Wat is een lasbox?

Een lasbox is een compartiment van een lasafdeling waarbinnen hoofdzakelijk laswerkzaamheden worden uitgevoerd. Een lasafdeling bevat in de praktijk vaak meerdere lasboxen, waardoor lassers afzonderlijk van elkaar kunnen werken. Dit is onder andere belangrijk omdat het UV-licht dat bij veel lasprocessen ontstaat,  schadelijk is voor ogen indien deze onvoldoende beschermd worden.

De afzonderlijke lasboxen zorgen er voor dat lassers niet gehinderd worden de lasprocessen van elkaar. Bovendien zorgt een opdeling in lasboxen er voor dat een lasser geconcentreerder kan werken en zijn of haar eigen werkplek heeft. Een lasbox wordt vaak afgeschermd doormiddel van lasschermen. In de volgende alinea kun je daarover meer lezen.

Lasscherm of lasgordijn
Als lassers afzonderlijk van elkaar kunnen werken hebben ze geen last van het UV-licht van een collega-lasser als ze met hun werkstuk bezig zijn. Daarom wordt gebruik gemaakt van zogenaamde lasschermen waarmee de lasboxen onderling van elkaar worden gescheiden. De lasschermen zijn vaak eenvoudig verplaatstbaar en bevatten dikke rode kunststof gordijnen waar het UV-licht niet doorheen kan dringen. Een lasscherm dient EN-1598 gekeurd te zijn. Dit keurmerk houdt verband met de gezondheid en veiligheid bij lassen en lasprocessen. Het is speciaal ingevoerd voor doorzichtige lasgordijnen, lasschermen die worden gebruikt voor booglasprocessen.

Hoe ziet een lasbox er uit?
Een lasbox is vaak afgeschermd doormiddel van lasschermen. De afmeting van een lasbox kan verschillen. Meestal is midden in een lasbox een werktafel geplaatst maar deze tafel kan ook tegen de muur staan. Verder is er een gereedschapskast aanwezig voor specifiek gereedschap zoals lasbeitels,  vijlen, kraspennen, slijpschijven en eventueel elektrodes. Een lasbox bevat bovendien minimaal 1 lastoestel en een aantal rollen lasdraad indien het een Mig/Mag lastoestel bevat.

Vaak is aan de werktafel een bankschroef bevestigd waarin materiaal vastgeklemd kan worden. Ook bevat een lasbox vaak ook gereedschap zoals een flex waarmee de lasnaad kan worden nabewerkt. Uiteraard dienen op de werkplek ook persoonlijke beschermingsmiddelen aanwezig te zijn zoals een lashel, lashandschoenen, oorkleppen en dergelijke. Soms kan in een kast ook een vlamvertragende lasoveral worden opgehangen.

Veiligheid en gezondheid met betrekking tot het lasproces

Lassen wordt regelmatig gedaan in de metaaltechniek en de werktuigbouwkunde. Doormiddel van lassen worden metalen of kunststoffen onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Er zijn verschillende lasprocessen die in de praktijk door een lasser kunnen worden uitgevoerd. De keuze van het lasproces is afhankelijk van de metaalsoort, de materiaaldikte en de kwaliteitseisen die aan het werkstuk worden gesteld. Lassen is een productieproces dat niet zonder risico’s is voor de lasser zelf en zijn of haar naaste omgeving. Daarom moet een lasser een aantal veiligheidsvoorschriften goed in acht nemen.

Veiligheid en gezondheid bij lasprocessen bevorderen
Het bevorderen van veilig werken tijdens het lassen is belangrijk om letsel te voorkomen. Tijdens het lassen kunnen gloeiendhete metaalspetters vrijkomen die brandwonden kunnen veroorzaken. Daarom is het belangrijk dat lassers zich goed tegen deze lasspetters beschermen. Brandwerende handschoenen die speciaal voor lassers zijn ontworpen moeten daarom te allen tijde door lassers worden gedragen. Ook brandwerende of brandvertragende kleding voor lassers is verplicht. De isolatie van de handschoenen van de lasser en het schoeisel van de lassers is extra belangrijk bij elektrische lasprocessen.

In de directe omgeving van de lasser mag tijdens het lassen geen brandbaar materiaal aanwezig zijn. Door de lasspetters kan brandbaar materiaal zoals karton of synthetische kleding eenvoudig vlam vatten. Hierdoor kan een grote brand ontstaan.

Verder dient de lasser rekening te houden met schadelijke gassen die tijdens het lasproces vrijkomen. Lasrook dient doormiddel van een goede afzuiginstallatie van de werkplek van de lasser weggezogen te worden.

Tot slot dient de lasser zijn of haar ogen te beschermen tegen het felle licht dat tijdens het lasproces vrijkomt. Een plasmaboog geeft tijdens het lassen fel licht dat schadelijke uv-stralen bevat. Daarom moet een lasser een lashelm of laskap dragen met een donker glaasje. Er zijn tegenwoordig ook flitskappen waarvan het glas automatisch donker wordt wanneer men gaat lassen.

De omgeving van de lasser moet echter ook geen last hebben van het uv-licht dat tijdens het lasproces vrijkomt. Daarom dient een lasser zijn of haar werkplek af te schermen met lasschermen. Door lasschermen te gebruiken kunnen mensen in de omgeving van de lasser niet in de plasmaboog kijken.

Een lasser moet zijn werkplek goed opruimen en moet er voor zorgen dat er geen ongelukken kunnen gebeuren terwijl de lasser aan het lassen is. Door het gebruik van een laskap kan een lasser namelijk weinig van zijn of haar omgeving waarnemen. Naderende heftrucks of personeel dat langs loopt wordt nauwelijks opgemerkt.

Veiligheid op de werkplek
Als een lasser de veiligheidsvoorschriften goed in acht neemt kan het lasproces goed worden uitgevoerd. Veiligheid en gezondheid is echter niet alleen iets dat de lasser zelf moet bewerkstelligen. Het bedrijf waar de lasser werkzaam is moet er voor zorgen dat de lasser de juiste materialen, gereedschappen en kleding krijgt om het werk professioneel uit te kunnen voeren. De arbeidsinspectie in Nederland ziet er op toe dat dit ook gebeurd.

Tips voor oogbescherming in de techniek

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) zijn in de techniek van groot belang voor het voorkomen van letsel. Jaarlijks gebeuren er nog te veel ongelukken door het niet of onjuist gebruiken van PBM. De ogen zijn zeer kwetsbare onderdelen van het lichaam en moeten daardoor extra beschermd worden. In de techniek kunnen tijdens het uitvoeren van werkzaamheden, gruis, splinters, stof of andere onderdelen in het oog komen. Daarnaast kunnen ook zuren en andere bijtende vloeistoffen het gezichtsvermogen ernstig beschadigen. Ook lasvonken en stralingshitte kunnen zeer ernstig letsel veroorzaken aan de ogen. Een te grote dosis aan ultraviolette straling (UV straling) die niet voldoende wordt geblokkeerd door een lashelm kan er voor zorgen dat de lasser zogenoemde lasogen krijgt. In de techniek kan door onvoorzichtigheid de kans op oogletsel worden vergroot. Daarom is het van belang om een aantal tips voor het beschermen van je ogen goed in acht te nemen.

Hoe bescherm ik mijn ogen in de techniek?
In Nederland wordt veel waarde gehecht aan veiligheid op de werkplek. Voor de meeste werkzaamheden is bekend welke oogbescherming moet worden gedragen. Meestal wijst een leidinggevende de medewerker op het gebruik van de juiste oogbescherming. Daarnaast zijn op de meeste werkplekken borden geplaatst met daarop de aanduiding welke oogbescherming gedragen moet worden. Sommige werkgevers tonen instructiefilmpjes over de wijze waarop de oogbescherming gedragen moet worden. Deze instructies zijn er niet voor niets. Werkgevers zijn gebaat bij gezonde werknemers die letten op hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun collega’s. Neem de instructies van de werkgever daarom altijd serieus. Hieronder staan een aantal algemene tips en aandachtspunten met betrekking tot oogbescherming:

  • Draag de juiste oogbescherming. Veiligheidsbrillen bieden niet altijd de gewenste bescherming omdat sommige veiligheidsbrillen niet geheel sluiten rondom de ogen. Hierdoor kunnen splinters en gruis alsnog achter de bril komen en de ogen beschadigen.
  • Ruimzichtbrillen worden gebruikt voor slijpen, boren en hakken. Ook voor het werken in een omgeving met veel stof worden ruimzichtbrillen aanbevolen. Een ruimzichtbril is een bril die geheel rondom de ogen op het gezicht aansluit. Er kunnen door het gebruik van een ruimzichtbril geen spaantjes, gruis of andere deeltjes achter de bril langs de ogen beschadigen.
  • Let op dat bij het verwijderen van de gelaatsbescherming geen deeltjes uit je haar of van de gelaatsbescherming zelf alsnog in de ogen terecht komen. Tijdens slijpen, boren en andere werkzaamheden is het goed mogelijk dat er wel deeltjes in het haar of vlak boven de gelaatsbescherming op het gezicht terecht komen. Nadat de gelaatsbescherming is verwijdert kunnen deze deeltjes alsnog in de ogen terecht komen.
  • Zorg er voor dat je alleen met een schone stofvrije hand in je ogen wrijft wanneer dat nodig is. Wrijf niet met je arm over je gezicht wanneer je niet zeker bent dat de arm vrij is van splinters, stof gruis en dergelijke.
  • Contactlenzen vervangen geen veiligheidsbrillen en andere gelaatsbescherming. In een omgeving met veel stof kunnen contactlenzen een extra risico vormen voor de ogen.
  • Wanneer gewerkt wordt met hogedrukreinigers en bijtende stoffen zoals zuren is het verplicht om de juiste gelaatsbescherming te dragen.
  • Wanneer gewerkt wordt boven het hoofd is het ook verstandig om een veiligheidsbril of andere gelaatsbescherming te dragen. Er kunnen tijdens technische werkzaamheden boven het hoofd namelijk onderdelen en gereedschappen in de ogen terecht komen zoals schroeven en schroevendraaiers.
  • Lassen moet altijd gebeuren met de juiste gelaatsbescherming en oogbescherming. Autogeen lassen en snijden moet gebeuren met een lasbril om de ogen te beschermen tegen infraroodstraling. Andere lasprocessen produceren schadelijke UV straling. Daarom is een goede lashelm of laskap verplicht. Deze laskappen en lashelmen moeten voorzien zijn van de juiste lasglazen.
  • Ook wanneer je niet zelf last moet je niet zonder de juiste oogbescherming in de vlamboog kijken van andere lassers. Daarom wordt de werkplek van lassers meestal afgeschermd doormiddel van lasschermen.
  • Wanneer je brildragend bent moet je kiezen voor de juiste veiligheidsbril op sterkte.

Een groot deel van bovenstaande tips spreken voor zich. Daarnaast is het van belang dat medewerkers niet alleen betrokken zijn bij hun eigen veiligheid maar ook bij de veiligheid van hun collega’s. Op de werkvloer moet men elkaar op de hoogte houden van de werkzaamheden die verricht worden en de veiligheidsaspecten die daarbij aan de orde komen. Daarnaast moet men letsel bij collega’s ook voorkomen. Wanneer iemand bijvoorbeeld gaat lassen moet hij of zij er voor zorgen dat de collega’s die in de buurt werken niet gehinderd kunnen worden door de UV straling. Daarom kan de lasser lasschermen rondom zijn of haar werkplek zetten. Verder moeten collega’s elkaar ook aanspreken op het naleven van de veiligheidsregels en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. Veiligheid, communicatie en samenwerken zijn nauw met elkaar verbonden.