Wat is een Rugotest en waarvoor wordt deze gebruikt?

Een Rugotest is een gestandaardiseerde  vergelijkingstest. Deze test wordt gebruikt om een oppervlakte met behulp van een referentie te beoordelen op de ruwheid. De referentie vormen hierbij de vergelijkingsplaatjes van een bepaald materiaal. Deze vergelijkingsplaatjes worden naast het te beoordelen materiaal gelegd. De vergelijking wordt optisch gedaan, dit houdt in dat men de vergelijking visueel doet. Daarnaast wordt de test ook gedaan doormiddel van het voelen van de structuur van een object en het vergelijkingsmateriaal met de vingers. De doelstelling van de Rugotest is het indelen van een oppervlak in een bepaalde ruwheidscategorie. Een Rugotestmethode kan bijvoorbeeld gedaan worden door gebruik te maken van de ASTM D 4417 Method A.

Waar wordt de Rugotest toegepast?
De Rugotest wordt voornamelijk gebruikt in werkplaatsen in de werktuigbouwkunde en metaaltechniek. Hier wordt de Rugotest gebruikt voor het beoordelen van de structuur en ruwheid van de oppervlakte van een bepaald product. De Rugotest is snel en eenvoudig te gebruiken voor deze oppervlaktebeoordeling. Er zijn echter ook complexe machines die gebruikt kunnen worden om de ruwheid van een bepaald oppervlak te meten. De Rugotest is minder nauwkeurig omdat een mens deze test toepast en het resultaat in belangrijke mate afhangt van het beoordelingsvermogen van de persoon die de test uitvoert. De test is daardoor zeer subjectief en kan niet worden gebruikt voor oppervlakten die aan bepaalde geclassificeerde standaards moet voldoen. Er dient bij het toepassen van een Rugotest een ruime tolerantie aanwezig te zijn.

Hoe ziet een Rugotest er uit?
Een Rugotest bestaat uit een aantal referentie-oppervlakken of referentie-structuren die op een plaat of bord zijn geplaatst. Bij de verschillende structuren zijn nummers/ codes geplaatst die de classificatie aangeven waar de desbetreffende referentieoppervlak toe behoren. Deze test wordt meestal in een leren tas bewaard zodat de structuren goed beschermd zijn. Een beschadiging van de structuur kan er voor zorgen dat men minder goed kan vergelijken.

Hoe wordt een Rugotest uitgevoerd?
De Rugotest is een eenvoudige test die door een werknemer of werkneemster kan worden uitgevoerd die goed in staat is om materialen visueel en met de tast te vergelijken. Deze werknemer of werkneemster zal aan de hand van de referentie-oppervlaktes (testplaatjes) moeten beoordelen in welke ruwheidscategorie het geteste object valt. Dit wordt visueel beoordeelt door de testplaatjes te vergelijken met de oppervlakte van het object dat beoordeeld moet worden. Hierbij wordt gekeken of de verschillen in de pieken en dalen van de structuur overeen komen. Dit wordt daarnaast ook op de tast gedaan door met een (schone) vinger over het referentieplaatje heen te wrijven om een beeld te krijgen van de structuur en vervolgens over de oppervlakte heen te wrijven van het object dat getest moet worden. Na deze test wordt de ruwheid van de oppervlakte van het object in een bepaalde categorie geplaatst. Deze categorie kan vervolgens worden vergeleken met de oppervlaktestructuur die door de klant gewenst is.

Wat is polijsten en hoe wordt deze bewerking toegepast?

Polijsten is een verzamelnaam voor verschillende bewerkingstechnieken die worden gebruikt om de oppervlakte van een bepaald materiaal gladder te maken. doormiddel van polijsten kan men metaal of andere materialen verdichten waardoor een hoogglans wordt verkregen. Hierdoor kan het materiaal zo glad worden gemaakt dat een sterk spiegelend effect ontstaat. Polijsten wordt onder andere in de metaalsector toegepast voor metalen zoals koper, aluminium en roestvaststaal.

Waarom polijsten?
De oppervlakte van metalen en andere materialen kan ruw aanvoelen. Soms is de ruwe oppervlakte duidelijk zichtbaar en voelbaar. In andere gevallen zal men gebruik moeten maken van een microscoop om duidelijk zichtbaar te krijgen dat een oppervlakte bestaat uit pieken en dalen. Deze ruwe oppervlakte kan nadelig zijn om verschillende redenen zowel mechanische redenen als esthetische redenen. Een ruw oppervlakte kan nadelig zijn om mechanische redenen wanneer men bijvoorbeeld een onderdeel met een andere onderdeel in contact brengt en er zo weinig mogelijk wrijving moet optreden. Doormiddel van polijsten kan men de ruwheid van een glijoppervlak verlagen. Esthetische redenen voor het polijsten hebben te maken met de uitstraling van een product. Sommige metalen producten hebben een hoge sierwaarde wanneer deze zorgvuldig zijn gepolijst.

Daarnaast is een ruw oppervlakte ook gevoeliger voor het aanhechten van vuil. In de kleine kuiltjes in het ruwe oppervlak kan ook (zee)water worden vastgehouden waardoor een roesproces in ijzerhoudend basismateriaal kan ontstaan. Door ijzerhoudend materiaal te polijsten wordt de kans op roesten verkleind. De daadwerkelijke roestbescherming van bijvoorbeeld roestvast staal wordt tot stand gebracht door de passiveringslaag die uit het legeringselement chroom tot stand wordt gebracht in de vorm van een dunne laag chroomoxide.

Hoe kan men polijsten?
De ruwe oppervlakte van een materiaal wordt tijdens het polijsten steeds gladder gemaakt. Dit kan men doen door herhaaldelijk te gaan schuren. Afhankelijk van het materiaal en de ruwheid van de oppervlakte kan men een grove of fijnere korrel gebruiken. Hoe ruwer en harder de oppervlakte is hoe harder en grover de korrel is waarmee men schuurt. Vervolgens past men steeds fijner schuurmateriaal toe. Waardoor de ‘pieken en dalen’ op de oppervlakte steeds meer worden geslecht.

Men kan gebruik maken van schuurpapier en slijpschijven. Met name voor fijn en nauwkeurig schuurwerk kan men ook schuurpapier met water gebruiken en ‘nat schuren’. Door het polijsten wordt de oppervlakte zoveel mogelijk krasvrij gemaakt. Uiteindelijk is de korrel van het schuurpapier zo fijn dat men bijna overgaat tot het poetsen van het materiaal.

Tijdens het schuren wordt het materiaal verdicht en gladder gemaakt. Hierdoor kan een mooie glas ontstaan en een object visueel aantrekkelijker worden.  Daarnaast kan een glans naast een visuele eigenschap ook een technische eigenschap zijn. De glans van een gepolijste spiegel zorgt er voor dat een spiegel gebruikt kan worden voor het doeleinde waarvoor deze gemaakt is.

Polijsten voor materiaalonderzoek
Voor het onderzoeken van materialen kan polijsten ook worden gebruikt. Hierbij wordt polijsten gebruikt als voorbereidende stap om duidelijk zicht te krijgen op de microstructuur van een metaal of metaallegering. Na het polijsten kan men indien nodig nog gaan etsen. Dit is een oppervlaktebehandeling die wordt uitgevoerd met een vloeibaar middel. Dit middel zorgt voor een chemische reactie waardoor een deel van het oppervlak van het metaal oplost. Dit kan ook worden beschouwd als een soort van gecontroleerde erosie.

Welke materialen kunnen worden gepolijst?
Polijsten kan men doen bij verschillende materialen. Het wordt met name gebruikt metaalbewerking maar ook in de houtbewerking wordt het toegepast. Natuursteen kan eveneens worden gepolijst. Bij het vervaardigen van spiegels komt polijsten ook aan de orde.

Wat is honen of trekslijpen en waarvoor wordt deze verspaningstechniek gebruikt?

Trekslijpen of honen is een techniek die behoort tot de verspaning. Dit houdt in dat honen een bewerkingsmethode is waarmee deeltjes van basismateriaal worden verwijdert tot een product ontstaat met de juiste afmeting. Honen is een slijpmethode waarbij gebruik wordt gemaakt van een slijpapparaat dat voor honen geschikt is. Dit slijpapparaat bevat twee of meer hoonstenen en kan in een boormachine worden geplaatst. Met het slijpapparaat wordt een dun laagje van een cilindervormige binnendiameter weggeslepen. Hierdoor wordt de binnendiameter groter. Honen gebeurd met uiterste precisie. Deze verspaningstechniek is nauwkeuriger dan het gebruiken van een gewone ruimer voor het vergroten van gaten.

Hoonruimer
Voor het honen wordt gebruikt gemaakt van een slijpapparaat. Dit slijpapparaat bevat een ruimer die ook wel hoonruimer wordt genoemd. Een hoonruimer bevat een aantal slijpstenen die ook wel hoonstenen worden genoemd. Dit aantal hoonstenen is verschillend van twee tot zes. Het materiaal van de hoonstenen is aangepast aan het materiaal dat bewerkt moet worden. Er zijn hoonstenen die gemaakt zijn van diamant. Ook zijn er hoonstenen van keramisch gebonden materiaal en kubisch boornitride. De hoonstenen zijn in de lengterichting geplaatst in een houder.

Vrijheidsgraden van hoongereedschap
Hoongereedschap heeft een aantal vrijheidsgraden ten opzichte van het materiaal dat bewerkt moet worden. De vrijheidsgraden zorgen er voor dat het hoongereedschap het gat zonder problemen kan volgen tijdens het honen. De vrijheidsgraden kunnen op twee manieren tot stand worden gebracht. De eerste manier is werken met producten die opgespannen zijn. Hierbij wordt gebruik gemaakt van hoongereedschap dat een cardanaandrijving (aandrijfas met een kruiskoppeling) bevat. De andere manier om vrijheidsgraden te realiseren is het flexibel ophangen van het product.

Hoe gaat honen in zijn werk?
Honen is een verspaningstechniek. Het wordt gebruikt om ronde gaten ruimer te maken. De hoonstenen worden daarvoor in het gat geplaatst. Tijdens het honen worden de hoonstenen tegen de wand van het gat gedrukt. Dit gebeurd doormiddel van een mechanisch of hydraulisch (op oliedruk) systeem. Als men klaar is met honen haalt men de druk van het systeem er af. Vervolgens haalt men het hoongereedschap weet uit het gat en kan men meten of het gat nu de juiste diameter bevat.

Waar wordt honen toegepast?
Honen zorgt voor een hoge nauwkeurigheid op het gebied van maten. De toleranties van de diameter zijn zeer nauwkeurig tot IT-klasse 6 en lager. Ook de vormnauwkeurigheid van honen is uitstekend. De rondheid en rechtheid van de gaten die worden geruimd doormiddel van honen is zeer nauwkeurig. De oppervlaktekwaliteit is hoog. Honen is door deze kenmerken zeer geschikt voor de eindbewerking van gaten die zeer nauwkeurig moeten worden gemaakt op het gebied van kwaliteit en maatvoering. Honen wordt in de praktijk veel gebruikt voor cilinders van verbrandingsmotoren. Doormiddel van honen worden cilinders van motoren op een zeer nauwkeurige wijze op de juiste binnendiameter gebracht.