Welke elektrische gereedschappen worden voor houtbewerking gebruikt?

Voor het bewerken van hout kan men naast handgereedschappen ook elektrische gereedschappen gebruiken. Handgereedschappen zijn de oudste gereedschappen die door de mensheid wordt gebruikt. Door de ontdekking van elektrische stroom kon men echter uiteenlopende machines en gereedschappen ontwikkelen waarmee het werk van mensen sneller en nauwkeuriger kon worden uitgevoerd.

Algemene informatie voor elektrische gereedschappen
Verschillende handgereedschappen werden in de loop der tijd op de werkplaats vervangen door elektrische gereedschappen. Daarnaast werden ook gereedschappen ingevoerd die op pneumatische basis werken. Deze pneumatische gereedschappen komen echter veel minder voor dan elektrische gereedschappen. De meeste hobbyisten maken gebruik van handgereedschappen en elektrische gereedschappen als ze hout gaan bewerken. De gereedschappen die men gebruikt zijn afhankelijk van de bewerking die men op het hout gaat uitoefenen.

Elektrische gereedschappen zijn effectief omdat men met deze gereedschappen de werkzaamheden sneller kan uitvoeren dan met handgereedschappen. Ook kost het gebruik van elektrische gereedschappen minder kracht dan het gebruik van handgereedschappen. Bij het gebruik van handgereedschappen moet de houtbewerker wel extra veiligheidsvoorschriften in acht nemen. Veel elektrische gereedschappen bevatten draaiende delen waarin loshangende kledingstukken en haren vastgegrepen kunnen worden met alle gevolgen van dien. Voor grotere elektrische machines zoals een zaagtafel krijgen de meeste houtbewerkers duidelijke instructies.

Soorten elektrische gereedschappen voor houtbewerking
In de houtbewerking worden verschillende elektrische gereedschappen gebruikt. De volgende gereedschappen worden onder andere door meubelmakers, timmerfabrieken en jachtbouwers gebruikt:

  • Boormachine. Voor het boren van gaten.
  • Draaibanken. Deze kunnen zowel conventioneel als elektrisch zijn.
  • Schuurmachines. Zijn er in verschillende vormen zodat men precies in de juiste hoeken van het werkstuk kan komen.
  • Frees. Met een frees kan men gleuven frezen. Ook andere vormen zijn mogelijk.
  • Schaafmachine. Deze machines worden gebruikt om houten platen vlak en glad te schaven.
  • Lintzaagmachine. Dit zijn zaagmachines waarbij de het zaagblad de vorm heeft van een lint.
  • Cirkelzaagmachine. Bij deze zaagmachines is het zaagblad cirkelvormig.
  • Handcirkelzaag. Dit zijn kleine cirkelzagen die men met de hand kan bedienen. 

Wat pijptang of stillson-sleutel?

Pijptang of stillson-sleutel

Een pijptang is een gereedschap dat wordt gebruikt om stalen buizen aan te draaien of los te draaien. De pijptang wordt ook wel Stillson-sleutel genoemd naar haar uitvinder Daniel C. Stillson. Een pijptang bestaat is gemaakt van metaal en bestaat uit een lange stang. Haaks op deze stang zijn twee getande bekken geplaatst. De bovenste bek zit vast en de onderste bek is verstelbaar in de lengte richting. Het verstellen van een pijptang gebeurd doormiddel van een wormwiel. De bekken van de pijptang staan niet precies parallel aan elkaar, in plaats daarvan staan de bekken onder een kleine hoek. De tanden van de bekken van de pijptang staan in tegengestelde richting. Door de positionering van de tanden van de pijptang kan een goede grip worden gerealiseerd. De tanden ‘bijten’ zich namelijk in de pijp als men de pijptang vastklemt.

Hoe ziet een Pijptang of stillson-sleutel er uit?

Pijptang of stillson-sleutel
Pijptang of stillson-sleutel

Als men een pijp wil aandraaien of losdraaien zal men de bekken van de pijp voldoende open moeten draaien om de tang over de pijp te schuiven. De harde tanden van de pijptang grijpen zich goed vast in de pijp. Het zachte staal van de buis wordt door de tanden van de pijptang beschadigd. Als men de stang haaks in de te draaien richting van de pijp gaat plaatsen kan men de bekken met grote kracht dichtklemmen. Hoe meer kracht men op de tang uitoefent hoe meer grip men krijgt op de pijp.

Waar wordt een pijptang voor gebruikt?
Pijptangen worden gebruikt voor het draaien van stalen leidingen. Deze leidingen kunnen ook voorzien zijn van een gegalvaniseerde laag. Als deze gegalvaniseerde laag beschadigd raakt bestaat er de kans dat het staal er onder gaat corroderen (roesten). Men gebruikt pijptangen onder andere in de installatietechniek voor het fitten van waterleidingen. Men kan deze tangen ook gebruiken om enorme kracht uit te oefenen om bouten los te draaien. Dit kan maar daarvoor is deze tang niet bedoelt. Zowel de bek van de tang als de bouten raken dan beschadigd. Ook kunnen de roestige bouten losbreken.

Wat doet een gereedschapmaker en wat is een gereedschapmakerij?

Gereedschapmaker is een beroep dat valt onder de werktuigbouwkunde. Gereedschapmakers maken verschillende gereedschappen voor de machinebouw. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan het maken en herstellen van beitels die worden geplaatst in draaibanken en machines die worden gebruikt voor het frezen van producten. Daarnaast worden gereedschapmakers ook ingezet bij het maken van matrijzen en extrusiemallen die worden gebruikt voor extruderen.

Matrijzen en ander gereedschap
Machines die basismateriaal een specifieke vorm geven maken daarbij gebruik van gereedschap. Dit gereedschap kan zeer divers zijn. Sommige machines maken gebruik van een verspanende bewerking. Hierbij worden doormiddel van snijgereedschap zoals beitels langzamerhand spanen van het basismateriaal verwijdert zodat de gewenste vorm overblijft.

Een andere manier van vormgeving gebeurd doormiddel van spuitgietmallen. Hierbij worden bijvoorbeeld kunststoffen door een mal heen gespoten zodat het kunststof in de juiste vorm wordt gebracht. Verder kan in de industrie ook gebruik worden gemaakt van gietmallen, lasmallen en snijstempels en buigstempels.

Daarnaast worden uiteenlopende varianten van matrijzen gebruikt voor de vormgeving van producten. Deze mallen en matrijzen worden onder andere geplaatst in machines voor de procesindustrie. In de procesindustrie worden producten vervaardigd op grote schaal. Daarom moeten matrijzen over een bepaalde stevigheid en slijtvastheid beschikken. De eisen die aan matrijzen worden gesteld zijn hoog.

Wat doet een gereedschapmaker?
Voordat de matrijzen en beitels in machines kunnen worden geplaatst moeten ze eerst worden ontworpen door een vakman. Deze vakman is de gereedschapmaker. De gereedschapmaker is verantwoordelijk voor het ontwikkelen van gereedschappen. Daarnaast zal hij of zij er voor zorg moeten dragen dat de gereedschappen nauwkeurig worden gemaakt conform de richtlijnen met betrekking tot het materiaal en afmetingen.

Een gereedschapmaker maakt niet alleen nieuwe gereedschappen, hij of zij kan ook worden ingezet om oude gereedschappen te repareren zodat deze weer gebruikt kunnen worden. Een gereedschapmaker maakt tijdens zijn of haar werkzaamheden ook gebruik van verschillende gereedschappen. Daarnaast moet een gereedschapmaker goed tekeningen kunnen lezen zodat de gereedschappen goed samengesteld en ingebouwd kunnen worden in machines.

Sommige gereedschappen moeten worden behandeld om tot een bepaalde hardheid te komen. Deze hardheid zorgt er voor dat gereedschappen goed scherp gemaakt kunnen worden en minder snel slijten. Een voorbeeld van gereedschappen waarbij hardheid van belang is zijn beitels. Een gereedschapmaker moet weten hoe de gereedschappen op de gewenste hardheid kunnen worden gebracht. Daarvoor zijn specifieke vaardigheden en ervaring zeer belangrijk. Een gereedschapmaker wordt je over het algemeen in de praktijk. Uiteraard dient de gereedschapmaker wel de basisvaardigheden te leren op een opleiding. Een geschikte opleiding hiervoor is de opleiding MBO werktuigbouwkunde. Tegenwoordig zijn er op MBO niveau echter ook opleidingen die specifiek gericht zijn op het vervaardigen van gereedschappen zoals de opleiding MBO gereedschapmaker.

Wat is een gereedschapmakerij?
Een gereedschapsmaker kan binnen een bedrijf op een eigen afdeling werkzaam zijn. Deze afdeling kan een onderdeel zijn van de ruimte van de technische dienst. Het is ook mogelijk dat er een speciale afdeling voor de gereedschapmaker wordt ingericht. Deze afdeling kan een gereedschapmakerij worden genoemd.

Er zijn ook bedrijven die gespecialiseerd zijn in het maken van gereedschappen. Deze bedrijven worden ook wel gereedschapmakerijen genoemd. Deze bedrijven maken gereedschappen voor verschillende andere bedrijven.

In een gereedschapmakerij is over het algemeen een draaibank en een freesbank aanwezig. Daarnaast zijn er lastoestellen zodat de gereedschapmaker kan lassen wanneer dat nodig is. Een polijstmachine kan ook kan ook aanwezig zijn zodat onderdelen en gereedschappen nauwkeurig kunnen worden gepolijst in de juiste vorm en afmeting.

Wat is het verschil tussen gereedschappen en materialen?

De techniek is een belangrijke sector in het Nederlandse bedrijfsleven. Zonder de technische sector worden geen nieuwe machines, apparaten en producten ontwikkeld en gefabriceerd. Daarnaast kan zonder de technische sector niets worden gebouwd. De technische sector is heel breed. Er worden in deze sector oplossingen bedacht, ontwikkelt en uitgetekend. Daarnaast worden de ontworpen producten in uitvoerende techniek vervaardigd en geproduceerd. Dit kan op verschillende manieren gebeuren. In de techniek word gebruik gemaakt van gereedschappen en materialen. Hieronder zijn de begrippen gereedschap en materiaal nader omschreven.

Wat zijn materialen
Voor het vervaardigen van producten kan gebruik worden gemaakt van verschillende soorten materialen. Materialen hebben specifieke eigenschappen die er voor zorgen dat materiaal geschikt is voor bepaalde toepassingen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de elasticiteit en de sterkte van materialen. Ook de hardheid en de corrosiebestendigheid speelt een rol bij de keuze van materialen. Daarnaast zijn bepaalde materialen heel kostbaar. Goed en zilver zijn bijvoorbeeld goed bestand tegen corrosie en geleiden elektriciteit goed. Deze materialen zijn daardoor geschikt voor verschillende toepassingen. De prijs van deze edelmetalen zorgt er echter voor dat goud en zilver niet overal in de techniek worden toegepast. Vaak wordt gekeken naar goedkopere vervangers die wel zoveel mogelijk dezelfde eigenschappen hebben als de kostbare materialen. Doormiddel van legeringen kunnen de eigenschappen van metalen worden geoptimaliseerd. Een goed voorbeeld hiervan is roestvaststaal. Wanneer roestvaststaal aan zeer hoge kwaliteitseisen met betrekking tot corrosievastheid moet voldoen worden Duplex roestvaststaalsoorten gebruikt. Een legering kan de eigenschappen van verschillende metalen verbeteren. Voor het bevestigen en bewerken van materialen worden gereedschappen gebruikt. In de volgende alinea is informatie weergegeven over gereedschappen.

Wat zijn gereedschappen?
Gereedschap is een algemeen begrip voor verschillende hulpmiddelen waarmee materialen en werkstukken kunnen worden bewerkt en bevestigd. Met gereedschappen worden bewerkingen uitgevoerd door mensen maar ook door machines en dieren. Men spreekt van een instrument wanneer men het heeft over een zeer specialistisch gereedschap. De term werktuig wordt over het algemeen gebruikt voor grotere en zwaardere gereedschappen. De vervaardiging daarvan wordt ook wel de werktuigbouw genoemd. In de werktuigbouwkunde wordt aandacht besteed aan de manier waarop werktuigen ontworpen en vervaardigd kunnen worden. Hiervoor worden onder andere gereedschappen gebruikt.

De mens heeft door de eeuwen heen een grote diversiteit aan gereedschappen ontwikkelt voor diverse doeleinden. Gereedschappen waren in de steentijd eenvoudige krabbers, bijlen en hamers die van vuursteen werden vervaardigd. De bronstijd zorgde er voor dat het gieten van gereedschap in een bepaalde vorm mogelijk was. De komst van de ijzertijd was de eerste grote doorbraak. Door ijzer te gebruiken konden nog meer gereedschappen worden vervaardigd. IJzer is sterker dan brons en daarnaast ook nog smeedbaar.

Tot de toepassing van elektriciteit werden gereedschappen door de mensen zelf in beweging gebracht of werden dieren ingezet. Dit koste veel inspanning. Met de toepassing van elektriciteit kon de mens gereedschap elektrisch aandrijven waardoor de mens minder fysieke inspanning hoefde te leveren. Er ontstond een verschil tussen elektrisch gereedschap en niet-elektrisch gereedschap. Daarnaast zijn er tegenwoordig ook gereedschappen die op luchtdruk werken. Dit zijn pneumatische gereedschappen. Ook oliedruk word toegepast bij gereedschappen. Dit worden ook wel hydraulische gereedschappen genoemd. Gereedschap kan op verschillende manieren worden ingedeeld. Meestal word de indeling van gereedschap gedaan op basis van de toepassing van gereedschap of de sector waar het gereedschap wordt gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn meetgereedschappen, tuingereedschappen en schildersgereedschappen. Daarnaast kan gereedschap, zoals eerder genoemd, worden ingedeeld op basis van aandrijving. Gereedschap dat doormiddel van fysieke kracht van de mens met de hand in beweging word gebracht word ook wel handgereedschap genoemd. Handgereedschappen behoren tot de eenvoudigste gereedschappen. Er zijn zeer veel verschillende handgereedschappen door de mens ontwikkeld.

Wat is het verschil tussen materialen en gereedschappen?
Gereedschap word gebruikt om materialen te bewerken of te bevestigingen. Een gereedschap word na het montageproces weer verder gebruikt om andere werkstukken te maken. Een gereedschap word dus niet in het werkstuk zelf verwerkt. Materiaal daarentegen word wel in een werkstuk verwerkt. Materialen worden verbruikt en dienen daarom voortdurend te worden aangevoerd wanneer meerdere werkstukken moeten worden gemaakt. Een werkstuk is in feite het totaal van de materialen die gebruikt zijn om het werkstuk te vervaardigden. Daarbij kan ook een deel van het materiaal niet worden gebruikt. Dit wordt beschouwd als afval of kan eventueel als materiaal dienen voor andere werkstukken. Gereedschappen worden niet verbruikt maar juist gebruikt. Dit is een belangrijk verschil.

Wat is een werktuig, hoe zijn werktuigen ontstaan en waar worden ze voor gebruikt?

Werktuigen zijn gereedschappen. In de techniek wordt veel gebruik gemaakt van werktuigen. Een werktuig wordt gebruikt om werkzaamheden sneller, eenvoudiger en lichter uit te voeren. Daarnaast kan doormiddel van werktuigen vaak een hogere kwaliteit en een optimaler resultaat worden gerealiseerd. In de techniek worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Daarom zijn door de jaren heen verschillende werktuigen ontworpen en worden er verschillende werktuigen toegepast.

Werktuigen in de steentijd
De eenvoudigste werktuigen zijn handgereedschappen. De handgereedschappen of handwerktuigen worden al eeuwen gebruikt. Dit gebeurd al vanaf de steentijd, ongeveer 11.000 jaar voor Christus, toen eenvoudige vuurstenen in een bepaalde vorm werden gebracht om bijvoorbeeld te dienen als speerpunt, pijlpunt, huidenkrabber of mes. Er werden ook zwaardere gereedschappen van vuurstenen gemaakt zoals bijlen, hamers en maalstenen. Naast vuurstenen gebruikte men ook hout en beenderen om werktuigen te maken in de steentijd.

Werktuigen in de bronstijd
Ongeveer 3000 jaar voor Christus brak de bronstijd aan. Brons kon goed gegoten worden waardoor complexere vormen konden worden aangebracht aan gereedschappen. Daarnaast kon brons ook goed scherp geslepen worden waardoor het nog beter mogelijk was om scherpe werktuigen te maken. Hierbij valt te denken aan snoeimessen, bijlen en beitels. Wanneer een bronzen object echter gebroken was moest het brons eerst weer gesmolten worden om het weer de juiste vorm te geven. Brons heeft namelijk als nadeel dat het niet smeedbaar is.

Werktuigen in de ijzertijd
Een exact begin van de ijzertijd is moeilijk vast te stellen. Over de gehele wereld zijn er verschillende momenten geweest waarop men ijzer begon te gebruiken voor onder andere werktuigen. In West-Europa begon men ijzer te gebruiken vanaf 800 jaar voor Christus. IJzer is in tegenstelling tot brons wel smeedbaar en makkelijk te bewerken en te repareren. Daarnaast is ijzer harder dan brons waardoor ijzer veel geschikter is voor gereedschappen. IJzeren gereedschappen gaan daarnaast langer mee dan bronzen gereedschappen. Met de toepassing van ijzer konden werktuigen nog beter worden ontwikkelt. De werktuigbouw ging een nieuwe fase in.

Handwerktuigen tegenwoordig
Werktuigen zijn er tegenwoordig in verschillende soorten. De eenvoudige handgereedschappen zoals, hamers, beitels, messen en bijlen worden nog steeds toegepast. Daarnaast zijn er een tal van handgereedschappen toegevoegd doordat verbindingstechnieken door de toepassing van ijzer ook veranderden. Het gebruik van schroeven zorgde er voor dat schroevendraaiers nodig zijn en het gebruik van bouten zorgde er voor dat er verschillende sleutels nodig zijn om de bouten vast te draaien. De techniek werd steeds specialistischer waardoor ook de werktuigen steeds specialistischer werden. Veel handwerktuigen zijn geschikt om slechts op één of enkele manieren te gebruiken. Er zijn handwerktuigen om verbindingen tot stand te brengen zoals de hiervoor genoemde schroevendraaiers en sleutels. Daarnaast zijn er ook handwerktuigen om materialen op maat te knippen, te zagen of te slijpen.

Elektrische werktuigen
Michael Faraday vond de elektromotor en dynamo uit in 1821. Langzamerhand werd het mogelijk om werktuigen elektrisch aan te drijven. Hierdoor konden werktuigen nog meer arbeid verrichten. Het werk en de fysieke kracht die een arbeider nodig had om zijn werkzaamheden te verrichten werd lichter. Veel grote werktuigen zoals machines werden doormiddel van verschillende kleinere elektrische werktuigen zoals boren, schroefmachines en zaagmachines vorm gegeven en in elkaar gezet. Daarnaast werden ook de grote machines in toenemende mate elektrisch aangedreven. Er ontstonden speciale beroepen die zich bezig hielden met het ontwerpen en bedenken van werktuigen en de meest effectieve toepassing daarvan. De werktuigbouwkunde werd een echte technische branche.

Werktuigbouwkunde tegenwoordig
Tegenwoordig zijn voor de meeste (technische) handelingen werktuigen ontwikkelt  bijvoorbeeld voor het verplaatsen van lasten doormiddel van tillen, hijsen, trekken en duwen. Ook voor het snel laten draaien van boren of slijpen zijn werktuigen ontwikkelt. De aandrijving van werktuigen kan verschillen. In de vorige alinea werd informatie weergegeven over elektrische aandrijving. Er zijn ook werktuigen die pneumatisch of hydraulisch worden aangegeven. Ook het gebruik van verbrandingsmotoren wordt toegepast. Door deze verschillende aandrijfmethoden kunnen werktuigen in vrijwel alle omstandigheden de werkzaamheden voor werknemers vereenvoudigen en optimaliseren. De werktuigbouwkunde is niet meer weg te denken uit de maatschappij.