Wat is een duspol of tweepolige spanningzoeker?

Duspol is een merk voor een tweepolige spanningzoeker. Het merk duspol is een geregistreerde handelsmerk voor een meetinstrument dat in de elektrotechniek gebruikt wordt. Een duspol bevat twee meetpennen die over het algemeen een rode kleur hebben. Deze pennen zijn aan elkaar verbonden doormiddel van een soepel, dun snoer dat een donkergrijze of zwarte kleur heeft.

Meetpennen van een duspol
Een duspol heeft twee meetpennen maar de omvang van deze pennen verschilt. De handgreep van één van de pennen is groter dan het handvat van de andere pen. De dikkere meetpen heeft een ingebouwde spanningsindicatie. Over het algemeen bestaat deze spanningsindicatie leds. Bij de leds is een duidelijke omschrijving aangegeven van hetgeen gemeten wordt. Het is echter ook mogelijk dat men in het dikkere handvat een digitaal afleesscherm heeft aangebracht waar men de waardes van kan aflezen.

Hoe werkt een duspal
Een duspal wordt gebruikt als meetinstrument voor de elektrotechniek. Het is een spanningszoeker wat in feite inhoudt dan men met een duspal kan meten of op een bepaald elektrotechnisch component spanning staat of niet. Men kan een duspal bijvoorbeeld gebruiken om de spanning te meten in een wandcontactdoos. Als een wandcontactdoor is voorzien van een aardcontact dan kan men het beste eerst de beide spanningvoerende contactpolen controleren met de duspal. Als men vervolgens de contactpolen om de beurt op de aarde gaat meten kan men bepalen welke contactpool de stroom aanvoert en welke de nul is.

Lekstroom
Een aardlekschakelaar wordt ingeschakeld wanneer er sprake is van zogenoemde lekstroom. Een spanningzoeker zoals een duspal trekt stroom. Als men de duspal gaat gebruiken om de spanning te meten tussen de fase en de aarde dan zal er een lekstroom gaan lopen. Als de elektrische installatie goed functioneert zal de aardlekschakelaar vanwege de lekstroom worden ingeschakeld. Als dat gebeurd wordt de levering van elektrische spanning stopgezet. Om dit te voorkomen hebben sommige tweepolige spanningzoekers een speciale testfunctie met een hoge impedantie. Deze testfunctie wordt gebruikt om de lekstromen te onderdrukken.

Meetbereik van duspal spanningzoeker
Het meetbereik van spanningszoekers kan verschillen. Een tweepolige spanningzoeker heeft over het algemeen een bereik van ongeveer 6 Volt tot 400 Volt. Het aantal Volt wordt in verschillende waarden aangegeven. Deze waardes lopen op en zijn vermeld op de spanningsindicatie van het dikke handvat van de duspal. Een duspal of tweepolige spanningzoeker is geschikt voor het meten van zowel gelijkspanning als wisselspanning.

Wat is lekstroom en hoe ontstaat lekstroom?

Lekstroom is een term die wordt gebruikt in de elektrotechniek. Met lekstroom wordt het lekken van spanning of het lekken van stroom bedoelt. Elektrische bedrading en elektrische componenten worden in de praktijk meestal geïsoleerd. De isolatie zorgt er voor dat een installatie veilig is en dat de behuizing van de machine of apparaat niet ongewenst onder spanning kan komen te staan. Daarnaast zorgt de isolatie van elektrische bedrading en elektrische componenten er voor dat het weglekken van spanning wordt beperkt.

Isolatiemateriaal in elektrotechniek
Er zijn verschillende soorten isolatiematerialen die in de elektrotechniek worden gebruikt. Over het algemeen worden kunststoffen gebruikt zoals PVC en XLPE, in de draden en kabels die worden gebruikt in de elektrotechniek. Er zijn echter nog verschillende andere materialen die in de elektrotechniek als isolatiemateriaal kunnen worden aangewend. Zo kan bijvoorbeeld ook keramiek, glas en rubber worden toegepast. De isolerende eigenschappen van deze materialen zijn verschillend. De kwaliteiten van isolatiematerialen worden onder andere aangeduid door de isolatieweerstand. Deze isolatieweerstand is een maat voor de lekstroom die kan worden verwacht wanneer men het desbetreffende isolatiemateriaal gaat gebruiken. De weerstand van een materiaal tegen elektrische stroom wordt aangeduid in ohm. Hoe meer weerstand een isolatiemateriaal biedt hoe hoger de notering is in ohm. Dit kan uiteindelijk gaan tot vele gigaohm.

Lekstroom ondanks isolatiemateriaal
Er bestaat op dit moment nog geen isolatiemateriaal dat 100 procent elektriciteit isoleert. Dit houdt in dat elk isolatiemateriaal dat onder spanning staat wel een klein beetje elektrische stroom doorlaat. Dit doorlaten van elektrische stroom wordt lekstroom genoemd.

Waar komt lekstroom voor?
In elektrische installaties kan uit verschillende componenten stroom weglekken. De lekstromen kunnen onder andere ontstaan in:

  • batterijen,
  • oplaadbare batterijen,
  • loodaccu’s,
  • halfgeleiders,
  • condensators,
  • transformators,
  • isolators,
  • kabels.