorkomen worden. Dat is niet altijd eenvoudig in de procesindustrie. In deze industrie zijn veel machines aanwezig die de nodige veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Een operator moet deze veiligheidsrisico’s goed in kunnen schatten en moet daarnaast voorkomen dat werknemers gewond raken of dat materialen en objecten beschadigen. Hierbij kan men niet zonder communicatie. Daarom vormt ook dit een belangrijk aspect van de VAPRO A opleiding. Deelnemers leren communiceren en organiseren.

Machines bestaan voor een groot deel uit techniek. Binnen veel productiebedrijven is een technische dienst aanwezig voor het oplossen van storingen. De technische dienst kan echter niet overal tegelijk aanwezig zijn. Daarom wordt van operators verwacht dat ze eenvoudige technische problemen en storingen zelf kunnen oplossen. Deze storingen worden ook wel eerstelijnsstoringen genoemd. Deze storingen zijn meestal mechanisch. Deelnemers aan de VAPRO A opleiding krijgen daarom ook het vak werktuigbouwkunde waarin ze meer leren over technische aspecten van de machine. Hierdoor leren ze bijvoorbeeld ook machines ombouwen zodat andere producten kunnen worden vervaardigd.

Net als in de opleiding VAPRO basisoperator wordt in de opleiding VAPRO A ook een theoretische basis geboden op het gebied van wiskunde, natuurkunde en scheikunde. Deze aspecten komen ook aan de orde in de procesindustrie.

VAPRO A diploma
Na het succesvol afronden van de VAPRO A opleiding ontvangen deelnemers het VAPRO A diploma. Dit diploma is goed bekend in de industrie. Met een VAPRO A diploma kan een operator zijn of haar kennisniveau in de procesindustrie aantonen. VAPRO A wordt regelmatig gevraagd in vacatures voor operators. De kans op werk in de procesindustrie wordt vergroot als een werkzoekende in bezit is van een VAPRO A diploma. Dit diploma vormt tevens een goede basis voor een vervolgopleiding. Hierbij is de opleiding VAPRO B de meest voor de hand liggende opleiding.

Wat kun je met de opleiding VAPRO A?
Operators die de opleiding VAPRO A hebben behaald kunnen in hun werk professioneel aan de slag. Ze hebben belangrijke theoretische kennis opgedaan op het gebied van de beheersing, de controle en het aansturen van processen in de procesindustrie. Dit is echter wel op het uitvoerende niveau gericht. Operators hebben een belangrijk rol in de industrie. Ze bedienen de machines die producten vervaardigen en bewerkingen uitvoeren. Deze machines moeten vakkundig worden behandeld. Als men niet vakkundig met machines omgaat kunnen er storingen ontstaan. Hierdoor kan een productieproces stil komen te liggen. Een operator moet er voor zorgen dat de machine zo snel mogelijk weer draait.

Door zijn basiskennis over werktuigbouwkunde kan de operator meestal de eerstelijnsstoringen oplossen. De opleiding VAPRO A biedt echter geen technische kennis die er voor zorgt dat de operator ook complexere storingen in de praktijk kan oplossen. Meestal leren operators deze kennis in de praktijk onder andere door samen met onderhoudsmonteurs storingen op te lossen. Een operator is niet alleen verantwoordelijk voor de machine die hij of zij aanstuurt en bedient. Meestal moet een operator ook productiekrachten aansturen die aan de productielijn werken. De operator moet regelmatig communiceren en verschillende processen op elkaar afstemmen. De basiskennis hiervoor heeft de operator geleerd in de opleiding VAPRO A.

Operators werken meestal in ploegen net zoals productiekrachten. Dit komt omdat de machines van de meeste productiebedrijven volcontinue doordraaien. Dit houdt in dat de machines dag en nacht 7 dagen per week draaien. Een operator is zelf echter niet dag en nacht bezig met zijn of haar machine. De machine wordt aan het einde van de ploegendienst overgedragen aan een andere operator. Deze operator zorgt er voor dat de machine tijdens zijn of haar ploeg goed blijft draaien. Een goede overdracht is hierbij belangrijk. Dit wordt ook geleerd tijden VAPRO A opleidingen daarom is deze opleiding belangrijk voor operators.

Operators kunnen in verschillende industrieën werken. Hierbij kan gedacht worden aan de chemische industrie. Daarnaast werken operators ook in de voedingsmiddelen industrie en de farmaceutische industrie. Verder zijn er nog talloze productiebedrijven waar artikelen en producten worden vervaardigd zoals plastic zakken, bakjes, speelgoed en onderdelen voor voertuigen. In al deze bedrijven werken operators die machines bedienen. Een operator kan zelfstandig werken maar kan ook in teamverband werken als bijvoorbeeld hele grote machines of productielijnen worden aangestuurd.

VAPRO A, Six Sigma en Lean manufacturing
Operators vormen een belangrijk onderdeel voor een bedrijf in de procesindustrie. De procesindustrie is voortdurend in beweging. Dit is niet alleen letterlijk het geval maar ook figuurlijk. Verschillende management theorieën moeten er voor zorgen dat de processen in de procesindustrie worden geoptimaliseerd. Sinds het begin van de industriële revolutie hebben verschillende nieuwe management theorieën hun intrede gedaan in de industrie. Het begon met scientific management. Tegenwoordig zijn er echter verschillende nieuwe ontwikkelingen gaande die op deze oude theorieën gebaseerd zijn. Lean manufacturing is hier een bekend voorbeeld van.

Bedrijven moeten tegenwoordig Lean zijn. Dit houdt in dat bedrijven ‘slank’ moeten zijn. Alle processen die niet bijdragen aan het realiseren van kwaliteit in de productie moeten nauwkeurig bekeken worden. Als deze processen niet als nuttig kunnen worden beschouwd moeten ze uit de organisatie worden verwijdert. Hierdoor wordt verspilling tegen gegaan. Lean manufacturing wordt door een heel bedrijf uitgevoerd. Omdat operators een belangrijke rol in de productie hebben zullen ook deze werknemers opgeleid moeten worden in de Lean filosofie.

Ondanks de grote inspanningen die worden geleverd aan het optimaliseren van processen in de industrie kan het voorkomen dat er problemen ontstaan. Deze problemen kunnen zowel in de productie plaatsvinden als in de logistiek. Verder kunnen problemen ontstaan in de communicatie en de aansturing. Al deze problemen vereisen een maatwerk aanpak. Daarom zijn er speciale Six Sigma trainingen ontwikkelt. Operators zouden er goed aan doen om aan deze trainingen en opleidingen deel te nemen. Hierdoor raken ze nog meer betrokken bij de processen en kunnen ze belangrijke input leveren ter verbetering van deze processen. Een opleidingspakket dat bestaat uit VAPRO A, Lean manufacturing en Six Sigma bied een totaal aan kennis dat een operator nodig heeft in de uitvoering van zijn of haar werkzaamheden in een productiebedrijf.

Wat leer je op de opleiding VAPRO basisoperator en wat kun je met deze opleiding?

VAPRO basisoperator is een opleiding op mbo niveau 1. Deze opleiding is bestemd voor operators en technisch personeel dat werkzaam is in een bedrijf in de industrie. Ook voor mensen die werk zoeken in de industrie is een opleiding VAPRO basisoperator geschikt. Jongeren die hun school net hebben afgerond kunnen doormiddel van deze opleiding specifieke kennis opdoen over de procesindustrie. Ook mensen die al een tijd geleden hun opleiding hebben afgerond kunnen de opleiding VAPRO basisoperator volgen. Met de opleiding VAPRO basisoperator leer je basiskennis over het werken in industriële bedrijven. In deze bedrijfssector worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd die zich niet laten vergelijken met de werkzaamheden in andere sectoren. Specifieke kennis is daarom belangrijk om veilig en verantwoord te werken in een industriële omgeving.

Lesstof opleiding VAPRO basisoperator
VAPRO basisoperator is een opleiding op mbo niveau 1. Het is een basisopleiding waarin de basiskennis wordt aangeleerd voor werken in de industrie of industriële omgeving. De opleiding kan op verschillende manieren worden vormgegeven. Over het algemeen bestaat de opleiding VAPRO basisoperator uit zowel theorie als praktijk. Door deze combinatie leren deelnemers de theorie die ze hebben geleerd meteen toe te passen in de praktijk. Dit zorgt voor zowel kennis als vaardigheden. In de opleiding VAPRO basisoperator worden verschillende onderwerpen behandeld. Zo komen de technieken die in de industrie worden toegepast aan de orde in het onderdeel procestechniek. Een proces moet echter goed gestuurd en beheerst worden. Daarom is er ook een onderdeel in de opleiding dat gericht is op procesbeheersing. Procesonderhoud is eveneens van belang omdat achterstallig onderhoud er voor kan zorgen dat er storingen en andere problemen ontstaan in het proces. Daarom is een specifiek deel van de opleiding gericht op het onderhouden van processen. Ook het registeren in de procesindustrie komt aan de orde in het onderdeel procesregistratie.

Verder leren deelnemers ook vaardigheden aan met betrekking tot het bedienen van machines en apparatuur. Hierbij komen technische aspecten aan de orde maar ook veiligheidsaspecten. Veiligheid en milieu zijn een erg belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering. Daarom wordt ook hieraan aandacht besteed tijdens de opleiding VAPRO basisoperator. Net zoals technische opleidingen is ook een theoretische basis op het gebied van natuurkunde, wiskunde en scheikunde belangrijk. Aan deze vakken wordt ook aandacht besteed. In veel bedrijven in de procesindustrie komen in de praktijk namelijk scheikundige processen aan de orde. Daarnaast kan men in de techniek niet zonder natuurkunde en wiskunde.

Wat kun je met de opleiding VAPRO basisoperator?
De opleiding VAPRO basisoperator is een basisopleiding op mbo niveau 1. Deze basisopleiding is geschikt voor uitvoerend personeel in de industrie. Je leert de taken aan die je als basisoperator in de praktijk kunt uitvoeren. Dit zijn meestal de assistenten van de operator. Als basisoperator kun je werken met machines in de productieomgeving. Meestal doe je dat in het begin wel onder toezicht van ervaren operators. Als basisoperator werk je net als de meeste andere beroepen in de procesindustrie in ploegen. Je voert indien nodig controles uit aan het proces en de producten. De uitkomst van deze controles geef je door aan je leidinggevende of de kwaliteitsdienst. Basisoperators kunnen ook worden ingezet voor het ombouwen en bijstellen van machines. In overleg met de technische dienst kunnen ervaren basisoperators ook eenvoudige mechanische storingen oplossen.

Basisoperators kunnen in verschillende industriële bedrijven aan de slag. Deze bedrijven kunnen gericht zijn op de productie van levensmiddelen maar ook op andere producten. Hierbij kan gedacht worden aan de chemische industrie en de farmaceutische industrie. Ook productiebedrijven die gebruiksvoorwerpen, kleding en speelgoed produceren hebben basisoperators nodig voor de productie.

Met het diploma VAPRO basisoperator kan iemand echter ook doorleren. Dit diploma is namelijk een belangrijke basis voor VAPRO A. De opleiding VAPRO A is op mbo niveau 2. Met deze opleiding kan iemand als zelfstandig operator worden ingezet. Natuurlijk moet deze persoon dan wel ervaring hebben met de machines die in het desbetreffende bedrijf aanwezig zijn.

VAPRO basisoperator, Lean manufacturing en Six Sigma
Hoewel VAPRO basisoperator een basisopleiding is kan men met deze opleiding belangrijke vaardigheden aanleren die nodig zijn voor het werken in de procesindustrie. Deze basiskennis is ook belangrijk voor het optimaliseren van de processen die worden uitgevoerd in productiebedrijven. Als iemand in bezit is van VAPRO basisoperator kan hij of zij een bijdrage leveren aan Lean manufacturing. Een basisoperator kan doormiddel van een aanvullende Lean training of Lean opleiding leren hoe hij of zij verspilling op de werkplek zoveel mogelijk kan reduceren. Verder kan een basisoperator ook een bijdrage leveren aan het optimaliseren van processen en het streven naar de hoogste kwaliteit van de producten. Doormiddel van Six Sigma trainingen kan een basisoperator leren hoe hij of zij in teamverband in verschillende projecten zorg kan dragen voor procesverbetering. Een optimaal proces is veilig, levert kwaliteit en rendement op het juiste moment. Een basisoperator vormt daar een belangrijke schakel in.

Wat is VAPRO en waarom is VAPRO belangrijk voor de procesindustrie?

VAPRO is een term die regelmatig wordt gehoord in de procesindustrie. Niet alleen op de werkvloer wordt VAPRO regelmatig genoemd. De term kom je ook vaak tegen in vacatures voor operators en procesoperators in de procesindustrie. De procesindustrie is een unieke industrie die zich moeilijk laat vergelijken met andere technische vakgebieden. De kennis die nodig is voor het werken in de procesindustrie komt meestal maar beperkt aan bod in opleidingen op scholen. Daarom is aanvullende kennis nodig om goed te kunnen functioneren in de uitdagende werkomgeving die de procesindustrie biedt. De procesindustrie verandert voortdurend door nieuwe technologieën en bedrijfsvoering processen zoals bijvoorbeeld Lean manufacturing en Six Sigma. VAPRO opleidingen bieden actuele kennis aan deelnemers die in de procesindustrie willen werken of reeds in deze industrie werkzaam zijn maar hun kennisniveau willen vergroten.

Opleidingen bij VAPRO
Er zijn verschillende VAPRO opleidingen die aangeboden worden door diverse opleidingsinstanties. De bekendste instantie die deze opleidingen aanbied is de instantie die dezelfde naam heeft als de opleiding namelijk VAPRO. Deze instantie bied ruim 60 jaar opleidingen en informatie aan personeel in de procesindustrie. VAPRO heeft hiervoor ruim honderd personeelsleden in dienst. De medewerkers van VAPRO bestaan uit docenten, trainers, adviseurs en andere professionals. Door het kennisniveau en de omvang is VAPRO de marktleider van Nederland op het gebied van opleidingen voor de procesindustrie. VAPRO is echter niet alleen in Nederland actief, de instantie heeft ook vestigingen in België, Roemenië en zelfs China. De belangrijkste doelstelling waarop VAPRO is gericht is het verbeteren van productieprocessen van bedrijven en het vergroten van de inzetbaarheid van personeel in een zo veilig mogelijke werkomgeving.

VAPRO opleidingen zijn divers
Er zijn verschillende VAPRO opleidingen. Deze opleidingen kunnen verschillen op basis van het opleidingsniveau maar ook op basis van de functiegroepen. Zo zijn er VAPRO opleidingen die gericht zijn op de werkzaamheden van technici. Daarnaast zijn er VAPRO opleidingen die meer gericht zijn op operators die werkzaam zijn in de procesindustrie. Omdat bedrijven onderling van elkaar verschillen zijn de processen die bij bedrijven worden uitgevoerd in de praktijk ook vaak verschillend. Daarom is het mogelijk om maatwerk VAPRO opleidingen te volgen die bedrijfsgericht zijn. Het is ook mogelijk om in een VAPRO opleiding een speciale branche te kiezen om in uit te stromen. Hierbij kan gedacht worden aan de logistieke uitstroomrichting. Daarnaast is het ook mogelijk om uit te stromen in de levensmiddelen en operationele techniek. De reden voor deze specifieke uitstoomrichtingen ligt in de unieke processen die verbonden zijn aan logistiek, levensmiddelen en de operationele techniek.

VAPRO basisoperator en VAPRO A, B, C en D
Hoewel VAPRO opleidingen divers zijn kunnen er wel duidelijk niveaus worden gekoppeld aan de VAPRO opleidingen. Deze niveaus zijn belangrijk om voor werkgevers in de industrie. Hierdoor wordt namelijk duidelijk over welke kennis de medewerker beschikt. Dit kennisniveau zorgt er voor dat een medewerker in de industrie op een bepaalde positie zelfstandig aan de slag kan gaan. VAPRO opleidingen zijn erkend door bedrijven die actief zijn in de industrie. In sommige gevallen wordt meer waarde gehecht aan VAPRO opleidingen dan aan reguliere opleidingen op middelbaar beroepsniveau.  De niveaus van VAPRO opleidingen zijn voor de overzichtelijkheid wel gekoppeld aan de niveaus van reguliere opleidingen op mbo niveau. Men onderscheid bij VAPRO opleidingen: VAPRO basisoperator, VAPRO A , VAPRO B, VAPRO C en VAPRO D. Deze verschillende VAPRO niveaus zijn hieronder gekoppeld aan reguliere opleidingsniveaus:

• VAPRO basisoperator. Deze opleiding is gelijkwaardig aan mbo niveau 1. Deelnemers aan deze opleiding zijn opgeleid tot assistent operator.

•VAPRO A. Deze opleiding is gelijk aan mbo niveau 2. Deelnemers die deze opleiding hebben afgerond kunnen worden ingezet als operator.

•VAPRO B . Deze opleiding is gelijk aan mbo niveau 3. Met deze opleiding op zak kan iemand als allround operator en AOT 3 worden ingezet.

•VAPRO C. Deze opleiding is op mbo niveau 4. Deelnemers die deze opleiding hebben afgerond kunnen nog breder worden ingezet als operator C.

•VAPRO D. Dit is een opleiding die een schakel vormt tussen mbo en hbo opleidingsniveau. Het wordt ook wel een Associate degree genoemd. Personen die deze opleiding hebben gehaald kunnen worden ingezet als leidinggevende in de procesindustrie.

VAPRO en Lean manufacturing
VAPRO opleidingen leren deelnemers belangrijke vaardigheden aan die ze nodig hebben op de werkvloer in de industrie. Deze vaardigheden zijn noodzakelijk om professioneel werkzaamheden te verrichten en daarnaast een veilige werkomgeving te bewerkstelligen. Kennis van de processen die plaatvinden in de industrie is daarnaast belangrijk voor effectief werken en het beperken van verspilling. Op deze aspecten van de procesindustrie in Lean manufacturing gericht. Opleidingen en training op het gebied van Lean management en Lean manufacturing behandelen lang niet altijd de technische aspecten die verbonden zijn aan de werkzaamheden in de industrie.

Lean manufacturing is meer gericht op het afstemmen van productieprocessen en het beperken van processen die niet bijdragen aan de kwaliteit en andere wensen van potentiële afnemers.  Door VAPRO opleidingen te bieden kan het kennisniveau van medewerkers in de industrie worden vergroot. Wanneer daarna ook nog Lean opleidingen worden geboden kunnen werknemers in de procesindustrie hun technische kennis van processen gebruiken als input voor Lean management. VAPRO en Lean vormen gezamenlijk een goede combinatie voor de kwaliteit en professionaliteit van werknemers in de procesindustrie.

VAPRO en Six Sigma
Bedrijven zijn dynamisch dit is ook het geval bij bedrijven in de procesindustrie. Er worden voortdurend nieuwe processen en machines geïmplementeerd om de kwaliteit en de snelheid van de productie te vergroten. De doelstelling van Six Sigma is het leveren van hoogwaardige producten. Daarbij moet het aantal fouten worden gereduceerd tot minder dan 1 procent. Dit is een goed streven maar de praktijk is vaak anders. Daarom worden verschillende projectteams samengesteld om de kwaliteit van het productieproces te verbeteren. Deze teams worden geleid door professionals die op bepaalde gebieden een hoog kennisniveau hebben. Deelnemers aan projecten hebben een bepaalde titel.

Dit zijn bijvoorbeeld de black belt, de green belt en de yellow belt. Een titel of een bepaalde belt kan worden behaald tijdens een Six Sigma opleiding. Deze Six Sigma opleidingen zijn belangrijk voor het projectmatig oplossen van problemen in de productie van een bedrijf in de industrie. De deelnemers zullen echter voldoende kennis moeten hebben van de productieprocessen die plaatsvinden in de procesindustrie. Daarvoor moeten deelnemers over een specifiek opleidingsniveau beschikken die gericht is op de werkzaamheden die uitgevoerd worden in een productieomgeving. VAPRO opleidingen vormen hiervoor een prima basis. VAPRO en Six Sigma gaan hierdoor prima samen.

VAPRO, Lean manufacturing en Six Sigma
Het is ook mogelijk om VAPRO, Six Sigma en Lean opleidingen achter elkaar aan te bieden aan deelnemers. Door dit te doen hebben werknemers in de procesindustrie een hoogwaardig kennisniveau met betrekking tot de werkzaamheden die uitgevoerd worden in hun bedrijf. Dit kennisniveau wordt geboden door de VAPRO opleiding. Daarnaast leren werknemers doormiddel van Lean opleidingen hoe werkzaamheden effectiever ingericht kunnen worden zodat verspilling wordt tegengegaan. Tot slot leert men doormiddel van Six Sigma optimale producten te produceren en leert men projectmatig problemen in de productie op te lossen. VAPRO, Lean en Six Sigma vormen een totaalpakket voor de professionaliteit van de werknemer in de procesindustrie.

Wat is een trommelmotor en waarvoor worden trommelmotoren gebruikt?

Trommelmotoren zijn motoren die bestaan uit een elektrische aandrijving die volledig gesloten is. De trommelmotor is een gesloten aandrijving omdat de elektromotor en de tandwieloverbrenging zich in de aandrijftrommel bevinden. Trommelmotoren worden elektrisch aangedreven en zijn cilindrisch van vorm. De diameter van trommelmotoren kan verschillen ook kan de lengte van de trommelmotoren verschillen. Er zijn verschillende varianten van trommelmotoren verkrijgbaar.

Waar worden trommelmotoren gebruikt?
Trommelmotoren worden in verschillende industrieën toegepast. De bekendste toepassing van trommelmotoren is de aandrijving van transportbanden. Er zijn ook verschillende toepassingen waarbij trommelmotoren worden gebruikt zonder transportbanden, zo kunnen bijvoorbeeld aan de trommelmotoren schoepen worden bevestigd. Deze toepassingen van de trommelmotor komen in de praktijk minder vaak voor dan toepassingen met transportbanden. In de alinea hieronder worden een aantal voorbeelden van deze toepassingen genoemd.

Trommelmotoren als aandrijving van transportbanden
Transportbanden komen in verschillende bedrijven voor. Hieronder worden een aantal bekende voorbeelden genoemd van toepassingen van transportbanden.

  • Hierbij kan gedacht worden aan de agrarische sector. De agrarische sector past transportbanden onder andere toe in rooimachines, aardappelsorteermachines en systemen waarbij pakken hooi worden gemaakt en getransporteerd. Trommelmotoren zijn daardoor een belangrijk onderdeel van de landbouwmechanisatie.
  • Daarnaast worden trommelmotoren gebruikt in de procesindustrie voor de aandrijving van transportbanden waarop levensmiddelen en andere producten worden getransporteerd naar machines.
  • Tommelmotoren worden ook gebruikt voor transportbanden voor de mijnbouw en de logistieke sector.

De toepassing van transportbanden is breed. Bijna elk industrieel bedrijf maakt gebruik van deze motoren. Als een trommelmotor defect is zijn de gevolgen groot. Een compleet productieproces kan vertragen of zelfs stil liggen door een kapotte trommelmotor. Onderhoudsmonteurs moeten er voor zorgen dat trommelmotoren goed onderhouden worden. Daarnaast moeten deze monteurs storingen aan deze motoren snel en effectief verhelpen.

Wat doet een procesoperator voor werkzaamheden in de procesindustrie?

Procesoperators hebben een belangrijke positie in de procesindustrie. Medewerkers in de functie procesoperator contoleren complete processen die plaats vinden in een fabriek. In Nederland zijn verschillende fabrieken waar procesoperators aanwezig zijn. Niet alle fabrieken kennen de functie procesoperator. Kleine fabrieken die niet gericht zijn op massaproductie hebben meestal geen procesoperators in dienst. Grote industriële fabrieken hebben echter wel procesoperators in dienst om processen in goede banen te leiden. Dit kunnen fabrieken zijn in de zuivelindustrie of een andere tak van de levensmiddelenindustrie. Levensmiddelen worden tegenwoordig bijna allemaal in grote fabrieken geproduceerd. De processen die daarbij aan de orde komen worden gecontroleerd en aangestuurd door procesoperators. Naast de levensmiddelenindustrie zijn er bijvoorbeeld ook procesoperators werkzaam in de chemische industrie en de farmaceutische industrie. In energiecentrales  en schakelinstallaties komt de functie procesoperator ook voor.

Wat doet een procesoperator?
Het takenpakket van een procesoperator is divers. Een procesoperator houdt de processen in de gaten die binnen een fabriek worden uitgevoerd. De processen in fabrieken verschillen onderling sterk. Er zijn diverse machines en productielijnen aanwezig die een bewerking uitvoeren op grondstoffen, halfabricaten en producten. Deze processen moeten onderling goed op elkaar worden afgestemd. Een optimale afstemming tussen de deelprocessen van een productieproces zorgt er voor dat er sneller kan worden geproduceerd. Een procesoperator houdt goed in de gaten wat de output is van machines. Als er fouten of storingen ontstaan moet de procesoperator in actie komen. Hij of zij moet er voor zorgen dat het productieproces zo snel mogelijk weer op gang komt. Soms moet een productieproces worden omgeleid omdat bepaalde machines nog niet optimaal functioneren. Een procesoperator treed hierover in contact met verschillende lijnoperators en de technische dienst.

Een procesoperator kan een groot deel van het proces volgen op beeldschermen. Op deze beeldschermen kan worden weergegeven hoeveel productie machines draaien. Ook storingen kunnen op deze schermen worden getoond. Een procesoperator zal echter niet de hele dag achter een beeldscherm zitten. Hij of zij zal zelf regelmatig op de werkvloer contact moeten onderhouden met lijnoperators en de technische dienst. Daarnaast zal een procesoperator ook kwaliteitscontroles moeten uitvoeren. Technische controles en het signaleren van mankementen aan machines kunnen ook tot het takenpakket behoren van een procesoperator. Deze werkzaamheden kan hij of zij in samenwerking doen met de technische dienst.

Verantwoordelijkheden van procesoperators
Een procesoperator zal in sommige gevallen moeten besluiten om een deel van de productie stil te leggen. Het stil leggen van een productielijn heeft grote gevolgen voor de productie. Een machine die stil staat stagneert de productie.  Een zogenoemde ‘shutdown’ moet daarom zo kort mogelijk duren en moet absoluut noodzakelijk zijn. Een procesoperator moet zich daarom houden strikte richtlijnen. Deze richtlijnen zijn genoteerd in handboeken en schriftelijke procedures. Procesoperators voeren niet alleen procedures uit. Ze leveren ook een belangrijke input voor nieuwe procedures. Doormiddel van verbetervoorstellen kunnen procesoperators een bijdrage leveren aan de professionalisering van de processen die plaatsvinden in de industrie.

Ploegendiensten
Procesoperators werken net als operators en productiekrachten in ploegendienst. De ploegendiensten kunnen per bedrijf verschillen. Er zijn bedrijven die werken in twee ploegen. Ook zijn er bedrijven die in drie of zelfs vijf ploegen werken. Bedrijven in de procesindustrie kunnen ook zodanig ingericht zijn dat het productieproces volcontinu doorloopt. In deze bedrijven staan machines bijna nooit stil. Dit zorgt voor een voortdurende input en output in het productieproces. Procesoperators zijn in een  volcontinu productiebedrijf voortdurend aanwezig om het proces te monitoren en indien nodig bij te sturen. In volcontinu bedrijven zijn 24 uur per dag en alle dagen van de week (ook de weekenden) procesoperators actief.

Procesoperators en Lean manufacturing
Lean manufacturing wordt tegenwoordig in een toenemend aantal bedrijven binnen de procesindustrie ingevoerd. Deze methode voor bedrijfsvoering is gericht op het reduceren van verspilling. Binnen de procesindustrie kan verspilling op verschillende manieren en op verschillende momenten plaatsvinden. Een procesoperator heeft een goed zicht op het productieproces. Daarom vervuld hij of zij een sleutelrol in het implementeren van Lean manufacturing. De verbetervoorstellen van procesoperators vormen een belangrijke basis voor het optimaliseren van een productieproces. Het beperken van fouten in de productie en het voorkomen van storingen zijn belangrijke stappen in de richting van een Lean bedrijfsvoering.

Procesoperators en Just in time voorraadbeheersing
Lean manufacturing is ook gericht op het beperken van voorraden. Een voorraad zorgt er voor dat een bedrijf goederen of artikelen moet opslaan. Dit brengt kosten met zich mee. Deze voorraadkasten kunnen worden beperkt wanneer bedrijven artikelen en producten precies op het juiste moment klaar hebben voor transport. Dit wordt ook wel Just in time voorraadbeheersing genoemd. Dit is een systeem waarbij de machines onderling goed op elkaar zijn afgestemd. De deelprocessen tijdens de productie sluiten goed op elkaar aan. Deze afstemming wordt onder andere doormiddel van computers geregeld. In een real time omgeving is goed te zien wat de input en output is van de individuele machines in het productieproces. Een procesoperator houdt deze gegevens bij en zorgt er voor dat de deelprocessen naadloos op elkaar aan blijven sluiten.

Procesoperators in de toekomst
Op dit moment zijn procesoperators een belangrijk onderdeel van een bedrijf in de procesindustrie. In de toekomst zullen deze specialisten nog steeds een sleutelpositie innemen. Bedrijven zullen altijd afhankelijk blijven van mensen die de productie van machines kunnen beoordelen en bijsturen. Het is onwaarschijnlijk dat de automatiering op zo’n hoog niveau wordt doorgestuurd dat procesoperators overbodig worden.

Daarnaast zullen procesoperators belangrijk blijven voor het optimaliseren van processen in de industrie. De kwaliteit en de productiesnelheid kunnen door deze medewerkers worden verbeterd. Deze verbeteringen zijn noodzakelijk om goedkoop en efficiënt te produceren. Bedrijven die een goede afstemming hebben tussen levertijd, kwaliteit en prijs hebben een goede concurrentiepositie op de wereldmarkt.

De concurrentie neemt echter toe zodat bedrijven moeten blijven investeren in hun productiekapitaal. Daarnaast vereist Lean manufacturing een voortdurende bijstelling en afstemming van de verschillende onderdelen van het productieproces. Een procesoperator kan hier aan bijdragen.

Wat doet de machine-industrie of machinebouw?

De machinebouw is een sector die gericht is op het produceren en onderhouden van machines. Deze sector is zeer breed en is zowel gericht op machines voor bedrijven als voor machines die bestemd zijn voor particulieren. De diversiteit aan machines die in de machinebouw worden geproduceerd is enorm. De machinebouw is een industrie, daarom wordt deze sector ook wel de  machine-industrie of machinebouwindustrie genoemd. Deze industrie behoort tot de zware industrie. Er zijn veel grote bedrijven actief in deze sector. Daarnaast is er een toenemend aantal kleine bedrijven actief in de machinebouw. Deze bedrijven kunnen behoren tot de middelzware of lichte industrie.

Wat is de rol van machinefabrieken in de machine-industrie?
In de werktuigbouwkunde of metaaltechniek worden sommige bedrijven een machinefabriek genoemd. Deze bedrijven zijn gericht op het produceren van machines. Een machinefabriek valt onder de machine-industrie. Echter niet alle bedrijven in de machine-industrie zijn machinefabrieken. De term machinefabriek is een algemene benaming voor bedrijven die machines maken. Veel machinefabrieken zijn gericht op het maken van unieke machines die specifieke bewerkingen kunnen uitvoeren. Hierbij kan gedacht worden aan machines voor de medische sector. Deze machines zijn kwalitatief hoogwaardig en zeer nauwkeurig.

Daarnaast zijn er in de werktuigbouwkunde ook machinebouwers actief die gericht zijn op het produceren van machines voor de procesindustrie. In de procesindustrie wordt regelmatig gemoderniseerd. Deze modernisering heeft meestal te maken met het professionaliseren van bedrijfsprocessen. In de procesindustrie wordt door veel bedrijven Lean manufacturing ingevoerd. Hierbij wordt verspilling zoveel mogelijk gereduceerd. Een professioneel energiezuinig machinepark kan een belangrijke rol innemen in Lean manufacturing. Daarvoor moeten innovatieve machines worden ontworpen en geproduceerd. Omdat er een zeer grote diversiteit  aan machines in de procesindustrie aanwezig is, zijn er maar weinig machinebouwers die zo zijn ingericht dat ze alle soorten machines kunnen fabriceren.

De meeste machinebouwers die in Nederland machines produceren zijn specialisten. Ze zijn gespecialiseerd in een bepaalde sector. Hierbij kan naast de medische sector ook gedacht worden aan defensie, zuivelindustrie, beveiliging en complexe installaties voor klimaatbeheersing.

De machine-industrie is breed
De machinefabrieken vormen slechts een klein segment van de machine-industrie. De machine-industrie is veel breder. Binnen deze industrie worden ook werktuigen en productiemiddelen vervaardigd voor de bouwsector en de landbouw. Ook voor de mijnbouw en offshore worden in de machine-industrie grote machines en apparaten vervaardigd en onderhouden. Voor de distributie van elektriciteit, gas en water zijn ook machines nodig. Deze machines moeten van hoge kwaliteit en veiligheid zijn omdat de samenleving afhankelijk is van gas, water en elektriciteit. Nutsbedrijven zijn verantwoordelijk voor deze distributienetwerken. Deze bedrijven zijn sterk geboden aan de overheid. Ze kunnen echter niet zonder de machine-industrie. De machine-industrie levert de machines die nutsbedrijven gebruiken voor de distributie van gas, water en elektriciteit. De machine-industrie is een hele brede sector die zowel voor de overheid, bouw, werktuigbouwkunde als wel de gezondheidssector machines produceert. Daarom is deze sector niet weg te denken uit de economie van een land.

De machine-industrie en machineonderhoud
Het fabriceren van machines is niet het enige waar de machine-industrie zich mee bezig houdt. Productiemachines worden in bedrijven ook wel kapitaalgoederen genoemd. Dit komt omdat bedrijven veel kapitaal investeren in deze machines investeren. Daarnaast zijn productiemiddelen ook belangrijk voor de afzet en omzet van een bedrijf. Machines vormen voor veel bedrijven een belangrijk kapitaal om geld mee te verdienen. Het is daarom noodzakelijk dat dit kapitaal goed wordt onderhouden. Productiebedrijven in de procesindustrie hebben hiervoor meestal zelf een technische dienst. Voor grootschalig machineonderhoud is de technische dienst van een productiebedrijf meestal te klein. Daarom worden voor grote onderhoudsprojecten meestal externe bedrijven ingezet. Deze externe bedrijven zijn gespecialiseerd in onderhoudstechniek. Daarnaast worden bedrijven uit de machine-industrie ingezet voor het verplaatsen en vervoeren van machines. Hierbij komt ook het aansluiten en inregelen van machines aan de orde. In Nederland zijn specialistische bedrijven die zich richten op deze specifieke tak van de machine-industrie.

Machine-industrie en de toekomst van de economie
De machine-industrie is van groot belang voor de toekomst van de economie. Verouderde machines zorgen er voor dat de kwaliteit van de producten achter blijft ten opzichte van landen die wel moderne machines gebruiken in hun productie. Er zal daarom een voortdurende innovatie moeten plaatsvinden in de machine-industrie. Hoogwaardige technieken zorgen er voor dat bedrijven sneller en goedkoper kunnen produceren. Ook duurzaamheid en energiezuinigheid zijn van groot belang voor het imago en de rendabiliteit van een bedrijf. De machine-industrie zal daarom ook voor de toekomst een belangrijke sector moeten blijven waarin doelgericht geïnvesteerd moet worden.

Wat is prefab of prefabricage in de techniek?

Prefabricage of prefab zijn woorden die regelmatig in de techniek worden gebruikt. Prefabricage houdt in dat producten in een werkplaats worden gemaakt in plaats van de locatie waar de producten moeten worden gebruikt. Het woord ‘pre’ fabricage maat dat duidelijk. Letterlijk vertaald zou dit woord voorfabricage betekenen. Doormiddel van prefabricage komen prefabproducten tot stand. Prefab wordt onder andere toegepast op de bouw en in de werktuigbouwkunde. Hieronder is daarover meer te lezen.

Prefab op de bouw
Het bouwen van huizen, fabrieken en utiliteit is niet eenvoudig. Men werkt in de  buitenlucht en deze buitenlucht is niet altijd voorzien van de optimale weersomstandigheden. Dit zorgt er voor dat de bouw stil zou komen te liggen of langzamer zou verlopen wanneer de weersomstandigheden erg slecht zouden zijn. Prefabricage in de bouw is daarvoor een goede oplossing. Hierbij worden elementen voor de bouw in een fabriek, loods of werkplaats gemaakt. Dit gebeurd meestal onder optimale omstandigheden. De bouwvakkers zoals metselaars of timmermannen kunnen de elementen onder optimale omstandigheden fabriceren zodat er ook een constante kwaliteit kan worden geleverd. Na het fabriceren van de elementen worden de elementen naar de bouwplaats getransporteerd. Op de bouwplaats worden de prefabelementen aan elkaar bevestigd.

Deze werkwijze zorgt er voor dat een groot deel van de bouw van een huis of utiliteitspand onder optimale omstandigheden kan worden gedaan. Dit bespaard tijd en geld. Prefabelementen kunnen van hout of beton zijn gemaakt. Ook kan gebruik worden gemaakt van gemetselde elementen. De voorbereidingsfase van prefab bouwen vereist over het algemeen wel meer tijd. Dit komt omdat men de elementen van te voren vervaardigd en niet op de bouw zelf. Het is belangrijk dat de elementen goed passen. De tekeningen die worden gemaakt voor prefab bouw moeten goed gecontroleerd worden. De bouwvakkers die de elementen vervaardigen moeten zich goed aan de tekeningen houden. Wanneer dit namelijk niet gebeurd bestaat de kans dat men tijdens het samenvoegen van de elementen fouten moet gaan herstellen. Dit herstellen van fouten tijdens de afbouw kan zeer veel tijd in beslag nemen waardoor het voordeel van prefab bouwen verdwijnt.

Prefab in de werktuigbouwkunde
Naast de bouw wordt ook in de werktuigbouwkunde veel aan prefab gedaan. Hierbij worden geen woningen gebouwd maar wel andere grote objecten zoals installaties in de procesindustrie, schepen en grote machines. Met name lassers doen veel prefab werkzaamheden. Dit komt omdat men in grote schepen en installaties niet altijd de ruimte heeft om een las goed te maken. Doormiddel van prefab kan men bochten aan leidingen lassen of andere moeilijke constructies maken. Zodra deze onderdelen van te voren gelast zijn kan men deze in een machine of installatie plaatsen doormiddel van lassen. Het is ook mogelijk om bijvoorbeeld tijdens prefab flenzen te lassen aan leidingen. Dit zorgt er voor dat de leidingen niet meer in positie aan elkaar gelast te hoeven worden. In plaats daarvan kan men de flenzen aan elkaar verbinden doormiddel van het aandraaien van bouten en het plaatsen van pakkingmateriaal. Hierdoor kunnen de prefab producten doormiddel van uitneembare verbindingen in positie worden gebracht.

Prefab lassen en prefab montage levert in de werktuigbouwkunde ook een tijdsbesparing op. Daarnaast zijn sommige objecten en constructies niet zonder prefabmontage of prefablaswerk aan elkaar te bevestigen. Het is net als bij prefabricage in bouw van belang dat men goed meet. Als de maatvoering verkeerd is kan men tijdens het monteren van de prefabonderdelen in moeilijkheden komen. Dit kan veel tijd kosten. In sommige gevallen is door een fout het geprefabte product geheel voor niets gemaakt. Een belangrijk voordeel van prefab is echter wel dat een lasser of monteur onder ideale omstandigheden een product kan maken. Hierbij kan meestal de ideale laspositie worden gekozen en kan men bijvoorbeeld gebruik maken van een mal. Dit komt de kwaliteit ten goede.

Wat is biotechnologie, waarvoor wordt biotechnologie gebruikt en waarin wordt het toegepast?

Biotechnologie is technologie waarin biologie wordt gebruikt. Het woord biotechnologie is een samenvoeging van het Griekse woord ‘Bios’ dat in het Nederlands vertaald wordt met het woord ‘leven’ en het Griekse woord ‘technikos’ dat vertaald wordt me het woord ‘gebruik’. Letterlijk betekend het woord biotechnologie leven gebruiken of leven toepassen. In de omschrijving van alles wat biotechnologie omvat komt dit ook naar voren. Binnen de biotechnologie wordt gekeken naar praktische toepassing van bacteriën, planten, dieren en andere organismen die tot de biologie worden gerekend. De praktische toepassing van biotechnologie is met name gericht op voedsel, medicijnen en andere producten die vervaardigd kunnen worden uit biologische middelen. Verder wordt biotechnologie ook gebruikt door wetenschappelijke onderzoekers.

Klassieke, industriële en moderne biotechnologie
Biotechnologie kan op verschillende manieren worden ingedeeld en onderverdeeld. Een indeling die veel in de praktijk wordt toegepast is de verdeling tussen klassieke biotechnologie en moderne biotechnologie. Wanneer men de geschiedenis bekijkt kan daar nog een derde vorm van biotechnologie aan worden toegevoegd, namelijk de industriële biotechnologie. De verschillende periodes waarin een bepaald soort biotechnologie werd toegepast kan in de geschiedenis als volgt worden onderverdeeld:

Klassieke biotechnologie: periode tot en met 1940. De ​​​klassieke biotechnologie is gericht op het gebruik van traditionele technieken voor het kweken van planten, gisten, schimmels en bacteriën. In de klassieke biotechnologie werden deze technieken gebruikt voor het produceren van voedingsmiddelen zoals zuivelproducten, graanproducten en alcoholhoudende dranken (gisten). Mensen die biotechnologie gebruikten in de periode voor 1940 hadden nog niet echt in de gaten hoe biotechnologie werkt. Ze wisten hoe ze bepaalde bacteriën, gisten en schimmels moesten beïnvloeden zodat dat de kwaliteit en vorm van voedsel kon worden beïnvloed en verbeterd. Het onderzoek naar micro-organismen was nog beperkt.

Industriële biotechnologie: periode van 1940 tot 1970. Industriële biotechnologie kwam aan de orde in de periode na 1940 en tot 1970. In deze periode kwam men er achter dat micro-organismen invloed hadden op de kwaliteit en houdbaarheid van voedingsmiddelen. Micro-organismen kunnen bepaalde omzettingen verrichten die vervolgens kunnen worden gebruikt voor het produceren van bepaalde producten. Toen men dit proces eenmaal goed onderzocht had paste men het toe op grote schaal in specifieke productieprocessen van de industrie. Hierdoor ontstond de industriële biotechnologie. Daarnaast werden micro-organismen ook gekweekt in ketels die fermentors worden genoemd. In deze ketels wordt een zo gunstig mogelijk klimaat gerealiseerd zodat de micro-organismen enorm kunnen vermenigvuldigen. Tijdens de periode van de industriële biotechnologie begon men ook losse cellen van planten en dieren te kweken. Daarnaast vonden er ook ontwikkelingen plaats die grote invloed hadden op de geneeskunde. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van vaccins en antibiotica. In tegenstelling tot de klassieke biotechnologie was de periode van de industriële biotechnologie meer gericht op onderzoeken en toepassen van kennis om biotechnologie op industriële schaal toe te passen. In de procesindustrie werd industriële biotechnologie veel toegepast en dat is tot op heden het geval.

Moderne biotechnologie 1970 tot heden: Op dit moment leven wij in de periode van moderne biotechnologie. In deze periode kan men de informatie gebruiken die in de periode van de industriële biotechnologie is onderzocht en gepubliceerd. Hierdoor kan de biotechnologie moderner worden gemaakt. Het grote verschil met de industriële biotechnologie is dat de moderne biotechnologie ook informatie gebruik uit erfelijk materiaal. Men onderzoekt het DNA en probeert de DNS structuur te begrijpen. Zo onderzoekt men welke mutaties aan het DNA er verantwoordelijk voor zijn dat in bepaalde families specifieke ziektes voorkomen en in andere families minder. Dit is belangrijke informatie die nodig is voor het bestrijden van ziektes en het ontwikkelen van medicijnen. Deze informatie kan daarom goed worden gebruikt door de farmaceutische industrie.

Men probeert tegenwoordig, naast het onderzoeken van DNA, ook het DNA te begrijpen en te beïnvloeden. Dit houdt in dat men genetisch manipuleert. Er ontstaat een nieuw tijdperk van genetische technologie dit wordt ook wel gentechnologie genoemd. In de moderne biotechnologie wordt het DNA van organismes direct aangepast, dit in tegenstelling tot de klassieke biotechnologie waarin het DNA indirect werd aangepast door bijvoorbeeld organismen te kruisen.

Onderverdeling van soorten biotechnologie
Hoewel de onderverdeling die hiervoor werd genoemd heel duidelijk afgebakend lijkt is dat in de praktijk niet het geval. De tijdsindeling is niet zo scherp als hiervoor werd weergegeven. Daarnaast maakte men in de periode van industriële biotechnologie ook gebruik van klassieke biotechnologie. Daarnaast wordt tot op de dag van vandaag gebruik gemaakt van klassieke biotechnologie en industriële biotechnologie. In feite is er geen einddatum te noemen voor de verschillende periodes die verbonden zijn aan biotechnologie. De indeling die genoemd is geeft echter wel duidelijk weer in welke periode een bepaalde vorm van biotechnologie nadrukkelijk naar voren komt.

Moderne biotechnologie zorgt voor maatschappelijke discussie
Tegenwoordig gaat de aandacht van de media en veel opleidingen op het gebied van biotechnologie uit naar de moderne biotechnologie. Hoewel de bestrijding van ziektes en de kwaliteit van de geneesmiddelen aanzienlijk kan worden verbetert is de moderne biotechnologie niet een technologie die zonder kritiek wordt besproken. Er zijn veel maatschappelijke discussies geweest over genetische manipulatie en klonen. Hierbij komt de nieuwsgierigheid van de wetenschap regelmatig in conflict met de ethische aspecten die leven in de maatschappij.

Wat is de betekenis van het woord industrie en waarom is industrie belangrijk voor een economie?

In een economie zijn verschillende elementen aanwezig die er voor zorgen dat geld wordt verdiend. Een land heeft verschillende sectoren waarmee het zich kan onderscheiden ten opzichte van andere landen. Men spreekt van een sterke concurrentiepositie wanneer een land producten produceert waar veel vraag naar is en weinig andere landen concurrerende producten produceren. Een land met vooruitstrevende technologische ontwikkelingen zal goed in staat zijn om producten te produceren die voorzien in de behoeften van consumenten en bedrijven. Daarom is het belangrijk dat een overheid investeert in de industrie. De industrie is een belangrijk onderdeel van de economie.

Wat is industrie?
Producten kunnen op verschillende manieren worden vervaardigd. Men kan producten ambachtelijk maken in een kleine werkplaats of men kan er voor kiezen om producten seriematig te produceren in fabrieken. In het laatste geval spreekt men over het algemeen van industrie vooral wanneer het productieproces wordt gekenmerkt door robotisering en automatisering. In een industrie draait het om het leveren van producten, materialen en artikelen. Het leveren van diensten hoort tot de dienstverlenende sector. Binnen de industrie kunnen echter wel mensen werkzaam zijn die dienstverlenende werkzaamheden verrichten.

De kern van de industrie is gericht op bedrijven die doormiddel van machines producten maken uit grondstoffen. Het woord industrie is afgeleid van het Latijnse woord  Industria, wat staat voor bedrijvigheid en ijverig. Men spreek van industrialisatie wanner men onderdelen van een productieproces of een compleet productieproces gaat mechaniseren. Hierbij kan gedacht worden aan het invoeren van een fabriekssysteem in een bedrijf. De industrie bestaat uit verschillende branches en industrietakken. Elke branche levert draagt een specifiek gedeelte bij aan de economische productie van een land. Voorbeelden van industrieën zijn farmaceutische industrie, metaalindustrie, procesindustrie, petrochemische industrie en kledingindustrie.

Waarom is de industriële sector belangrijk voor een economie?
Wanneer een land niets produceert zal een land op andere manieren geld moeten verdienen. Vaak moet een land dan eerst producten van andere landen importeren en vervolgens weer transporteren naar een ander land. Een land vormt dan een doorvoerhaven voor producten. Als doorvoerhaven is de positie van een land niet erg stevig. Wanneer een land echter zelfstandig producten produceert zal het land moeten concurreren met de producten van andere landen. Lage loonlanden hebben concurrentievoordeel met betrekking tot lage loonkosten. Westerse landen proberen loonkosten te besparen door verregaande industrialisatie in te voeren in fabrieken. Veel productieprocessen worden daardoor gemechaniseerd. Het is belangrijk dat producten gewild zijn op de markt. De vraag naar producten verandert. De behoeften en wensen van consumenten veranderen ook. Daarom is het belangrijk dat landen investeren in nieuwe technieken, technologieën en oplossingen bedenken waarmee ingespeeld wordt op de behoeften van eventuele afnemers. Dit vergt echter veel kennis en marktinzicht. Een belangrijk deel van een economie draait om kennis. De woorden economie en kennis worden ook wel aan elkaar verbonden. Hierdoor ontstaat het begrip kenniseconomie. De industrie en industrialisatie zijn sterk verbonden aan de kenniseconomie van een land. Veel landen en regeringen verwerken het woord kenniseconomie in beleidsdocumenten waarmee ze duidelijk willen maken dat ze de economie willen stimuleren door de focus te leggen op kennis.

Wat is HACCP en waarvoor wordt HACCP gebruikt?

HACCP is een Engelse afkorting die staat voor Hazard Analysis and Critical Control Points. Wanneer deze omschrijving wordt vertaald in het Nederlands betekent HACCP: Gevarenanalyse en kritische controlepunten. Het HACCP is een risico-inventarisatie die wordt gebruikt voor de voedingsmiddelen. In Nederland wordt net als in andere Europese landen veel aandacht besteed aan de kwaliteit en veiligheid van voedsel. Bedrijven die in Nederland in de voedingsmiddelenbranche actief zijn krijgen te maken met strenge veiligheidsvoorschriften. Er zijn in deze branche zeer veel verschillende bedrijven die zich bezig houden met het bereiden, behandelen, verwerken, verpakken, vervoeren en distribueren van voedingsmiddelen of levensmiddelen. Levensmiddelen is een algemene term die wordt gebruikt voor alle eetwaren en drinkwaren die door mensen worden genuttigd. Daarnaast vallen ook alle leveranciers van grondstoffen en hulpstoffen aan de voedingsmiddelenindustrie onder de HACCP regels. Niet alleen bedrijven die voedingsmiddelen voor mensen produceren vallen onder HACCP ook diervoeders vallen er onder.

Waarom HACCP?
Het HACCP wordt vanuit de Europese Unie gecoördineerd en is er op gericht dat bedrijven in de voedingsmiddelen alle aspecten van het voortbrengingsproces identificeren. Daarnaast moeten bedrijven deze aspecten op mogelijke gevaren analyseren. Het doel van de Europese Unie met HACCP is een veilig productieproces van voedingsmiddelen met een zo gering mogelijke kans op besmetting doormiddel van schadelijke bacteriën en andere schadelijke stoffen. De ontwikkeling van bacteriën heeft onder andere te maken met de temperatuur. Daarom wordt bij HACCP veel aandacht besteed aan het bewaken en registreren van koelcellen en vriescellen. Daarnaast is ook de algehele hygiëne een belangrijk onderdeel. Uiteindelijk moet doormiddel van HACCP voorkomen worden dat voedsel kan worden aangetast door:

  • Microbiologische gevaren. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van bacteriegroei. Daarnaast moeten ook virussen en parasieten worden geweerd.
  • Chemische gevaren. Deze kunnen onder andere ontstaan door verontreiniging met bestrijdingsmiddelen. Daarnaast kan de veiligheid van voedsel worden aangetast door toxinen en zware metalen.
  • Fysische gevaren. Dit zijn gevaren zoals stukjes plastic, glassplinters, stukjes gruis of metaaldraad, kortom materialen die niet als voedsel kunnen worden beschouwd en bij inname tot letsel kunnen leiden.

De manier waarop bedrijven in de voedingsmiddelenbranche met deze gevaren om moeten gaan is vastgelegd in HACCP. Dit is voornamelijk een preventieve gestructureerde methode die wordt gebruikt om alle relevante gevaren voor de voedselveiligheid te beperken of te indien mogelijk te elimineren. In de volgende alinea zijn de principes benoemt waarop de HACCP methode is gebaseerd.

Zeven principes van HACCP
De bedrijven en processen in de voedingsmiddelen zijn divers. Daarom is het onmogelijk een exacte beschrijving te maken van de processen van bedrijven en de veiligheidsvoorschriften met betrekking tot levensmiddelen die daaraan zijn verbonden. HACCP is om deze reden geen handleiding die kan nageslagen worden door bedrijven. In plaats daarvan is HACCP een systeem dat gebaseerd is op zeven principes. Bedrijven moeten in hun eigen bedrijfsprocessen en productieomgeving deze zeven principes toepassen. De zeven principes van het HACCP-systeem zijn als volgt:

  1. Potentiële gevaren moeten worden geïnventariseerd.
  2. Kritische Controlepunten (CCP’s) moeten worden vastegesteld. Dit zijn de plaatsen of momenten in het proces waar de risico’s kunnen worden beperkt of voorkomen.
  3. Per CCP moeten de kritieke grenzen worden aangegeven.
  4. De CCP’s  moeten worden bewaakt en gecontroleerd via een duidelijk systeem. Hierdoor kan de monitoring van de Kritische Controlepunten effectief worden uitgevoerd.
  5. Per CCP moeten de correctieve acties worden vastgelegd waarmee de veiligheid dient te worden hersteld.
  6. Verificatie moet worden toegepast. Dit moet aan de hand van periodieke controles gebeuren waarmee de effectiviteit van de  HACCP aanpak kan worden nagegaan.
  7. Documentatie en registraties moeten worden bijgehouden en moeten aangetoond kunnen worden. hierin moet onder andere zijn vastgelegd welke aspecten van het proces zijn aangepast en op welke wijze dat is gebeurd.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert bedrijven in Nederland die actief zijn in de voedingsmiddelen of levensmiddelenbranche. De controle van de NVWA is gericht op het al dan niet bezitten van een effectief HACCP plan en het naleven van dat plan.

Samenvatting over HACCP
Een bedrijf is doormiddel van het HACCP verplicht om in productieprocessen, distributieprocessen en opslag van voedingsmiddelen aan te geven waar er mogelijke gevaren voor de kwaliteit en veiligheid van  voedingsmiddelen kunnen ontstaan. Deze situaties dienen effectief te worden aangepakt. Daarom moeten bedrijven ook aangeven welke maatregelen worden ondernomen om de situatie te verbeteren. Dit alles moet duidelijk worden geregistreerd en gecoördineerd. Uiteindelijk moet de gezondheid van de consumenten doormiddel van HACCP beter beschermd worden.

Wat is de farmaceutische industrie en wat wordt in deze industrie geproduceerd?

De farmaceutische industrie heeft te maken met farmacie. Dit is een wetenschap die zich bezig houdt met het ontwikkelen van medicijnen en geneesmiddelen. Het woord farmacie is afgeleid van het Griekse woord dat voor geneeskrachtige stoffen wordt gebruikt. Mensen die werkzaam zijn in de farmacie worden farmaceuten genoemd. In de farmaceutische industrie worden medicijnen en geneesmiddelen geproduceerd. Omdat medicijnen doormiddel van verschillende processen worden geproduceerd valt deze sector onder de procesindustrie.

Research and development in de farmaceutische industrie
De farmaceutische industrie is een sector die erg belangrijk is voor de gezondheidszorg. De medicijnen die worden geproduceerd moeten de juiste werking hebben. Daarnaast moet ook het aantal ongewenste bijwerkingen zoveel mogelijk worden beperkt. Dit is zeer complex, daarom wordt binnen de farmaceutische industrie veel aandacht besteed aan het onderzoeken van de werking en bijwerkingen van medicijnen. Ook de vorm van de medicijnen, bijvoorbeeld in poedervorm, tabletvorm of vloeibare vorm wordt onderzocht doormiddel van Research and development. Deze afdelingen worden in ook wel R&D afdelingen genoemd en houden zich bezig met farmacologie. Wanneer verkeerde medicijnen worden geproduceerd kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn. De farmaceutische industrie is een complexe markt en er bestaat een grote diversiteit aan ziektes over de hele wereld. Daarom zijn er ook zeer veel verschillende medicijnen. Het is zeer moeilijk voor een farmaceutisch bedrijf om voor honderden ziektes medicijnen te ontwikkelen, daarom richten veel bedrijven in de farmaceutische industrie zich op een therapeutische deelmarkt. Hierdoor kunnen de bedrijven zich richten op bepaalde ziekten en hiervoor gericht specialistische medicijnen ontwikkelen.

Farmaceutische industrie en procestechnologie
Fabrikanten van geneesmiddelen hebben veel invloed en hebben een groot afzetgebied. Meestal opereren farmaceutische bedrijven mondiaal. De farmaceutische industrie produceert medicijnen. Dit gebeurd in fabrieken waar hoge eisen worden gesteld aan machines en het fabricageproces. Kwaliteit en veiligheid staan bij deze fabrieken bovenaan. Doormiddel van procestechnologie worden fabrieken in de farmaceutische industrie voorzien van de beste machines om de hoogste kwaliteit te leveren. Hierbij komen naast mechanische en elektrotechnische aspecten ook automatiseringssystemen aan de orde. Ook meet en regeltechniek is van groot belang in de farmaceutische industrie. Medicijnen moeten precies de juiste verhoudingen hebben van bepaalde bestandsdelen. Dit moet zeer nauwkeurig gemeten en gewogen worden. Meet en regeltechniek is hierbij van groot belang. Daarnaast komen ook systemen die verband houden met mechatronica in de procestechniek van de farmaceutische industrie veelvuldig voor.

Hoe komen geneesmiddelen bij de eindgebruikers?
Nadat de fabrikanten de medicijnen doormiddel van verschillende processen hebben geproduceerd worden de medicijnen en geneesmiddelen getransporteerd naar verschillende groothandels. Farmaceutische contractverpakkers worden soms als tussenschakel ingezet om de verpakking van medicijnen te veranderen. Hierdoor kan de merknaam van de medicijnen groter of juist kleiner op de verpakking komen en kan ook de inhoud van de verpakking worden vergroot of juist verkleind. Uiteindelijk komen de medicijnen via de groothandels bij de apotheken terecht.  Deze apotheken verstrekken de medicijnen vervolgens aan de eindgebruikers. Dit zijn de mensen die de medicijnen daadwerkelijk nodig hebben.

Wat is procesindustrie en uit welke soorten processen bestaat deze industrie?

Procesindustrie is een industrie die gericht is op het produceren en vervaardigen van producten doormiddel van verschillende processen. De processen die in de procesindustrie worden toegepast zijn divers. Zo wordt er gebruik gemaakt van chemische processen, biochemische processen, mechanische processen en fysische processen. Doormiddel van deze processen kunnen verschillende eindproducten en halffabricaten worden geproduceerd. Dit gebeurd in fabrieken waarbij verschillende geautomatiseerde systemen zijn toegepast.

Voor de beheersing van processen wordt gebruik gemaakt van verschillende technieken. Er bestaat een grote diversiteit aan procestechnieken die worden toegepast in de procesbeheersing. Zo wordt gebruik gemaakt van besturingstechnieken waarmee het proces wordt geautomatiseerd. Dit kan onder andere gebeuren doormiddel van PLC systemen. Daarnaast zijn er systemen aanwezig waarmee metingen gedaan kunnen worden en onderdelen van het proces kunnen worden geregeld. Dit wordt ook wel meet- en regeltechniek genoemd. Daarnaast zijn er in een procesomgeving ook systemen aanwezig die het proces bewaken. Dit zijn alarmsystemen en beveiligingssystemen. Deze systemen geven signalen af wanneer er problemen ontstaan in de machines of in de productie.

 Verschillende soorten productieprocessen
Er zijn verschillende soorten productieprocessen die in de procesindustrie worden toegepast. Deze productieprocessen worden onderverdeeld in twee hoofdcategorieën. De eerste categorie is de categorie van de continuprocessen. Deze processen draaien in een continue proces door. De grondstoffen worden voortdurend aangevoerd en de bewerking vindt ook in een continue tempo plaats. Daardoor komen de eindproducten ook met een bepaalde snelheid uit een fabriek. Een continue proces wordt onder andere toegepast bij raffinage van aardolie waarbij gebruik wordt gemaakt van destillatie. Daarnaast kan men ook extruderen van kunststoffen in een continu proces toepassen. Dit wordt ook wel continu extruderen genoemd.

Naast continuprocessen zijn er ook processen waarbij er geen sprake is van een voortdurende aanvoer en afvoer van grondstoffen en eindproducten. Processen waarbij producten in afzonderlijke partijen worden gefabriceerd worden ook wel batchprocessen genoemd. Een afgeronde partij producten wordt ook wel een batch genoemd vandaar de naam batchprocessen.

Het is naast bovengenoemde productieprocessen ook mogelijk om semicontinue producten te produceren.

Wie werken er in de procesindustrie?
In de procesindustrie zijn verschillende functies aanwezig. Procesengineers ontwikkelen de processen en stemmen de procestechnieken op elkaar af. Daarnaast zijn er software-engineers die de software voor de automatisering in de procesomgeving ontwikkelen. Softwareprogrammeurs zijn verantwoordelijk voor het inregelen van de machines in de procesindustrie. Daarnaast zorgen onderhoudsmonteurs er voor dat de machines in goede staat blijven en verhelpen ze storingen wanneer deze zich voordoen. Procesoperators houden het proces in de gaten en anticiperen op problemen wanneer deze zich voor doen. De lijnoperators zijn verantwoordelijk voor een complete productielijn en moeten er voor zorgdragen dat er tijdig nieuwe grondstoffen worden aangeleverd en producten worden afgevoerd. Machineoperators zijn verantwoordelijk voor het functioneren van een machine en zorgen er voor dat de machine de juiste bewerking op het materiaal uitvoert. Daarnaast zijn er ook productiekrachten aanwezig die eenvoudige werkzaamheden uitvoeren die niet door machines gedaan kunnen worden. Logistiek personeel zorgt voor het tijdig aan en afvoeren van materialen, grondstoffen en producten. Ook is logistiek personeel verantwoordelijk voor het beheer van het magazijn en het verstrekken van gereedschap en persoonlijke beschermingsmiddelen aan medewerkers. De procesindustrie heeft een grote diversiteit aan vakgebieden en functies. De omgeving is zeer dynamisch. Het draaien van zoveel mogelijk productie zonder daarbij de veiligheid en kwaliteit uit het oog te verliezen is een grote uitdaging in deze industrie.

Wat is procestechniek en op welke wijze is deze techniek verbonden met de procesindustrie?

Procestechniek is onlosmakelijk verbonden met de procesindustrie. Deze industriële sector is heel breed. De procesindustrie is gericht op het produceren van producten. Deze productie gebeurd in fabrieken. Bij het vervaardigen van producten kunnen verschillende processen worden gebruikt. Zo kunnen bijvoorbeeld chemische of biochemische processen worden gehanteerd voor het vervaardigen van producten. Daarnaast kunnen producten ook doormiddel van fysische processen of mechanische processen worden geproduceerd.

Producten die in de procesindustrie worden geproduceerd
Door de verscheidenheid aan processen die toegepast zijn in de procesindustrie kunnen verschillende producten worden vervaardigd. Hierbij kan onder andere onderscheid worden gemaakt tussen eindproducten en halffabricaten. Een eindproduct is in principe meteen gebruiksklaar terwijl halffabricaten nog één of enkele bewerkingen moeten ondergaan om tot een eindproduct te kunnen komen. De eindproducten kunnen zowel verpakt voedsel als voorwerpen, gereedschappen, verzorgingsproducten, speelgoed en andere producten zijn. Bijna alle producten en voedingsmiddelen die men in het dagelijks leven gebruikt en nuttigt zijn in een fabriek geproduceerd of verpakt. De procesindustrie is daardoor één van de belangrijkste industrieën van de Westerse Wereld.

Wat is procestechniek?
Hierboven heb je gelezen dat er veel verschillende producten worden geproduceerd in de procesindustrie. De materialen waaruit de producten zijn vervaardigd verschillen enorm. Zo kunnen voedingsmiddelen uit melk maar ook uit granen en andere grondstoffen worden vervaardigd. Gebruiksvoorwerpen kunnen uit diverse kunststoffen vervaardigd worden maar ook uit hout en metaal. De manieren waarop deze grondstoffen verwerkt en bewerkt worden verschilt daarnaast ook. De procestechniek houdt zich bezig met het ontwerpen van de juiste machines om een bepaald product te vervaardigden. Daarbij wordt ook gekeken naar de volgorde waarin machines een bepaalde grondstof moeten bewerken tot eindproduct.

In de procesindustrie worden machines gebruikt die in de procestechniek zijn bedacht en gebouwd. De procestechniek richt zich daardoor niet alleen op het ontwerp. De bouw van machines in de procestechniek vormt een belangrijk onderdeel. Omdat machines in feite werktuigen zijn om een bepaalde bewerking uit te voeren wordt procestechniek ook wel onder de werktuigbouwkunde geplaatst. Procestechniek heeft naast een werktuigbouwkundige kant ook raakvlakken met de chemie, elektrotechniek en regeltechniek.

Automatisering in procestechniek
De machines zijn ontworpen en gebouwd om een bepaalde bewerking te doen. Doormiddel van de bewerking wordt een grondstof of halffabricaat in de gewenste vorm gebracht. Deze processen worden in de procestechniek zoveel mogelijk geautomatiseerd. De automatisering van machines is niet eenvoudig. Machines moeten voor een belangrijk deel zelf bewerkingen uitvoeren op het juiste moment. Daarvoor worden machines geprogrammeerd. Er worden in de praktijk verschillende programmeersystemen gebruikt. Een bekend systeem waarmee een machine kan worden geprogrammeerd is een PLC. Deze afkorting wordt voluit als volgt geschreven: Programmable logic controller. PLC systemen zorgen er voor dat bepaalde delen van een machine wel elektrische stroom krijgen en andere delen niet. Dit gebeurd onder ander door het inschakelen en uitschakelen van relais.

Naast een PLC systeem kan ook gebruik worden gemaakt van een Supervisory Control And Data Acquisition oftewel een SCADA. Dit is ook een industrial control system (ICS). Verder wordt in de praktijk ook wel een Distributed Control System (DCS) en een Process control system (PCS) gebruikt. Het programmeren, updaten en aanpassen van deze systemen is het werk van softwarespecialisten. Software engineers zijn voortdurend bezig met het ontwikkelen van nieuwe softwaresystemen voor de procesindustrie. Daarnaast worden software engineers ingezet om oude softwaresystemen te optimaliseren.

Procesoperators in de procestechniek
Procesoperators moeten er voor zorgen dat de processen in fabrieken goed verlopen. Dit gebeurd onder andere op grote beeldschermen en andere systemen waarmee de ontwikkelingen en processen in de fabriek worden gevisualiseerd. Hierbij wordt aandacht besteed aan de manier waarop de machines op elkaar zijn afgestemd en de output van de machines. Daarnaast wordt door de procesoperators gekeken naar de eventuele problemen die kunnen ontstaan bij bepaalde machinelijnen en wat daar de oorzaken van zijn. Hiervoor heeft een procesoperator veel contact met operators in de fabriek.

Operators in de procestechniek
De operators zijn verantwoordelijk voor één of enkele machines in het proces. Er wordt in de praktijk ook wel onderscheid gemaakt tussen machineoperators die verantwoordelijk zijn voor één machine en lijnoperators die verantwoordelijk zijn voor een complete machinelijn. Operators kunnen productiekrachten aansturen en zijn daarnaast verantwoordelijk voor voldoende toevoer van grondstoffen en halffabricaten voor de machine(s). Tijdens het proces kunnen machines echter ook te maken krijgen met een storing, slijtage of een andere vorm van beschadiging waardoor de machine niet goed meer functioneert. Eenvoudige technische problemen worden meestal door de operators zelf opgelost. Complexe problemen vereisen vakkundigheid. Daarvoor worden onderhoudsmonteurs ingezet.

Onderhoudsmonteurs in de procestechniek
Wanneer machines stil staan in een fabriek telt elke seconde. De machine moet zo snel mogelijk weer werkzaam zijn. Onderhoudsmonteurs zorgen er in de procesindustrie voor dat een storing in een machine zo snel mogelijk gelokaliseerd wordt en wordt opgelost. In sommige fabrieken wordt gebruik gemaakt van allround onderhoudsmonteurs. Andere fabrieken maken onderscheid tussen mechanische onderhoudsmonteurs, elektrotechnische onderhoudsmonteurs en storingsmonteurs met ervaring op software gebied (zoals PLC). Deze monteurs moeten goed onder tijdsdruk kunnen werken.

Meer jonge medewerkers gewenst in de procesindustrie

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken heeft donderdag 7 november 2013 bekend gemaakt dat er meer jongeren aan de slag moeten in de procesindustrie. Vakbonden en werkgevers in de procesindustrie zijn het met elkaar eens dat het aantal jongeren dat in de procesindustrie aan het werk is moet stijgen. Er wordt verwacht dat de komende jaren een tekort aan vakmensen ontstaat in deze industrie.

Naast werven van jongeren voor de procesindustrie wordt ook aandacht besteed aan scholing. Hiermee moet het tekort aan vakmensen worden opgevangen. De vakbonden en werkgevers willen voor hun plannen 35 miljoen euro investeren. Wanneer wordt goedgekeurd is het kabinet ook bereid om te investeren. Lodewijk Asscher van Sociale Zaken heeft aangegeven dat het genoemde investeringsbedrag door het kabinet zal worden verdubbeld.

Sociaal akkoord
Lodewijk Asscher vind dat ook andere bedrijfstakken moeten nadenken over investeringen waarmee meer werkgelegenheid kan worden gecreëerd. In het sociaal akkoord heeft het kabinet geld beschikbaar gesteld. Dit geld moet worden besteed aan projecten waarmee de werkgelegenheid wordt gestimuleerd.

Tekort aan personeel in procesindustrie
Binnen de procesindustrie dreigt een te kort aan ervaren personeel te ontstaan in de toekomst. De procesindustrie is erg breed. Hieronder vallen onder andere de papierindustrie, de chemische industrie en de textielindustrie. Gezamenlijk werken er in de procesindustrie ongeveer 300.000 werknemers. Hoewel de economie in Nederland nog niet is hersteld zijn er in de procesindustrie nog steeds vacante arbeidsplaatsen aanwezig. In 2013 was het totaal aantal vacatures in de procesindustrie ongeveer 2200. Vanwege onder andere verloop en uitstroom worden er voor de komende jaren nog meer vacatures verwacht. Met name het invullen van specialistische functies in de procesindustrie blijkt niet eenvoudig. Daarnaast moeten meer jongeren aan de slag in de procesindustrie om de vergrijzing tegen te gaan en om voldoende kennis en kwaliteit te waarborgen voor de toekomst van een bedrijf. De sociale partners hebben afspraken gemaakt over de oplossing van deze situatie. Zo willen ze 200 jongeren opleidingen aanbieden in een versneld traject. Daarnaast moeten er ook veel werknemers in de  procesindustrie scholing krijgen om in de toekomst meer waarde te kunnen bieden voor het bedrijf.

Reactie van Technisch Werken
Ambitieuze plannen als deze kunnen een belangrijke bijdrage leveren voor de toekomst van Nederland. De maakindustrie in Nederland heeft een steuntje in de rug nodig. Dat daarbij gekeken wordt naar kennis en scholing is cruciaal. Het is een goede tendens. Bij het besteden van opleidingsgeld moet echter wel duidelijk geselecteerd worden. Er zijn veel opleidingen die wel gerelateerd zijn aan de procesindustrie maar niet elke opleiding is even nuttig. Daarnaast is de kwaliteit van opleidingsinstituten ook wisselend. Zuinigheid en gerichte investeringen moeten worden gedaan om deze sector echt te ondersteunen. Ook bij de keuze van de jongeren voor deze sector moet gekeken worden naar vooropleiding en niet in de laatste plaats de motivatie van de jongeren. De procesindustrie is een uitdagende industrie met veel verschillende functies. Jongeren moeten echter een bewuste keuze maken voor de procesindustrie en niet de procesindustrie ingaan omdat daar toevallig werk is of omdat de dan een ‘gratis’ opleiding krijgen.

Wat doet een instrumentatiefitter en wat is instrumentatiefitten?

Een instrumentatiefitter werkt vaak in de olie- en gasindustrie (petrochemie) of in de procesindustrie. De functie is vergelijkbaar met de functie pijpfitter. Toch zijn er een aantal verschillen. Een pijpfitter fit vaak een pijpleidingtraject aan elkaar vast doormiddel van flenzen. Hierbij kiest de pijpfitter de juiste flenzen en plaatst deze het voorgeschreven pakkingmateriaal. Een instrumentatiefitter kan meer dan alleen pijpfitten, hij of zij kan de instrumentatie die aan het proces verbonden is ook fitten. Hieronder is informatie weergegeven over de werkzaamheden van een instrumentatiefitter en de verantwoordelijkheden die daar bij horen.

Instrumentatiefitten
Een instrumentatiefitter doet nauwkeuriger werk aan de meet en regelapparatuur die verbonden is aan de leidingen en apparaten die aanwezig zijn in de procesindustrie en olie en gasindustrie. Deze meet en regelapparatuur heeft onder andere te maken met de temperatuur, de flow, het niveau en de druk die in leidingen en aanverwante apparatuur aanwezig is. Deze meet en regelapparatuur wordt gebruikt om de hiervoor genoemde aspecten van het proces te meten en te regelen. Dit moet nauwkeurig gebeuren omdat de gevolgen van een verkeerde meting zeer ernstig kunnen zijn in de olie en gasindustrie. Instrumentatiefitten is niet een beroep dat zich alleen richt op mechanische werkzaamheden. Veel van de meetsystemen en regelsystemen zijn elektronisch. Daar moet bij instrumentatiefitten rekening mee gehouden worden. Een ervaren instrumentatiefitter heeft daarom ook verstand van elektronica.

Fitten van leidingen
Daarnaast moeten leidingen aan de meet en regelsystemen worden gekoppeld. Hierbij komt ook fitwerk aan de orde. Dit zijn echter vaak kleinere leidingen dan de grotere transportleidingen die een pijpfitter aan elkaar bevestigd.  De kleinere leidingen moeten zeer nauwkeurig in de juiste bocht gebogen worden. Het is belangrijk dat de instrumentatiefitter de bocht in het juiste aantal graden maakt. De bocht kan vaak achteraf niet worden rechtgetrokken omdat de leidingen daarvoor te dun zijn. Het rechttrekken kan vaak wel gebeuren bij het grovere werk van een pijpfitter als het een kleine afwijking betreft.

Een instrumentatiefitter voert nauwkeurige werkzaamheden uit. En moet zelfstandig aan de hand van tekeningen een leidingwerk aanleggen en hierin de voorgeschreven koppelingen maken. Daarnaast moet een instrumentatiefitter in staat zijn om zijn eigen werk te controleren op fouten. Wanneer er fouten of problemen ontstaan moet een instrumentatiefitter in staat zijn deze volgens de voorschriften veilig op te lossen. Een instrumentatiefitter kan zelfstandig werken maar kan ook in teamverband worden ingezet.

Veiligheid in de petrochemie en gasindustrie
Instrumentatiefitters in de petrochemie en gasindustrie krijgen te maken met zeer brandbare en explosiegevoelige stoffen. Daarnaast staan de leidingen vaak onder hoge druk. Een instrumentatiefitter moet zijn of haar werkzaamheden zeer nauwkeurig uitvoeren en er voor zorgen dat er geen veiligheidsrisico’s ontstaan. Daarom krijgen instrumentatiefitters regelmatig nieuwe veiligheidsinstructies en veiligheidstrainingen. Een instrumentatiefitter moet in zijn of haar dagelijkse werkzaamheden de veiligheidsinstructies nauwgezet opvolgen.

Wat is leiding fitten, pijpfitten en flensmontage?

Binnen de techniek worden de term fitten, fitting, pijpfitten en piping regelmatig gebruikt. Fitten houdt in dat pijpen, buizen of leidingen op elkaar worden aangesloten. De manier waarop gefit wordt is van een aantal factoren afhankelijk. Het materiaal waarmee de fitting tot stand wordt gebracht moet in bepaalde mate vervormd kunnen worden. Daarom zijn fittingen vaak gemaakt van messing, koper of temperijzer. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van pakkingmateriaal om de fitting waterdicht of luchtdicht te maken.

De diameter van de leiding en het gas of vloeistof die er doorheen wordt getransporteerd zijn tevens van invloed op de eisen die aan de fitting worden gesteld. Met name bij gasleidingen kan een grote druk in de leiding aanwezig zijn. Deze druk zorgt er voor dat de leidingen van voldoende wanddikte moeten worden vervaardigd. Ook aan de fittingen en het pakkingmateriaal van leidingen die onder druk staan zijn hoge eisen gesteld.

Voor leidingen die worden aangelegd in woningen zijn weer andere richtlijnen dan voor grote transportleidingen die onder de grond of op de zeebodem worden aangebracht. Dit heeft te maken met de uitwerking van externe factoren op de leidingen. Daarom worden leidingen die onder invloed staan van water, warmte, kou, erosie vaak van een beschermde mantel voorzien. In verschillende beroepen binnen de techniek kan fitten aan de orde komen. Hieronder staan een aantal voorbeelden van technische sectoren en industrieën waarbij fitten en piping aan de orde kunnen komen.

Fitten in de installatietechniek
In de installatietechniek kan fitten aan de orde komen bij het aanleggen van leidingen voor de centrale verwarming, of bij gasleidingen en waterleidingen in een woning of bedrijfspand. Hierbij wordt verschil gemaakt tussen dikwandige leidingen en dunwandige leidingen. Dikwandige leidingen treft men met name aan in de utiliteit en industrie. Deze leidingen hebben een grotere wanddikte die 3,5 mm of meer bedraagt. Vandaar dat men spreekt over dikwandige leidingen.

Dunwandige leidingen hebben een wanddikte tot maximaal 3,5 mm en worden ook wel precisiebuizen genoemd. Deze buizen zijn gemaakt van zink of RVS en worden doormiddel van knelkoppelingen aan elkaar vast gefit. Daarnaast wordt nog gebruik gemaakt van draadpijp. Op draadpijp wordt schroefdraad gesneden. Doormiddel van een schroefdraadverbinding en pakkingmateriaal in de vorm van teflon tape, hennep of fitterskit worden draadpijpen aan elkaar gefit. Het is belangrijk dat de fittingen goed zijn aangebracht en gasdicht en waterdicht zijn omdat anders lekkage kan ontstaan met alle gevolgen van dien.

Naast draadpijpen zijn er nog de vlampijpen. Hierop wordt geen draad gesneden. Een vlampijp wordt aan elkaar gelast. De lassen zorgen er voor dat deze verbinding niet uitneembaar is en daardoor bestand is tegen hoge druk. Het lassen van vlampijpen gebeurd onder andere doormiddel van het autogeen lasproces. Dit lasproces wordt tegenwoordig steeds meer vervangen door het TIG lasproces.

Fitten in de procesindustrie
De procesindustrie is een omvangrijke technische branche die ook wel de maakindustrie wordt genoemd. Binnen de procesindustrie worden verschillende grondstoffen verwerkt tot een eindproduct. Dit kunnen zowel voedsel, brandstof als uiteenlopende consumentenproducten zijn zoals medicijnen, verzorgingsproducten en parfums. De veelzijdigheid in processen die plaatsvinden in de procesindustrie zorgen er voor dat er verschillende soorten leidingen en vormen van leidingfitten aan de orde komen. Van klein tot groot leidingwerk is te vinden in de procesindustrie. Een aantal werkzaamheden komen overeen met de fitwerkzaamheden die een installatiemonteur uitvoert.

Fitten in de zuivelindustrie
De procesindustrie, die zich richt op het produceren van zuivel en andere food, stelt specifieke eisen aan de verbindingen die tussen leidingen tot stand worden gebracht. In deze verbindingen mogen geen voedselresten achter blijven omdat daarin bacteriën kunnen ontstaan die de rest van het voedsel kunnen besmetten en daarmee de houdbaarheid van het product ernstig kunnen verstoren. Daarom wordt bij het fitten van zuivelleidingen gebruik gemaakt van speciale zuivelkoppelingen. Deze koppelingen zorgen voor een vrijwel naadloze verbinding en worden aan de leidingen vastgelast die met elkaar verbonden moeten worden. De aangelaste zuivelkoppelingen kunnen vervolgens aan elkaar gefit worden. Zo ontstaat naast een hygiënisch verantwoorde verbinding die ook nog sterk is.

De leidingen die in de zuivelindustrie worden aangelegd zijn meestal gemaakt van roestvaststaal omdat dit vrijwel niet zichtbaar oxideert,  oxide heeft een slechte invloed op de hygiëne. De oxide die wel bij roestvaststaal aanwezig is ontstaat uit het in RVS aanwezige chroom. Dit zorgt voor een beschermende oxidehuid die niet schadelijk is voor mensen. Daarom worden naast leidingen in de foodsector ook verschillende gereedschappen, silo’s, apparaten en machines van roestvaststaal legeringen gemaakt.

De lassen die zijn aangebracht in zuivelleidingen moeten voorzien zijn van een perfecte doorlas zodat geen randje ontstaat aan de binnenkant van de leiding waarachter bacteriën zich kunnen nestelen. Dit wordt doormiddel van het zogenoemde ‘wikken’ gedaan waarbij een TIG lastoestel wordt gehanteerd en geen gebruik wordt gemaakt van toevoegmateriaal om de las zo dun mogelijk te krijgen.

Overigens wordt bij de zuivelindustrie vooral over een fitter gesproken wanneer deze kan inmeten. Dit houdt in dat de fitter het parcours van een leiding moet kunnen bepalen en rekening moet houden met verschillende ruimtelijke aspecten die daarbij aan de orde komen. Er wordt in de zuivel meer gelast dan gefit doormiddel van zuivelkoppelingen. Een fitter heeft daarom vaak een lasser bij zich die achter hem of haar aan de leidingen aan elkaar vast last wanneer het traject is ingemeten.

De petrochemische en gas sector
De petrochemische sector houdt zich bezig met het op verschillende temperaturen kraken en verwerken van aardolie tot verschillende chemische producten zoals brandstoffen en smeermiddelen. Binnen deze sector zijn verschillende diameters leidingen aanwezig met verschillende wanddiktes. Dit geld ook voor de gasindustrie. Bij gasleidingen van bijvoorbeeld transportlocaties wordt gebruik gemaakt van pijpleidingen die vervaardigd zijn van speciaal staal omdat in deze leidingen gas vaak onder grote druk wordt getransporteerd. De leidingen worden meestal aan elkaar gelast. Een goede las is een stevige verbinding die niet uitneembaar is. Wanneer uitneembare verbindingen moeten worden aangebracht, wordt gebruik gemaakt van grote flensen die aan de leidingen vastgelast worden. Daarnaast wordt speciaal pakkingmateriaal tussen de flenzen aangebracht zodat de verbinding na het hydraulisch aandraaien van de bouten geheel afgesloten wordt.

Het aandraaien van de bouten in de flenzen gebeurd meestal doormiddel van een hydraulische momentsleutel. Hierdoor kunnen bouten niet te ver of te weinig worden aangedraaid. Flenzen kunnen ook met een gewone sleutel worden aangedraaid. De manier waarop de flenzen moeten worden aangedraaid ligt in de petrochemische sector vaak vast in speciale beschrijvingen. Flensmonteurs krijgen naast training in de uitvoering van werkzaamheden vaak ook speciale veiligheidstrainingen en instructiefilmpjes te zien. Hiermee wordt getracht zo veilig mogelijk te werken en het aantal ongelukken op de werkplek te reduceren tot nul. Ongelukken met gasleidingen die onder druk staan kunnen namelijk fataal zijn.

De diameters van gasleidingen en olieleidingen verschillen. De diameter van een leiding is afhankelijk van de plek waar de leiding gebruikt wordt en de hoeveelheid gas en olie die getransporteerd moet worden binnen een bepaalde tijd. Er zijn in de gasindustrie leidingen met een doorsnee van 20 centimeter tot meer dan een meter. De buizen worden vaak voorzien van een beschermende mantel om ze te beschermen tegen invloeden van buitenaf.

Tot slot
In deze tekst zijn een aantal voorbeelden weergegeven van technische sectoren waarin fitten aan de orde kan komen. Er zijn uiteraard nog verschillende andere sectoren in de techniek te bedenken waarbij het koppelen van leidingen wordt toegepast. Fitten en piping  is specialistisch werk waarbij iedere sector specifieke eisen stelt aan de manier waarop moet worden gefit of pijpen doormiddel van flensen aan elkaar moeten worden verbonden. Een fitter blijft daarom meestal werkzaam in de sector waar hij ervaring in heeft. Zo blijven installatiemonteurs meestal fitten in woningen en utiliteit en komen ze niet in aanmerking voor de petrochemische sector tenzij ze daarvoor aanvullende opleidingen en trainingen hebben gevolgd.