Wat leer je op de opleiding servicetechnicus Electro STE?

De opleiding servicetechnicus Electro wordt ook wel afgekort met STE. Deze opleiding komt overeen met de Opleiding technicus instrumentatietechniek OTI. Op de meeste vacatures die gericht zijn op het onderhouden, reviseren, inregelen en het storing zoeken in instrumentatie kan men met beide opleidingen solliciteren. De opleiding servicetechnicus Electro STE is net als de OTI een opleiding op mbo-niveau 4. De opleiding wordt gegeven als een BBL-traject.

Dit houdt in dat de deelnemer aan de opleiding door de week werkzaam is bij een bedrijf en in de avond of op één doordeweekse dag naar een opleidingsinstituut moet voor de theoretische aspecten van de opleiding. Hiervoor dient de deelnemer aan de opleiding servicetechnicus Electro echter wel een relevante werkplek te hebben. Een BBL-traject wordt ook wel ‘werken en leren’ genoemd. Dit heeft voor de deelnemer een aantal voordelen. Zo verdient de BBL-er een salaris en wordt door de opleiding zijn of haar kennisniveau vergroot.

Vooropleiding voor opleiding servicetechnicus Electro STE
De opleiding servicetechnicus Electro is een mbo opleiding op niveau 4. Het is belangrijk dat deelnemers aan deze opleiding over voldoende niveau beschikken. De lesstof van de opleiding STE is zeer specialistisch en gericht op met name elektrotechniek. Daarom is een elektrotechnische opleiding op mbo niveau 3 minimaal vereist. Ook relevante opleidingen met vergelijkbare lesstof kunnen worden geaccepteerd als voldoende vooropleiding. Voor meer informatie over de vooropleiding kan men het beste contact opnemen met een opleidingsinstituut waar de opleiding servicetechnicus Electro wordt gehouden. Verder volgt er altijd een intakegesprek voordat men aan de opleiding mag beginnen.

Inhoud opleiding servicetechnicus Electro STE
De duur van de opleiding STE is twee jaar. De opleiding wordt in de middag of avond gegeven. Dit is meestal afhankelijk van het opleidingsinstituut. Gedurende de opleiding werkt de deelnemer ook bij een bedrijf in een relevante sector en doet de deelnemer ook relevante werkzaamheden. Hierbij kan gedacht worden aan bedrijven in de procesindustrie of andere bedrijven waar men zich richt op onderhoudstechniek en meet- en regeltechniek. Tijdens de werkzaamheden leert de deelnemer veel praktische vaardigheden aan die bij het beroep servicetechnicus Electro van toepassing zijn. Tijdens de leermomenten op school worden theoretische aspecten en achtergronden behandelt. Het practicum vindt meestal plaats in een speciaal praktijkcentrum dat gericht is op procesbesturing.

Tijdens de opleiding leert de deelnemer meet- en regelsystemen geïnstalleerd moeten worden. Naast het in bedrijfstellen van deze systemen leert de deelnemer deze systemen ook onderhouden en te kalibreren. Ook het werken met onderhoudsschema’s wordt geleerd zodat de aankomend servicetechnicus Electro in de praktijk methodisch aan de slag kan.

Een bijzonder aspect van de opleiding is gericht op het samenwerken met andere medewerkers binnen de procesindustrie. Een servicetechnicus Electro moet in de praktijk vaak nauw samenwerken met collega’s in verschillende functies. Hierbij kan gedacht worden aan mechanisch onderhoudsmonteurs maar ook aan operators en productiemedewerkers. In sommige gevallen zal de servicetechnicus Electro als een soort coördinator moeten werken bij het oplossen van storingen. Daarvoor moet hij of zij goed kunnen communiceren en samenwerken. Het overdragen van informatie is erg belangrijk bij het oplossen van storingen en het voorkomen van storingen in de instrumentatie en alle apparatuur die daarmee verbonden is. Daarom wordt aan dit aspect ook aandacht besteed tijdens de opleiding STE.

Verder is veiligheid een belangrijk aspect. Met name in de chemische sector kunnen de gevolgen van onachtzaam handelen zeer groot zijn. Daarom leren de deelnemers aan de opleiding verschillende veiligheidsaspecten die tijdens de uitvoering van het werk aan de orde kunnen komen.

De opleiding STE wordt afgesloten  met een Proeve van Bekwaamheid. Nadat de deelnemer deze succesvol heeft afgerond ontvang hij of zij het diploma servicetechnicus Electro. Dit is een mbo-diploma met waarde op de arbeidsmarkt.

Wat kun je met de opleiding servicetechnicus Electro STE?
De procesindustrie vormt een belangrijk onderdeel van het bedrijfsleven in Nederland. Verschillende bedrijven zijn actief in deze sector die ook wel de ‘maaksector’ wordt genoemd. In de procesindustrie worden namelijk verschillende producten gemaakt. Hierbij kan gedacht worden aan medicijnen, voedingsmiddelen, gebruiksvoorwerpen maar ook aan petrochemische producten. De fabrieken waarin deze producten worden geproduceerd zijn even divers als de producten zelf. Dit houdt in dat er verschillende systemen in de fabrieken aanwezig zijn die het proces aansturen, meten en controleren.

Met name op het gebied van meet- en regeltechniek is de servicetechnicus Electro inzetbaar. De meetapparatuur moet goed zijn afgesteld zodat precies de juiste hoeveelheden, de juiste snelheden of de juiste temperatuur wordt gemeten. Ook de samenstelling van producten en stoffen kan men meestal met meetapparatuur in kaart brengen. De afstelling van meetapparatuur wordt ook wel kalibratie of kalibreren genoemd. Een servicetechnicus Electro kan deze kalibratie uitvoeren en moet daarvoor zeer nauwkeurig te werk gaan.

Ook regelapparatuur is volop aanwezig in de procesindustrie. Doormiddel van deze apparatuur worden verschillende parameters van proces geregeld. De instrumentatie die hiervoor gebruikt wordt is zeer divers. Sommige instrumentatie is gericht op het verhogen van de temperatuur andere instrumentatie vergroot juist de snelheid van stoffen. Zo zijn er nog veel meer voorbeelden op te noemen. Een servicetechnicus Electro kan deze regelapparatuur instellen en controleren. Dit is een belangrijke taak die grote gevolgen kan hebben voor het proces.

De geautomatiseerde installaties en apparaten worden door de servicetechnicus Electro ook geprogrammeerd. Hierbij komt besturingstechniek aan de orde met bijbehorende software zoals PLC’s en SCADA.

Een servicetechnicus Electro zal in de praktijk veel moeten samenwerken met andere collega’s zoals onderhoudsmonteurs, procesoperators, operators en productiepersoneel.

Ploegendienst en consignatie
In de procesindustrie draaien veel bedrijven volcontinue. Dit houdt in dat deze bedrijven dag en nacht doordraaien. De meeste processen zijn niet volautomatisch en er zal daardoor altijd personeel nodig zijn om processen in beweging te houden, te controleren en reparaties te verrichten. Ook de servicetechnicus Electro zal in de praktijk regelmatig nodig zijn buiten de gebruikelijke ‘kantooruren’. Deze monteurs werken daarom regelmatig in ploegendienst. Een ploegendienst is ingepland op een ploegenrooster. Er zijn verschillende ploegendiensten zoals tweeploegendienst, drieploegendienst, vierploegendienst en vijfploegendienst. De keuze voor een bepaalde ploegendienst is afhankelijk van het bedrijf en de processen die daarbij plaatsvinden.

Naast ploegendienst kan een servicetechnicus Electro ook consignatiediensten draaien. Deze diensten worden ingepland in een rooster. Tijdens een consignatiedienst is de STE oproepbaar bij storingen of calamiteiten. De STE moet tijdens deze diensten meestal binnen een bepaalde straal van het bedrijf verblijven. Als het bedrijf de monteur nodig heeft moet deze vaak binnen een half uur aanwezig zijn bij het bedrijf.

Wat leer je op de opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI?

De opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie wordt ook wel afgekort met OTI. Deze opleiding duurt 2,5 jaar en wordt gegeven aan verschillende opleidingsinstituten in Nederland. De opleiding OTI is BBL-opleiding dit houdt in dat deelnemers aan de opleiding werken en leren. De deelnemers zijn door de week werkzaam bij een bedrijf in een relevante sector en voeren werkzaamheden uit die verband houden met de opleiding. De theoretische aspecten en inhoud van de OTI opleiding leert de leerling op het opleidingsinstituut. De theorie van de opleiding kan in de avonduren worden gevolgd of één dag per week op het opleidingsinstituut. De overige dagen werkt de deelnemer gewoon bij het bedrijf.

Vooropleiding voor OTI
De opleiding OTI is een mbo opleiding op niveau 4. Voordat men aan deze opleiding kan deelnemen dient men te beschikken over een relevante vooropleiding. De opleiding OMEI op niveau 3 en niveau 3 Elektrotechniek worden als relevante vooropleidingen beschouwd. Ook andere opleidingen van soortgelijk niveau kunnen als relevante vooropleidingen worden beschouwd. Een opleidingsinstituut kan beoordelen of een opleiding relevant (genoeg) is.

Inhoud opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI
De opleiding OTI is een opleiding waarin verschillende technische aspecten worden aangeleerd met betrekking tot het inregelen en onderhouden van instrumentatie. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan onderhoudsmanagement. Ook PLC’s, logicaschema’s en bijbehorende besturingstechniek komen aan de orde. Instrumentatie kan op verschillende manieren worden voorzien van energie. Dit kan bijvoorbeeld elektrische energie zijn of pneumatische (lucht) druk. Tijdens de opleiding OTI wordt aan deze verschillende systemen aandacht besteed. Verder leren deelnemers tijdens de opleiding hoe ze meet- en regelapparatuur kunnen testen en gebruiken. Na afloop van de opleiding volgt een examen met een praktijkgedeelte en een theoretisch gedeelte. Als men het examen en praktijkproef heeft gehaald ontvangt men een diploma Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI. Dit is een mbo niveau 4 diploma.

Wat kun je met de opleiding OTI?
In de techniek draait bijna alles om kennis en meten is weten. Daarom is meet- en regeltechniek van groot belang. Met name in de (chemische) industrie en procesindustrie is veel instrumentatie aanwezig. In deze sector zijn onderhoudstechnici instrumentatie nodig voor het onderhoud aan instrumentatie en het inregelen daarvan. Ook het kalibreren en vervangen van instrumentatie wordt gedaan door een onderhoudstechnicus instrumentatie. Deze persoon is een specialist op het gebied van meet- en regeltechniek.

De onderhoudstechnicus instrumentatie kan in de praktijk zelfstandig werken of in teamverband. De bedrijven waar een OTI werkt bevinden zich over het algemeen in de procesindustrie. Deze bedrijven draaien meestal volcontinue. Dit houdt in dat de bedrijven dag en nacht doordraaien. Het personeel van deze bedrijven werkt daarom in ploegen. De onderhoudstechnicus instrumentatie zal daarom in de praktijk regelmatig in ploegen werken. Dit kunnen tweeploegen, drieploegen, vierploegen of vijfploegen zijn. Zowel dagdiensten als nachtdiensten komen hierbij aan de orde.

Daarnaast wordt de onderhoudstechnicus instrumentatie ook regelmatig ingezet in consignatiediensten. Een OTI moet in de praktijk dus een flexibele houding hebben met betrekking de uren dat hij of zij werkzaam is. Uiteraard wordt bij de inzetbaarheid altijd rekening gehouden met de Arbeidstijdenwet (ATW). Voor ploegendienst en consignatiediensten worden echter wel vergoedingen verstrekt aan de werknemers. Daardoor kan de OTI naast een goed salaris ook nog extra toelagen ontvangen.

Wat is nafta of aardoliedestillaat?

Nafta wordt ook wel aardoliedestillaat of raffinaderijbenzine genoemd. De naam nafta is mogelijk ontleend aan het Grieks. In Griekenland werd aardolie in het verleden ook wel nafta genoemd. Nafta is een condensaat dat ontstaat bij het destilleren van ruwe olie. Nafta is een mengsel dat bestaat uit koolwaterstoffen. De samenstelling van dit mengsel is verschillend en het aantal koolstofatomen is afhankelijk van de temperatuur die men gebruikt voor het destilleren. Tijdens het kraken valt de grondstof door de hitte uiteen in verschillende kleinere onverzadigde moleculen. De volgende soorten nafta zijn bekend:

  • Lichte nafta, dit is het product als men het distilleren doet bij temperaturen lager dan 80°C. Deze nafta bevat een aantal koolstofatomen tot 5.
  • Zware nafta. Distilleert men bij een temperatuur tussen de 80 tot 170 graden Celsius dan noemt men dit ook wel zware nafta. Deze nafta bevat een aantal koolstofatomen van 5 tot 10.

Hoeveel nafta zit er in aardolie?
Gemiddeld kan men uit aardolie twintig procent nafta halen tijdens het destillatieproces. De samenstelling van ruwe aardolie is echter wisselend en is onder andere afhankelijk van de vindplaats. De nafta krijgt nog een nabehandeling zodat de ongewenste delen uit het product worden verwijdert. Het nabehandelen van nafta is aan strenge milieueisen gebonden. Daarom wordt veel zorg besteed aan de nabehandeling in het raffinageproces.

Waar wordt nafta voor gebruikt?
Nafta ontstaat in een kraakinstallatie. Deze stof kan worden gebruikt aanstekerbenzine en wordt daarnaast omgezet in verschillende onverzadigde grondstoffen. Deze omzetting wordt gedaan in het kraakproces dat plaatsvind in naftakrakers. In naftakrakers worden verschillende stoffen geproduceerd waaronder etheen en propeen voor polymeerfabrieken.  Verder ontstaan er in de naftakraker ook co-producten zoals benzeen en butadieen.

Oliedestillaten worden in Europa in verschillende productielocaties omgezet in grondstoffen die gebruikt kunnen worden voor de fabricage van plastic producten. Daarnaast worden de destillaten uit olie ook gebruikt voor de fabricage van meststoffen, insecticiden, geneesmiddelen en zelfs voedingsmiddelen.

Waar staan kraakinstallaties in Europa?
In Europa staat de grootste kraakinstallatie ter wereld. Deze staat in de haven van Antwerpen (België). Daarnaast staan er kraakinstallaties in Moerdijk en Geleen en Terneuzen.

Wat is petrochemie en wat wordt in deze sector verwerkt?

Petrochemie is een sector die zich bezighoudt met het verwerken van petroleum. In deze sector worden verschillende scheikundige processen uitgevoerd in fabrieken en raffinaderijen, daardoor valt de petrochemie onder de chemische industrie. In de petrochemische sector wordt aardolie verwerkt en worden producten uit aardolie gefabriceerd.

In 1920 paste men voor het eerst commercieel een product toe dat uit de petrochemie afkomstig was. Dit was het product isopropylalcohol en wordt voor de cosmetische sector gebruikt. In de petrochemische industrie worden tegenwoordig verschillende processen gebruikt voor het maken van aardolieproducten. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan het kraken van aardolie in een aardolieraffinaderij.

Kraken van aardolie
In 1910  wed het kraken van aardolie voor het eerst toegepast. Hierbij werden aardoliefracties omgezet in lichtere fracties. Doormiddel van kraken kom men een groter deel van de ruwe aardolie omzetten in benzine. De kern van het kraken draait om het omvormen van grotere organische moleculen in moleculen met een lager moleculair gewicht of in moleculen die betere eigenschappen bevatten.

Stoomkraken
Stoomkraken is een variant van thermisch kraken en verloopt via een radikaalmechanisme. Hierbij vinden reactie plaats bij een hoge temperatuur van rond 850 °C. Hierbij wordt vloeibare stof zoals bijvoorbeeld benzine of lichte dieselolie of een gasvormige stof zoals ethaan doormiddel van stoom verdund. De stoom zorgt er voor dat de reactieomstandigheden worden verbetert. Er wordt bij stoomkraken meestal gebruik gemaakt van een kortstondige verhitting van enkele milliseconden onder een temperatuur van 850 °C. Daarna wordt het gasvormige reactiemengsel zeer snel afgekoeld. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van een warmtewisselaar. Dit zorgt er voor dat de aardolie (of ander mengsel) zo optimaal mogelijk wordt opgedeeld in de gewenste fracties.

Katalytisch kraken
Katalytisch kraken wordt gedaan met behulp van katalysatoren. Deze manier van kraken wordt tegenwoordig steeds meer toegepast omdat thermisch kraken zoals stoomkraken moeilijk te sturen is. Katalytisch kraken wordt in het Engels ook wel cat-cracking genoemd. Bij dit kraakproces zijn minder hoge temperaturen nodig dan bij thermisch kraken. In plaats van radicalen maakt men bij katalytisch kraken meer gebruik van kationische intermediairen.

Wat wordt op het Shell-terrein in Moerdijk geproduceerd?

Shell Nederland Chemie B.V. vestiging Moerdijk wordt ook wel SNC Moerdijk genoemd. Dit terrein bevat vier onderdelen en behoort tot de grootste chemiecomplexen in Nederland. Het totale complex heeft een oppervlakte van 325 hectare. Iedere dag werken op het Shell-terrein ongeveer 1300 medewerkers. Daarvan zijn 800 medewerker van Shell. De overige medewerkers zijn aannemers. Het olie- en chemiebedrijf Shell produceert op dit terrein per jaar 4,5 miljoen ton aan chemische producten.

Het Shell-terrein in Moerdijk werd in de jaren zestig van vorige eeuw door Shell in gebruik genomen. Deze nieuwe vestiging was noodzakelijk voor Shell omdat het bedrijf in Pernis te weinig ruimte had om nieuwe chemische fabrieken te bouwen. De locatie Moerdijk was voor Shell een logische keuze omdat deze locatie centraal ligt en daardoor goed bereikbaar is. Verder konden de Shell-complexen Moerdijk en Pernis via ondergrondse pijpleidingen goed met elkaar verbonden worden. Men koos in de jaren zestig niet voor een locatie in Antwerpen omdat die locatie minder gunstig zou zijn voor de werkgelegenheid van Nederlandse werknemers.

Belangrijkste productieproces van Shell Moerdijk
Shell Moerdijk is een complex waar verschillende chemische processen worden uitgevoerd. Het grootste deel van het proces is het kraken, dit onderdeel wordt ook wel aangeduid met de ‘kraker’. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van een zogenoemde stoomkraker met een enorme productiecapaciteit. In de stoomkraker worden verschillende chemische stoffen zoals gasolie, hydrowax, lpg en nafta afgebroken oftewel gekraakt. Door dit kraken ontstaan andere verbindingen. Voorbeelden van de nieuwe verbindingen die kunnen ontstaan doormiddel van kraken zijn propyleen, ethyleen en butadieen. Deze nieuwe verbindingen kunnen worden gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld rubber. De ‘kraker’ van Shell in Moerdijk heeft een jaarlijkse capaciteit:

  • van 900.000 ton per jaar
  • propeen: 500.000 ton per jaar
  • 1,3-butadieen: 115.000 ton per jaar

Daarnaast bevat SNC Moerdijk nog twee fabrieken:

  • Moerdijk Etheen Oxide en Derivaten (MEOD) met een productiecapaciteit van 305.000 ton etheenoxide per jaar en 150.000 ton mono-etheenglycol per jaar.
  • Styreenmonomeer en Propeenoxidefabrieken (MSPO) met een productiecapaciteit van 450.000 ton propeenoxide per jaar en een productiecapaciteit van 1.000.000 ton styreen per jaar.

De helft van de grondstoffen wordt aangevoerd vanuit het Shellcomplex in Pernis. De overige helft van de grondstoffen en basisproducten wordt via schepen aangevoerd naar Shell Moerdijk. Slechts een klein deel van de grondstoffen wordt via wegtransport naar deze locatie gebracht.

Waar worden de producten van Shell Moerdijk voor gebruikt?
Shell Moerdijk verwerkt chemische producten tot nieuwe grondstoffen voor nieuwe producten. De grondstoffen van Shell Moerdijk worden vooral gebruikt voor de productie van rubberproducten zoals autobanden en schoenzolen. Daarnaast worden de chemische stoffen ook gebruikt voor de fabricage van verf en plastic producten zoals cd-hoesjes.

Wat doet een pipeline pre-commissioning engineer?

De functie pre-commissioning engineer is een functie die vooral wordt gebruikt in de olie en gas industrie. De functie komt in die sectoren vooral aan de orde bij pijpleidingen. Daarom wordt de functie ook wel pipeline pre-commissioning engineer genoemd. In deze functiebenaming zit het Engelse woord ‘commission’ verwerkt. Met ‘in or out commission’ wordt bedoelt dat een systeem in of buiten werking is gesteld. Een pre-commissioning engineer verricht de laatste controles en werkzaamheden voordat olie, aardgas of andere vloeistoffen of gassen door de leiding heen getransporteerd worden.

Wat doet de pre-commissioning engineer?
De pijpleiding wordt door doormiddel van precommissioning voorbereid op het daadwerkelijke gebruiken van de leiding. Hierbij worden metingen verricht waarmee wordt aangetoond of de leidingen daadwerkelijk veilig zijn en goed zijn aangesloten en afgesloten. Lekkages worden opgespoord en verholpen. Vervolgens worden weer nieuwe controles verricht. Deze controles gaan net zo lang door tot de gehele installatie conform de voorschriften is aangelegd en als veilig kan worden beschouwd. Naast deze controles op het gebied van lekkage worden door een  pre-commissioning engineer de elektrotechnische installaties die verbonden zijn aan de transportleidingen gecontroleerd. Bij deze installaties kan onder andere gedacht worden aan meet en regeltechniek. Met deze techniek kan de temperatuur en de druk van de leidingen worden gemeten.

Pre-commissioning reinigen
Voordat leidingen in gebruik worden genomen worden deze gereinigd. Dit wordt ook wel pre-commission cleaning genoemd. Deze reiniging is belangrijk omdat tijdens werkzaamheden aan leidingen en technische installaties verschillende soorten vuil in de leiding terecht kunnen komen. Hierbij kan gedacht worden aan smeermiddelen en slijpsel. Ook kunnen er spetters van het lassen en delen van de slak van bepaalde lasprocessen in de leiding terecht komen. Deze vervuiling kan de kwaliteit van het vloeistof of het gas dat door de leidingen wordt getransporteerd nadelig beïnvloeden. Wanneer gas en olie onder hoge druk door de leidingen wordt getransporteerd kunnen de vuildeeltjes de leidingen bovendien aan de binnenkant beschadigen.

Daarom moet het vuil zorgvuldig worden weggehaald. De leidingen kunnen voor de ingebruikname op verschillende manieren worden gereinigd. Dit is afhankelijk van de eisen die aan de installatie worden gesteld en de materialen waaruit deze leidingen bestaan. Ook de druk waaronder vloeistoffen en gassen door de leidingen worden getransporteerd is van invloed op de keuze voor een bepaald reinigingsproces. Het reinigen van leidingen behoort ook tot pre-commissioning omdat deze werkzaamheden vlak voor de ingebruikname van de leiding worden gedaan.

Wat is de betekenis van het woord industrie en waarom is industrie belangrijk voor een economie?

In een economie zijn verschillende elementen aanwezig die er voor zorgen dat geld wordt verdiend. Een land heeft verschillende sectoren waarmee het zich kan onderscheiden ten opzichte van andere landen. Men spreekt van een sterke concurrentiepositie wanneer een land producten produceert waar veel vraag naar is en weinig andere landen concurrerende producten produceren. Een land met vooruitstrevende technologische ontwikkelingen zal goed in staat zijn om producten te produceren die voorzien in de behoeften van consumenten en bedrijven. Daarom is het belangrijk dat een overheid investeert in de industrie. De industrie is een belangrijk onderdeel van de economie.

Wat is industrie?
Producten kunnen op verschillende manieren worden vervaardigd. Men kan producten ambachtelijk maken in een kleine werkplaats of men kan er voor kiezen om producten seriematig te produceren in fabrieken. In het laatste geval spreekt men over het algemeen van industrie vooral wanneer het productieproces wordt gekenmerkt door robotisering en automatisering. In een industrie draait het om het leveren van producten, materialen en artikelen. Het leveren van diensten hoort tot de dienstverlenende sector. Binnen de industrie kunnen echter wel mensen werkzaam zijn die dienstverlenende werkzaamheden verrichten.

De kern van de industrie is gericht op bedrijven die doormiddel van machines producten maken uit grondstoffen. Het woord industrie is afgeleid van het Latijnse woord  Industria, wat staat voor bedrijvigheid en ijverig. Men spreek van industrialisatie wanner men onderdelen van een productieproces of een compleet productieproces gaat mechaniseren. Hierbij kan gedacht worden aan het invoeren van een fabriekssysteem in een bedrijf. De industrie bestaat uit verschillende branches en industrietakken. Elke branche levert draagt een specifiek gedeelte bij aan de economische productie van een land. Voorbeelden van industrieën zijn farmaceutische industrie, metaalindustrie, procesindustrie, petrochemische industrie en kledingindustrie.

Waarom is de industriële sector belangrijk voor een economie?
Wanneer een land niets produceert zal een land op andere manieren geld moeten verdienen. Vaak moet een land dan eerst producten van andere landen importeren en vervolgens weer transporteren naar een ander land. Een land vormt dan een doorvoerhaven voor producten. Als doorvoerhaven is de positie van een land niet erg stevig. Wanneer een land echter zelfstandig producten produceert zal het land moeten concurreren met de producten van andere landen. Lage loonlanden hebben concurrentievoordeel met betrekking tot lage loonkosten. Westerse landen proberen loonkosten te besparen door verregaande industrialisatie in te voeren in fabrieken. Veel productieprocessen worden daardoor gemechaniseerd. Het is belangrijk dat producten gewild zijn op de markt. De vraag naar producten verandert. De behoeften en wensen van consumenten veranderen ook. Daarom is het belangrijk dat landen investeren in nieuwe technieken, technologieën en oplossingen bedenken waarmee ingespeeld wordt op de behoeften van eventuele afnemers. Dit vergt echter veel kennis en marktinzicht. Een belangrijk deel van een economie draait om kennis. De woorden economie en kennis worden ook wel aan elkaar verbonden. Hierdoor ontstaat het begrip kenniseconomie. De industrie en industrialisatie zijn sterk verbonden aan de kenniseconomie van een land. Veel landen en regeringen verwerken het woord kenniseconomie in beleidsdocumenten waarmee ze duidelijk willen maken dat ze de economie willen stimuleren door de focus te leggen op kennis.

Wat is torque tensioning en bolt tensioning bij het bevestigingen van flenzen?

Voor de petrochemie en gas worden door Nederland en vele andere Europese landen grote transportleidingen gelegd. Deze leidingen kunnen op verschillende manieren worden bevestigd. Naast het bevestigingen van leidingen doormiddel van lassen worden leidingen ook wel bevestigd doormiddel van flenzen. Flensverbindingen hebben als voordeel ten opzichte van lasverbinding dat flensverbindingen uitneembaar zijn.

Een flensverbinding moet goed worden afgedicht. Hiervoor wordt pakking materiaal aangebracht en worden de bouten op spanning gebracht. Spanning is in het Engels ‘tension’. De spanning in de bout kan op twee manieren tot stand komen. Door aan de bout te trekken en door de moer aan te draaien. Deze twee manieren worden hieronder uitgelegd.

Bolt tensioning
Bij bolt tensioning wordt spanning in de bout gebracht. Dit wordt gedaan door aan de bout te trekken. Dit gebeurd doormiddel van een hydraulisch systeem. Hierbij wordt de draadkant van de bout aangetrokken waardoor er ruimte ontstaat tussen de moer en de flens. Door deze ruimte kan de moer handmatig door de flensmonteur worden aangedraaid. Het bolt tensioningsysteem overwint de wrijvingskrachten waardoor de moer zonder veel krachtsverlies kan worden aangedraaid.

Torque tensioning
Bij torque tensioning wordt ook spanning in de bout gebracht maar in dit geval komt de spanning tot stand door een moer aan te draaien. Dit gebeurd met een hydraulische torquesleutel. Torque tensioning gaat gepaard met veel wrijving. Bij het aandraaien van de moeren moeten wrijvingskrachten worden overwonnen. Dit vergt veel energie. Bij torque tensioning gaat ongeveer negentig procent van de geleverde kracht verloren in het overwinnen van de wrijvingskrachten. Slechts tien procent wordt gebruikt om daadwerkelijk de moer aan te draaien.

Wat doet een instrumentatiefitter en wat is instrumentatiefitten?

Een instrumentatiefitter werkt vaak in de olie- en gasindustrie (petrochemie) of in de procesindustrie. De functie is vergelijkbaar met de functie pijpfitter. Toch zijn er een aantal verschillen. Een pijpfitter fit vaak een pijpleidingtraject aan elkaar vast doormiddel van flenzen. Hierbij kiest de pijpfitter de juiste flenzen en plaatst deze het voorgeschreven pakkingmateriaal. Een instrumentatiefitter kan meer dan alleen pijpfitten, hij of zij kan de instrumentatie die aan het proces verbonden is ook fitten. Hieronder is informatie weergegeven over de werkzaamheden van een instrumentatiefitter en de verantwoordelijkheden die daar bij horen.

Instrumentatiefitten
Een instrumentatiefitter doet nauwkeuriger werk aan de meet en regelapparatuur die verbonden is aan de leidingen en apparaten die aanwezig zijn in de procesindustrie en olie en gasindustrie. Deze meet en regelapparatuur heeft onder andere te maken met de temperatuur, de flow, het niveau en de druk die in leidingen en aanverwante apparatuur aanwezig is. Deze meet en regelapparatuur wordt gebruikt om de hiervoor genoemde aspecten van het proces te meten en te regelen. Dit moet nauwkeurig gebeuren omdat de gevolgen van een verkeerde meting zeer ernstig kunnen zijn in de olie en gasindustrie. Instrumentatiefitten is niet een beroep dat zich alleen richt op mechanische werkzaamheden. Veel van de meetsystemen en regelsystemen zijn elektronisch. Daar moet bij instrumentatiefitten rekening mee gehouden worden. Een ervaren instrumentatiefitter heeft daarom ook verstand van elektronica.

Fitten van leidingen
Daarnaast moeten leidingen aan de meet en regelsystemen worden gekoppeld. Hierbij komt ook fitwerk aan de orde. Dit zijn echter vaak kleinere leidingen dan de grotere transportleidingen die een pijpfitter aan elkaar bevestigd.  De kleinere leidingen moeten zeer nauwkeurig in de juiste bocht gebogen worden. Het is belangrijk dat de instrumentatiefitter de bocht in het juiste aantal graden maakt. De bocht kan vaak achteraf niet worden rechtgetrokken omdat de leidingen daarvoor te dun zijn. Het rechttrekken kan vaak wel gebeuren bij het grovere werk van een pijpfitter als het een kleine afwijking betreft.

Een instrumentatiefitter voert nauwkeurige werkzaamheden uit. En moet zelfstandig aan de hand van tekeningen een leidingwerk aanleggen en hierin de voorgeschreven koppelingen maken. Daarnaast moet een instrumentatiefitter in staat zijn om zijn eigen werk te controleren op fouten. Wanneer er fouten of problemen ontstaan moet een instrumentatiefitter in staat zijn deze volgens de voorschriften veilig op te lossen. Een instrumentatiefitter kan zelfstandig werken maar kan ook in teamverband worden ingezet.

Veiligheid in de petrochemie en gasindustrie
Instrumentatiefitters in de petrochemie en gasindustrie krijgen te maken met zeer brandbare en explosiegevoelige stoffen. Daarnaast staan de leidingen vaak onder hoge druk. Een instrumentatiefitter moet zijn of haar werkzaamheden zeer nauwkeurig uitvoeren en er voor zorgen dat er geen veiligheidsrisico’s ontstaan. Daarom krijgen instrumentatiefitters regelmatig nieuwe veiligheidsinstructies en veiligheidstrainingen. Een instrumentatiefitter moet in zijn of haar dagelijkse werkzaamheden de veiligheidsinstructies nauwgezet opvolgen.