Wat is steenkooldiesel?

Steenkooldiesel is een dieselolie dat men heeft gewonnen uit steenkolen. Hierbij wordt een chemisch proces toegepast. Er bestaan twee verschillende chemische processen die men hiervoor kan hanteren dit zijn:

  • Fischer-Tropschprocédé
  • liquefactie

Bovengenoemde methodes zijn in onderstaande alinea’s verder omschreven en toegelicht.

Fischer-Tropschprocédé
Het Fischer-Tropschprocédé is in de jaren ’20 van de 20e eeuw ontwikkeld door de Duitse geleerden Fischer en Tropsch. Tijdens dit proces wordt een gasmengsel van koolstofmonoxide (CO) en waterstof (H2) omgezet in een vloeibare brandstof. Bij dit proces wordt ijzer als katalysator gebruikt. Het resultaat van het Fischer-Tropschprocédé is ongeveer 75 procent steenkooldiesel en het overige deel is nafta. De steenkooldiesel die door middel van dit proces vervaardigd is heeft een hoge kwaliteit. Er zijn bijna geen zwavel en andere verontreinigingen in dit dieselmengsel aanwezig.

Liquefactie 
Als men steenkooldiesel doormiddel van liquefactie wil winnen is de kwaliteit veel lager dan steenkooldiesel dat doormiddel van Fischer-Tropschprocédé vervaardigd is. Het cetaangetal van deze diesel is echter zeer hoog. Dat maakt deze brandstof niet geschikt voor de meestal dieselmotoren. Een hoog cetaangetal maakt duidelijk dat het dieselmengsel zeer snel tot zelfontbranding komt. Deze zelfontbranding moet echter wel passen bij de dieselmotoren. Een te hoog cetaangetal zorgt er voor dat het dieselmengsel voortijdig tot detonatie komt en dat is ook niet goed voor de zuigerslagen die de dieselmotor maakt. Daarom worden aan deze steenkooldiesel andere mengsels toegevoegd. In bijgemengde vorm kan deze diesel wel gebruikt worden in dieselmotoren.

Wat is landbouwdiesel?

Landbouwdiesel is diesel die in het verleden specifiek werd gebruikt voor landbouwvoertuigen. In feite was landbouwdiesel gewone diesel waaraan de stof furfural als marker werd toegevoegd. Daarnaast werd een rode kleurstof aan de diesel toegevoegd zodat landbouwdiesel ook visueel te onderscheiden was van blanke hoogbelaste diesel. Landbouwdiesel werd daarom ook wel rode diesel genoemd.

Gewone diesel werd hoger belast dan rode diesel. Rode diesel mocht daarom niet worden gebruikt voor wegverkeer. Voor verkeer op de weg mocht men alleen normale diesel gebruiken waarop hoge accijns werden geheven. Sinds 1 januari 2013 kan men in Nederland alleen de blanke diesel kopen. De rode diesel mag niet meer worden verkocht.

Waarvoor werd landbouwdiesel gebruikt?
Landbouwdiesel of rode diesel werd in het verleden gebruikt als brandstof voor bijvoorbeeld:

  • Hoogwerkers
  • Tractoren
  • Heftrucks
  • Verreikers

Tegenwoordig mag men rode diesel alleen nog maar gebruiken als brandstof in de beroepsscheepvaart. Dit is de scheepsvaart die niet valt onder de plezierscheepvaart. Als men wel rode diesel gebruikt voor andere doeleinden dan kan men een flinke boete riskeren. Deze boete is meestal per liter rode diesel met een behoorlijk hoog minimumbedrag. Het gebruik van rode diesel is namelijk een economisch delict. Men ontduikt het betalen van accijns en dat is strafbaar.

Verschil tussen mazout en rode diesel

Mazout kent men in Nederland eigenlijk niet als benaming voor brandstof. In België gebruikt men de term mazout wel voor huisbrandolie. Mazout wordt in dat land aangewend als stookolie voor woningen en utiliteitspanden. Op internet worden op forums hele discussies gehouden over mazout en rode diesel. Er zijn mensen die beweren dat mazout als rode diesel kan worden gebruikt. Weer andere mensen beweren dat dit absoluut niet kan omdat mazout de dieselmotor kan vernielen.

Is mazout geschikt voor dieselmotoren?
Bovenstaande vraag kun je niet eenduidig beantwoorden. Sommige mazout is wel geschikt en andere mazout is niet geschikt. Dit kan eigenlijk alleen worden bepaald door een onderzoek dat de doorsnee automobilist zeker niet zelf kan uitvoeren. Voor dieselmotoren is namelijk de zelfontbrandbaarheid van de brandstof van groot belang. Deze zelfontbrandbaarheid wordt aangeduid met een cetaangetal. Bij dieselbrandstoffen (ook rode diesel) is het cetaangetal bekend.

Meestal ligt dit cetaangetal rond de 50. Voor mazout oftewel huisbrandolie is meestal geen cetaangetal bekend.  Daarom weet je ook niet of het mazoutmengsel geschikt is voor de dieselmotor.

Rode diesel
Diesel is in oorsprong niet rood van kleur maar licht geel. De rode kleurstof is later aan de dieselbrandstof toegevoegd om de diesel visueel te markeren. Naast de rode kleurstof werd ook furfural als marker toegevoegd in het verleden. Tegenwoordig gebruikt men (sinds 2002) in de EU Solvent Yellow 124 als marker. Rode diesel werd ook wel landbouwdiesel genoemd omdat deze brandstof werd gebruikt voor voertuigen die door boeren werden gehanteerd om het land te bewerken. Tegenwoordig wordt geen rode diesel meer gebruikt in Nederland. Alleen voor boten die niet gebruikt worden in de pleziervaart mag men nog rode diesel als brandstof aanwenden.

Dieselmotor met verkeerde brandstof
Bijna iedereen weet dat je geen benzine in een dieselmotor kunt gebruiken als brandstof. Benzine wordt namelijk doormiddel van bougies tot ontbranding gebracht. Een dieselmotor werkt op basis van een ander principe namelijk het principe van zelfontbranding van het brandstofmengsel. Het is belangrijk dat men weet hoe een brandstofmengsel reageert op compressie en wanneer het tot zelfontbranding komt. Bij mazout is het cetaangetal niet bekend.

Daardoor weet men ook niet precies of deze brandstof op gewenste moment tot zelfontbranding komt. Dit moment van zelfontbranding is van belang bij de slagen die de zuigers maken in de motor. Als het moment van zelfontbranding verkeert is kan de motor gaan pingelen of kloppen. Dit pingelen of kloppen is een vorm van detonatie (explosie) van het brandstofmengsel op een ongewenst moment. De motor loopt daardoor niet meer  goed en gaat uiteindelijk kapot.

Waarom zou je mazout als autobrandstof gebruiken?
Mazout gebruiken als brandstof voor een auto is onverstandig en kan je een automotor gaan kosten. Bovendien is het ook niet legaal. Waarom zou je mazout als brandstof voor een auto aanwenden? De meeste mensen die dit overwegen doen dit waarschijnlijk om kosten te besparen. Brandstof aan de pomp is echter niet voor niets duurder. Daar wordt belasting (accijns) over geheven. Dat is in Nederland zo maar ook in België. Het ontduiken van deze belasting is een economisch delict en daarom strafbaar. Daarom moet mazout niet als brandstof voor auto’s worden gebruikt. Men loopt een dubbel risico: de dieselmotor vernielen of een flinke boete betalen.