Wat is de cumulatiegrond in de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB)?

De cumulatiegrond is opgenomen in de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) en is een combinatie van meerdere onderbouwde ontslaggronden die gedeeltelijk aan de orde zijn en gezamenlijk voldoende grond bieden om een ontslag via de kantonrechter mogelijk te maken (definitie van Pieter Geertsma technischwerken.nl). De Wet Arbeidsmarkt in Balans heeft ook het ontslagrecht in Nederland gedeeltelijk hervormd. Tot 1 januari 2020 moest een werkgever een ontslagdossier opbouwen waarin 1 ontslaggrond volledig werd onderbouwd maar sinds de invoering van de WAB is de cumulatiegrond oftewel een combinatieontslag mogelijk waarbij meerdere ontslaggronden gedeeltelijk zijn onderbouwd in een ontslagdossier. Hieronder worden de verschillen met betrekking tot ontslaggronden uitgelegd in een alinea waarin de oude situatie voor de invoering van de WAB is beschreven en een alinea waarin de nieuwe situatie is beschreven die aan de orde is sinds 1 januari 2020 door de invoering van de WAB.

Ontslag voor de invoering van de WAB
Voor 1 januari 2020 werd ontslag via de kantonrechter verleend als de werkgever een goed ontslagdossier had opgebouwd. Daarbij was ontslag op basis van één ontslaggrond mogelijk maar dan moest deze ontslaggrond wel duidelijk bewezen worden. Er zijn een aantal ontslaggronden die door de kantonrechter geaccepteerd zouden kunnen worden mits deze goed zijn uitgewerkt in een ontslagdossier. Dit zijn de volgende acht ontslaggronden:

  • bedrijfseconomische omstandigheden,
  • langdurige arbeidsongeschiktheid,
  • frequent ziekteverzuim,
  • disfunctioneren,
  • verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer,
  • werkweigering wegens een ernstig gewetensbezwaar,
  • een verstoorde arbeidsverhouding,
  • andere omstandigheden die zodanig zijn dat voortzetting van de arbeidsovereenkomst in redelijkheid niet kan worden gevergd.

In een ontslagdossier moest een werkgever aantonen dat in ieder geval één van de hierboven genoemde ontslaggronden aan de orde was en dat de werkgever de werknemer daarom niet meer in dienst kon of wilde houden. Daarbij moest de werkgever ook in het ontslagdossier vermelden welke taken en acties de werkgever had uitgevoerd om de werknemer de kans te geven om toch nog goed te functioneren en in het arbeidsproces betere resultaten te laten zien. Als deze acties duidelijk omschreven waren en toch niet het gewenste resultaat hadden werd ook dit als ‘bewijsvoering’ in het ontslagdossier vermeld. Dit ontslagdossier werd vervolgens beoordeeld door de kantonrechter en als deze goedkeuring gaf voor het ontslagdossier dan kon de werknemer ontslagen worden.

Ontslag na de invoering van de WAB
Na de invoering van de WAB op 1 januari 2020 is het ontslagrecht versoepeld. Dat betekent dat werkgevers meer mogelijkheden hebben om werknemers te ontslaan. In plaats van dat er één ontslaggrond volledig aan de orde is kunnen werkgevers meerdere ontslaggronden clusteren. Dit wordt ook wel een combinatie-ontslag of een cumulatie-ontslag genoemd. Er is dan sprake van een zogenaamde cumulatiegrond. Dit zijn meerdere ontslaggronden die gedeeltelijk aan de orde zijn. In feite betekent dit dat van de 8 genoemde ontslaggronden geen enkele grond volledig bewezen en uitgewerkt hoeft te zijn in een ontslagdossier. In plaats daarvan kunnen meerdere ontslaggronden gedeeltelijk aan de orde zijn en gedeeltelijk beschreven zijn in een ontslagdossier op basis van cumulatiegrond. Werknemers die op basis van een cumulatiegrond worden ontslagen kunnen volgens de WAB wel een wat hogere ontslagvergoeding krijgen. Deze kan maximaal anderhalf keer de normale ontslagvergoeding worden. In heel bijzondere gevallen kan de ontslagvergoeding op basis van cumulatiegrond nog hoger uitvallen voor de voormalige werknemer.

Ontslagprocedure en social media

Dat social media een steeds belangrijkere positie inneemt in de communicatie tussen mensen en bedrijven is bekend. Bedrijven bekijken vaak de profielen die sollicitanten hebben aangemaakt op social media om een goed beeld te kunnen vormen over hoe iemand in zijn of haar leven staat.  Als men gaat solliciteren is het belangrijk om een professionele uitstraling te hebben op zakelijke social media zoals LinkedIn.

Ook privé social media zoals Facebook wordt door bedrijven bekeken als iemand solliciteert. De gegevens op social media zijn vaak openbaar daarom hebben bedrijven de mogelijkheid deze gevens te raadplegen. Dat wordt dan ook volop gedaan door bedrijven tijdens sollicitatieprocedure’s. Solliciteren doet men echter om bij een bedrijf aan de slag te kunnen. Als men eenmaal werkt bij een bedrijf kijken de meeste bedrijven niet meer naar de social media van de werknemer. Dit wordt echter anders tijdens ontslagprocedure’s.

Social media en ontslag

Als bedrijven of werkgevers in Nederland werknemers willen ontslaan dan moeten ze een ontslagdossier opbouwen. Daarin worden gegevens van functioneringsgesprekken opgenomen en officiële waarschuwingen indien die er zijn geweest. Relatief nieuw zijn gegevens die uit social media naar voren komen. Als een werknemer zich bijvoorbeeld ziek heeft gemeld en hij of zij plaatst op Facebook foto’s dat hij of zij die dag in de tuin heeft gewerkt dan kan dat invloed hebben op zijn of haar ontslagprocedure.

In Duitsland is een paar jaar gelden iemand ontslagen die met rugklachten thuis zat maar wel zijn vrouw optilde voor een foto op Facebook. Dat was een van de eerste ontslagen die het gevolg was van social media. Tegenwoordig komt dit veel vaker voor. De Vereninging van Arbeidsrecht Advocaten Nederland merkt deze ontwikkeling ook. Bedrijven bekijken foto’s op social media om te kijken of werknemers hobby’s en andere activiteiten ondernemen die in strijd zijn met het werk bij de organisatie.

Ook uitlatingen van werknemers over hun werkgever worden nauwkeurig onderzocht. Als werknemers zich negatief over hun werkgever uitspreken op internet dan kan een bedrijf in een ontslagprocedure aangeven dat er sprake is van een vertrouwensbreuk. Dit alles draagt bij om de ontslagprocedure in het voordeel van de werkgever uit te laten vallen.

Social media bewust gebruiken

Het is belangrijk dat mensen op social media bewust zijn van de informatie die ze er op plaatsen en de mensen die deze informatie kunnen bekijken. Het is natuurlijk nooit goed om werkgevers af te kraken op internet ook is het onverstandig om handelingen te vertonen die in strijd zijn met de organisatie waar je voor werkt. Je kunt jezelf de vrasg gaan stellen of je dan nog wel bij de organisatie past.

Een werkgever zal jou die vraag in ieder geval wel gaan stellen.  Daarommis het belangrijk om contact te onderhouden met je werkgever.  Als een werkgever een bepaald beleid heeft en je hebt daar vragen over dan is het verstandig om hierover in gesprek te treden. Dit moet al gebeuren voordat er sprake is van een ontslagprocedure.  Als de ontslagprocedure eenmaal in werking is gezet is het meestal te laat. Gebruik daarom social media bewust.

Ontslagen bij Ballast Nedam

Bouwbedrijf Ballast Nedam verwacht in 2013 een operationeel verlies als resultaat te behalen. Dit is een tegenslag omdat eerder een winst van 15 miljoen euro werd genoemd als verwacht resultaat. Het bouwbedrijf merkt de gevolgen van de economische tegenslagen in de bouw en de infra. De prijzen staan onder druk omdat veel bouwbedrijven moeite hebben om voldoende projecten binnen te halen. Het aantal projecten in de markt is schaars en bouwbedrijven ondervinden een hevige concurrentie wanneer ze op projecten schrijven. Door deze concurrentie staan prijzen onder druk.

De situatie in de bouw zal de komende tijd volgens het bouwbedrijf niet veranderen. Ballast Nedam is daarom genoodzaakt om te krimpen. Hiervoor is een reorganisatielast van zeven miljoen euro genomen. In totaal verdwijnen 250 arbeidsplaatsen bij Ballast Nedam. Vrijdag 25 oktober 2013 gaf het bouwbedrijf aan dat de arbeidsplaatsen in het vierde kwartaal zullen verdwijnen. De arbeidsplaatsen verdwijnen bij specialistische bedrijven, regionale bouwbedrijven en ook het hoofdkantoor wordt niet ontzien.

Reactie Technisch Werken
Ballast Nedam is één van de vele bouwbedrijven die genoodzaakt is om afscheid te nemen van een deel van haar personeel. Dit is vervelend voor het bouwbedrijf en vaak rampzalig voor het personeel dat de organisatie moet verlaten. Door de terugloop van projecten op de bouw zijn er weinig vacatures in de markt. Het vinden van een nieuwe baan is voor veel werkzoekenden in de bouw een uitdaging. De overheid zal haar uiterste best moeten doen om het klimaat in de bouw van Nederland te verbeteren. Misschien een versoepeling van de wet en regelgeving of een verlaging van de prijzen van bouwgrond? Er moet wat gebeuren want de ontslagen in de bouw zorgen er voor dat er de komende tijd meer mensen gebruik moeten maken van een uitkering. Dit zorgt weer voor een financiële druk op de zogenoemde schatkist van de overheid.