Wat is een werkbak?

Een werkbak is een algemene benaming die wordt gebruikt voor een bak die doormiddel van een hijskraan omhoog kan worden gebracht om op de gewenste hoogte te komen voor het verrichten van werkzaamheden. Een werkbak bestaat uit een kooiconstructie die meestal vierkant van vorm is. Aan de bovenkant van deze kooiconstructie zit een frame met een aantal kabels waarmee de werkbak aan de kraan wordt bevestigd. Een werkbak bevat zelf geen hefmechanisme maar wordt doormiddel van de kraan in beweging gebracht. Er dient dus een goede communicatie plaats te vinden tussen de persoon die in de kraan de werkbak omhoog en naar beneden brengt en de personen die in de werkbak werkzaamheden uitvoeren. Werkbakken worden in de praktijk alleen gebruikt bij hele bijzondere constructies en bouwwerken als er geen andere middelen mogelijk zijn om op de gewenste hoogte werkzaamheden uit te voeren. Dit is ook wettelijk vastgelegd. Werkbakken mogen dus alleen gebruikt worden als alle andere veiliger middelen niet gebruikt kunnen of mogen worden.

Veiligheidsrichtlijnen voor werken in een werkbak
Het werken in een werkbak brengt risico’s met zich mee dat zorgt er voor dat men een aantal veiligheidsrichtlijnen in acht moet nemen als men met een werkbak werkt. Allereerst moet een speciale ontheffing worden gegeven van de Overheidsinspectiedienst Veiligheid en Gezondheid oftewel de Inspectie SZW. Verder mogen alleen werknemers die goed getraind zijn gebruik maken van een werkbak. Ze moeten weten hoe ze de risico’s van werken in een werkbak kunnen beheersen en daarnaast moeten ze weten hoe ze kunnen communiceren met de kraanmachinist en andere personeelsleden waarmee ze direct of indirect samenwerken. Verder moeten de volgende algemene richtlijnen worden opgevolgd:

  • Het hekwerk van de werkbak moet minimaal 1 meter hoog zijn.
  • Werknemers moeten altijd een veiligheidshelm dragen en veiligheidshandschoenen.
  • De werkbak moet aan een viersprong worden bevestigd.
  • Er moet oogcontact zijn tussen minimaal 1 werknemer uit de werkbak en de kraanmachinist.
  • Tijdens het hijsen moet men de handen en armen in de werkbak houden.
  • De werkbak mag nooit zwaarder belast wordt dan de maximale belasting.
  • Van te voren moeten duidelijke afspraken gemaakt over de communicatie en de seinen.
  • Er moeten goed werkende portofoons worden verstrekt.
  • In een werkbak mogen geen trapjes, ladders of andere verhogingen worden gebruikt.

Wat zijn hangsteigers?

Hangsteigers zijn steigers die doormiddel van kabels hangen aan een staalconstructie die boven de steiger is bevestigd op een gebouw. Hangsteigers worden gebruikt als het opbouwen  van steigers vanaf de grond niet mogelijk is. Hangende steigers zijn een goede oplossing als men werkzaamheden moet verrichten aan de gevels van utiliteitscomplexen. Deze steigers zijn meestal tijdelijke steigers en dienen bijvoorbeeld voor tijdelijk onderhoud en gevelreiniging. Er zijn echter ook permanente hangsteigers deze steigers bevatten een ophangconstructie die onderdeel is van een gebouw.

Dit kunnen bijvoorbeeld vaste hijsarmen zijn of een dakwagen op rails. In dat geval maakt men bijna altijd gebruik van een zogenaamde gondelinstallatie die gebruikt wordt voor gevelreiniging en het wassen van de ramen. Veiligheidsrichtlijnen met betrekking tot hangsteigers treft men onder andere aan in de NEN-EN 1808 Hangsteigers. Deze bevat veiligheidseisen voor hangsteigers, ontwerpberekeningen, stabiliteitscriteria, constructie-richtlijnen  en beproevingen.

Verschillende benamingen
Hangsteigers kunnen verschillende soorten benamingen hebben. Er zijn echter ook verschillende soorten hangsteigers die in gebruik worden genomen voor diverse klussen. Zo zijn er bijvoorbeeld: gondels, hangbruggen, werkbruggen en gevelonderhoudsinstallaties die in de praktijk worden gebruikt. In de inleiding werd al benoemd dat er tijdelijke hangsteigers zijn. Deze hangsteigers zijn tijdelijk aan het dak van een gebouw gemonteerd. Hangsteigers die permanent zijn worden doormiddel van een constructie op het dak gemonteerd. Een glazenwasinstallatie is hiervan een voorbeeld.

Veiligheidsvoorschriften voor hangsteigers
Als men werkt met hangsteigers moet men een aantal veiligheidsvoorschriften in acht nemen. De volgende richtlijnen moet men in acht nemen:

  • Hangsteigers mogen niet gebruikt worden bij windkracht 6 of hoger.
  • Hangsteigers mogen ook niet gebruikt worden als er onweer in de buurt van de hangsteiger is.
  • Hangsteigers moeten door gespecialiseerd personeel en gespecialiseerde bedrijven worden opgebouwd.
  • Hangsteigers moeten door gespecialiseerd personeel en gespecialiseerde bedrijven worden gekeurd en onderhouden.
  • Het maximaal toelaatbare heftvermogen moet inzichtelijk zijn doormiddel van een plaat.
  • Men dient zich te houden aan het maximale laadgewicht.
  • Het contragewicht van de hangsteiger moet voor het gebruik van de hangsteiger worden gecontroleerd.
  • Werknemers die op een hangsteiger werken moeten een veiligheidsharnas dragen. Dit veiligheidsharnas moet bevestigd zijn aan de hangsteiger.
  • Pas op met gereedschappen en materialen op de hangsteiger. Deze moeten er niet vanaf vallen.
  • Het gebied onder de hangsteiger zal moeten worden afgezet met een lint of met hekken zodat mensen niet onder de hangsteiger kunnen lopen.
  • Wanneer men werkt in een hangsteiger op 25 meter hoogte of meer zal er communicatieapparatuur moeten worden gebruikt.  Met deze apparatuur zoals portofoons kan het personeel in de hangsteiger contact leggen met personeel op de grond of eventueel met hulpdiensten.