Groenestroomcertificaten uit het buitenland

Nederlandse energiebedrijven kunnen groene stroom uit het buitenland kopen. Dit gaat doormiddel van groenestroomcertificaten. Deze certificaten kopen energiebedrijven voor een paar euro uit voornamelijk Noorwegen. In dit Scandinavische land wordt bijna alle elektrische stroom duurzaam opgewekt door bijvoorbeeld gebruik te maken van waterkrachtcentrales. Deze energiecentrales bevatten grote schoepenraden die doormiddel van water in beweging worden gebracht. De druk van het water brengt een schoepenrad in beweging zoals een propellers van een windturbine door de kracht van wind in beweging wordt gebracht. Noorwegen wekt veel duurzame energie op en kan daardoor ook groene stroom exporteren naar andere landen die minder groene stroom opwekken.

Dat gebeurd onder andere doormiddel van groenestroomcertificaten die door energieproducenten worden aangekocht. Deze energieproducenten gebruiken de aankoop van groene stroom vervolgens in hun campagnes naar afnemers. De handel in groenstroomcertificaten is niet heel transparant waardoor er zogenaamde ‘sjoemelstroom’ wordt aangeboden. Dit is in feite grijze stroom of gedeeltelijk grijze stroom die toch als groene stroom op de markt wordt verkocht. Verschillende energieleveranciers zouden zich volgens de Klimaatstichting schuldig maken aan het verkopen van sjoemelstroom. De Klimaatstichting wil meer transparantie op de energiemarkt en wil dat alleen echte groene stroom van Nederlandse bodem (of zee) wordt aangeboden als groene stroom aan consumenten en bedrijven.

Twintig procent van de Nederlanders gelooft niet dat groene stroom bestaat in 2019

Groene stroom is een benaming die wordt gebruikt voor elektrische stroom die uit duurzame, hernieuwbare energiebronnen afkomstig is. Veel energieleveranciers adverteren met de term ‘groene stroom’ en ook de overheid en het bedrijfsleven geven regelmatig aan dat ze de focus leggen op de productie van groene stroom voor een duurzame en circulaire economie. Kortom ‘groene stroom’ is een begrip geworden in Nederland. Toch gelooft niet elke Nederlander dat er echt groene stroom bestaat. Een op de vijf Nederlanders heeft namelijk aangegeven dat groene stroom volgens hen niet bestaat. Dat komt naar voren uit een onderzoek dat vrijdag 21 juni 2019 is gepubliceerd door klimaatstichting HIER.

Onderzoek Klimaatstichting HIER
Uit het onderzoek kwam ook naar voren dat ongeveer de helft van de gebruikers van groene stroom van mening is dat er geen onderscheid is tussen Nederlandse groene stroom en groene stroom uit het buitenland. Er werden door het onderzoek van klimaatstichting HIER een aantal steekproeven gehouden waarbij 2.748 respondenten werden benaderd. Tijdens de steekproeven kwam vooral naar voren dat de mannen onder de respondenten het meest sceptisch zijn ten opzichte van het bestaan van groene stroom. Ongeveer 24 procent van de mannen is sceptisch met betrekking tot het begrip groen stroom. Onder vrouwen staat 16 procent sceptisch ten opzichte van dat onderwerp.

Wees sceptisch over groene stroom
Klimaatstichting HIER geeft aan dat de sceptische houding niet onterecht is. Volgens deze organisatie is in Nederland in 2019 ongeveer 15 procent van het Nederlandse energieaanbod duurzaam oftewel groen opgewekt. Daarbij wordt gebruik gemaakt van installaties waarmee duurzame energie kan worden gewonnen uit hernieuwbare bronnen als zon, wind of biomassa. Er wordt dus maar 15 procent van de duurzame stroom echt duurzaam of groen opgewekt. Desondanks geeft 41 procent van de respondenten aan groene stroom te gebruiken.

Herkomst groene stroom
Verder geeft Klimaatstichting HIER aan dat er wel degelijk een verschil bestaat tussen groene stroom uit Nederland en groene stroom uit het buitenland. Als Nederlandse energieleveranciers groene stroom uit het buitenland halen kan dat nog wel degelijk uit ‘grijze energiebronnen’ voortkomen. Buitenlandse groene stroom is alleen maar op papier ‘groen’. Dat betekent dat de herkomst van deze groene stroom uit alle andere bronnen afkomstig kan zijn dus ook kolencentrales. Eva van der Weiden van HIER geeft aan dat met alleen groene stroom heeft wanneer men groene stroom gebruikt die binnen de landsgrenzen van Nederland is opgewekt. Zodoende is gecontroleerd dat de herkomst daadwerkelijk groen is.

Groene stroom vormt bedreiging voor energiebedrijf

Groene stroom is sterk in opmars. Niet alleen in Nederland maar vooral ook in buurland Duitsland. In Duitsland wordt door de aanleg van nieuwe windmolenparken zoveel groene stroom opgewekt dat er een overschot aan opgewekte energie dreigt te ontstaan. Elektrische stroom kan niet worden opgeslagen en daarom moet naar een oplossing worden gezocht om deze energie te distribueren. Dit transport van elektrische stroom zal vermoedelijk niet alleen binnen Duitsland plaatsvinden.

Prijs van groene stroom
Ook Nederland zal in de toekomst meer groene stroom van Duitsland ontvangen. De prijs van Duitse groene stroom is daarnaast veel lager dan stroom die door Nederlandse energieleveranciers wordt aangeboden. Elektriciteit is in Duitsland goedkoper dan in Nederland. Hierdoor kunnen Duitse bedrijven goedkoper produceren wat de concurrentiepositie van Duitse bedrijven versterkt ten opzichte van bijvoorbeeld Nederland.

Nederlandse bedrijfsleven afhankelijk van stroom
Het Nederlandse bedrijfsleven heeft belang bij goedkope energie of deze nu ‘groen’ is of niet. Bedrijven hebben elektrische energie nodig om machines in beweging te houden en computers te laten werken. Zonder elektriciteit kunnen de meeste bedrijven de deuren sluiten. Hoe goedkoper de energie is hoe lager deze productiekosten zijn voor een bedrijf. Het bericht over goedkope groene stroom wordt door veel bedrijven met gejuich ontvangen. Dat deze stroom ook nog ‘groen’ is zorgt voor veel bedrijven voor een leuke bijkomstigheid. Hierdoor kunnen ze ook nog stappen maken op het gebied van milieuverantwoord of maatschappelijk verantwoord ondernemen. Toch is niet elke bedrijvensector in Nederland tevreden over de ontwikkelingen met betrekking tot groene stroom. De energiebedrijven raken door de goedkope groene stroom in financiële moeilijkheden. De bedrijven kunnen niet tegen de stuntprijzen van groene stroom op concurreren.

Groene stroom is niet continue
Daarnaast is groene stroom niet continue aanwezig. Er zijn periodes dat er weinig windkracht en zonlicht is waardoor het opwekken van groene stroom niet een hoog rendement heeft. Energiebedrijven vangen deze tekorten op door in energiecentrales fossiele brandstoffen om te zetten in stroom. Door het gebruik van fossiele brandstoffen is men minder afhankelijk van de weersomstandigheden en kan men, mist er een voortdurende aanvoer is van fossiele brandstoffen, continue elektrische stroom produceren. Wanneer energiecentrales vanwege groene stroom minder fossiele brandstoffen om gaan zetten zorgt dit er voor dat de productie van deze centrales afneemt. Energiecentrales kunnen zelfs overwegen om te sluiten omdat de productie te gering is om rendabel te zijn.

Energiebedrijven in problemen
Het probleem met betrekking tot de daling van de productie van energiecentrales vindt niet alleen in Nederland plaats. maandag 21 oktober 2013 melde PwC dat energiebedrijven in Europa zich zorgen maken over de ontwikkelingen op het gebied van groene stroom. PwC is een accountantsbedrijf en deed onderzoek naar energiebedrijven uit 35 landen. Hiervoor werden 53 bestuurders van verschillende energiebedrijven benadert.

Uitkomst onderzoek PwC over energiebedrijven
Van de 53 ondervraagde bestuurders van energiebedrijven gaf negentig procent aan dat de traditionele verdienmodellen van energiebedrijven in de toekomst niet meer haalbaar zijn. Bedrijven zullen in de toekomst meer zelfstandig energie produceren en verkopen. Dit komt doordat bedrijven steeds vaker investeren in zonnepanelen om daarmee stroom voor eigen gebruik op te wekken. Daarnaast investeren bedrijven ook in windenergie door het plaatsen van windmolens. Hierdoor besparen bedrijven energiekosten maar lopen energiebedrijven ook inkomsten mis. Door dit gemis aan inkomsten kan niet meer geïnvesteerd worden in energiecentrales. Hoewel deze centrales vervuilender zijn dan groene stroom zorgen deze centrales wel voor een continuïteit. Schommelingen die ontstaan in zonne-energie en windenergie kunnen niet langer worden opgevangen. Het gevolg zou kunnen zijn dat bepaalde delen van Nederland of andere landen tijdelijk zonder stroom komen te zitten. Dit worden ook wel black-outs genoemd. Volgens PwC moet de sector van energiebedrijven zichzelf aanpassen. De vraag is of ze daar nog voldoende tijd voor hebben.

Reactie van Technisch Werken
De ontwikkelingen van groene stroom zijn goed nieuws voor de natuur en zorgen er voor dat het leefklimaat door een dalende luchtvervuiling verbetert. Op dit moment is men in Nederland en vele Westerse landen nog afhankelijk van vervuilende kolencentrales of andere systemen waarin fossiele brandstoffen worden omgezet in elektrische energie. Dit is natuurlijk goed voor energiebedrijven die daardoor verzekerd zijn van een bepaalde afname. Wanneer deze afname daalt door het toenemende gebruik van groene stroom is dit voor deze bedrijven een kwalijke ontwikkeling.

Het grote probleem is echter niet het voortbestaan van de energiecentrales. Deze zullen langzamerhand toch plaats moeten maken voor groene stroom. De kern van het probleem is: ‘hoe kunnen we elektrische energie opslaan?’ Wanneer antwoord gegeven kan worden op deze vraag kan een overschot aan groene stroom worden opgeslagen voor periodes dat de natuur het even laat afweten om voldoende wind en zonlicht ter beschikking te stellen.

Wanneer technici zich gaan inzetten om antwoord te geven op de vraag: ‘hoe kunnen we elektrische energie opslaan’ kan daarmee gestreefd worden naar één van de grootste doorbraken op het gebied van energietechnologie. Een uitdaging die veel technici moet aanspreken.

Groene energie

Duitsland heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in windenergie. Er zijn verschillende windmolenparken aangelegd waarmee veel stoom kan worden opgewekt. Daarnaast heeft Duitsland ook grote vorderingen gemaakt op het gebied van zonne-energie. Door deze investeringen wordt soms zoveel energie in Duitsland opgewekt dat er een energieoverschot ontstaat. Het overschot aan Duitse energie kan moeilijk worden opgeslagen. De groene energie in Duitsland wordt op het elektriciteitsnet gezet. Dit gebeurd zonder problemen en ook wanneer er geen expliciete vraag naar is. Daarom wordt deze energie vaak tegen scherpe prijzen aangeboden aan Duitse gebruikers.

Duitse groene energie
Recentelijk was er nog in het NOS nieuws dat een aluminiumfabriek in Groningen in Nederland moeilijk financieel rond kan komen door de hoge energiekosten die nodig zijn voor de productie en verwerking van aluminium. Door de hoge energieprijzen in Nederland wordt het bedrijf in haar voortbestaan bedreigd. Wanneer het bedrijf echter in Duitsland stond was dit probleem veel minder groot geweest. Daar liggen de energieprijzen lager. Ook andere Nederlandse bedrijven kampen met grote problemen als het draait om energieprijzen. De toekomst van veel bedrijven hangt af van de prijs van energie.

Energie naar Nederland
Het is daarom belangrijk dat er meer goedkope energie naar Nederland wordt getransporteerd. Hiervan profiteren niet alleen bedrijven maar ook Nederlandse consumenten. Daarnaast is de energie in Duitsland de laatste tijd steeds ‘groener’ waardoor ook het milieu een voordeel heeft. Ook in Nederland wordt er al gebruik gemaakt van scherp geprijsde Duitse groene energie. Die energie is daarnaast vaak ook nog gesubsidieerd waardoor het voor de partijen nog aantrekkelijker is om van deze stroom gebruik te maken. Doelstelling is dat deze samenwerking tussen Nederland en Duitsland nog verder wordt uitgebouwd.