Wat is oplassen en waarvoor wordt oplassen gebruikt in de metaaltechniek?

Oplassen is een lastechniek waarbij op metalen objecten nieuwe laslagen worden aangebracht. De laslaag wordt op het metalen basismateriaal aangebracht om verschillende redenen. Zo kan het basismateriaal versleten zijn of beschadigingen hebben. Doormiddel van oplassen kunnen afgesleten delen van het basismateriaal worden opgevuld, verlengd of verstevigd.

Het dragermateriaal gaat niet een volledige metallurgische verbinding aan met de laslagen die doormiddel van oplassen worden aangebracht. Een goede hechting van een lasnaad op het dragermateriaal is afhankelijk van een aantal factoren zoals warmte-inbreng. Ook de opmenging en de warmte-beïnvloede zone zijn van belang bij oplassen.

OP-lassen en oplassen
Oplassen is niet hetzelfde als Onder Poederdek-lassen. Lassen onder poederdek wordt ook wel OP-lassen genoemd. Dit lasproces wordt uitgevoerd met een OP-lastoestel en wordt met name gebruikt voor lange lasnaden. Over het algemeen is OP-lassen een zeer productief lasproces. OP-lassen kan ook worden gebruikt voor het oplassen van een slijtvaste cladlaag. Hierbij wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van (sinter)band.

Waar wordt oplassen voor gebruikt
Oplassen wordt ook gebruikt voor reparaties aan onderdelen zoals tanden voor graafmachines. Afgesleten onderdelen kunnen door oplassen worden aangevuld tot de oorspronkelijke afmeting en dikte. Deze vorm van reparatie is meestal goedkoper dan nieuwe machineonderdelen aanschaffen. Ook wordt oplassen gebruikt voor het verdikken van assen en andere machineonderdelen die vervolgens verspaand worden tot de juiste maat is bereikt.

Doormiddel van oplassen worden de eigenschappen verbetert van metalen objecten en onderdelen. Hierbij kan gedacht worden aan een beschermlaag tegen erosie of corrosie. Daarnaast kan men doormiddel van oplassen extra dikke laslagen aanbrengen op metaal zodat een harde slijtlaag ontstaat. Deze slijtlaag kan van een slijtvaster materiaal worden gemaakt dan het basismateriaal waar het op wordt gelast. Het oplassen zorgt er namelijk voor dat het metalen object dikker wordt. Hoe dikker het object hoe beter deze bestand is tegen slijtage. Als de laslaag daarnaast ook nog van harder en slijtvaster materiaal wordt gemaakt is het product nog corrosiebestendiger en erosiebestendiger.

Oplassen een lasproces?
Oplassen is een specifiek type lasverbinding en geen specifiek lasproces. Een aantal voorbeelden van oplasprocessen zijn cxplosielassen, TIG/ MIG/ MAG cladding en magnetisch pulslassen. Oplassen kan door een lasser met de hand gedaan worden doormiddel van bijvoorbeeld een MIG/MAG lastoestel. Er zijn echter ook specialistische bedrijven die oplastechnieken volledig geautomatiseerd hebben.

Wat is stereo lassen of simultaan lassen waarvoor dit lasproces gebruikt?

Stereo lassen is een speciaal lasproces waarvoor twee lasser nodig zijn. Het lasproces wordt gebruikt om een perfecte doorlas te maken. Stereo lassen wordt veel gebruikt in de bouw van grote RVS tanks en RVS leidingwerk met een grote diameter. Stereo lassen wordt ook wel simultaan lassen genoemd. Het woord simultaan betekend gelijktijdig. Dit houdt in dat twee lassers gelijktijdig, elk aan een kant, een las aanbrengen aan een werkstuk.

Waarvoor wordt simultaan lassen toegepast?
Simultaan lassen is niet eenvoudig. De lassers moeten goed samen kunnen werken en de snelheid waarmee ze lassen op elkaar kunnen afstemmen. Simultaan lassen wordt veel toegepast bij het lassen van RVS tanks en leidingen met een diameter die groot genoeg is om een lasser in de leiding te laten kruipen om de binnenkant te lassen. Hiervoor wordt met name het TIG lasproces gebruikt. TIG-simultaan lassen kan naast RVS ook voor andere metaalsoorten worden gebruikt. Hierbij kan gedacht worden aan koper en aluminium. Hieronder is beschreven hoe simultaan lassen wordt gedaan.

Hoe gaat simultaan lassen in zijn werk?
Bij TIG lassen voegen de lassers zelf handmatig het toevoegmateriaal aan het smeltbad toe. Meestal brengt één van de twee TIG simultaanlassers het lastoevoegmateriaal in het smeltbad aan. Hierdoor is er een goede controle op het smeltbad en dit komt de kwaliteit van de las ten goede. Doordat er bij simultaanlassen twee TIG lassers controle hebben op het smeltbad is de kwaliteit van het smeltbad aan beide kanten van het werkstuk als het goed is gelijk en wordt een perfecte doorlas tot stand gebracht. Deze perfecte doorlas is van belang voor de voedingsmiddelenindustrie. Hoe gladder de las aan de binnenkant van de tank of leiding hoe beter. Er kunnen dan geen vuil en voedselresten achter de lasnaad blijven zitten. Deze resten kunnen een bron van bacteriën worden en de kwaliteit en veiligheid van de voedingsmiddelen die in de tank of leiding stromen of aanwezig zijn nadelig beïnvloeden.

Instellen van lastoestel bij simultaan lassen
Het is belangrijk dat de stoombronnen zo geschakeld zijn dat ze elkaar niet aantrekken. Als voor de plaatdikte of wanddikte  130 ampère vereist is dan moet dit totaal worden verdeeld onder de twee lassers en twee lastoestellen. De ene lasser zal het lastoestel  op 70  ampère in moeten stellen en de andere 60 ampère. De lasser die de lasdraad toevoegt moet het lastoestel op het hoogste aantal ampères hebben want lasdraad koelt het smeltbad af. Over het algemeen wordt de draad in positie PF aan de bovenkant aangebracht in het beschermgas die om de vlamboog aanwezig is.

Lasposities voor simultaan lassen
Simultaan lassen wordt vooral gebruikt voor laspositie PF. De PF laspositie is een laspositie waarbij de las verticaal wordt aangebracht van beneden naar boven. Dit wordt ook wel stapelen genoemd. Daarnaast kan simultaanlassen ook worden gedaan in positie PC. Hierbij wordt een lasnaad uit de zij horizontaal aangebracht.