Wat is de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen EPBD?

EPBD is een afkorting die staat voor de Engelse omschrijving: Energy Performance of Buildings Directive. De EPBD is ingevoerd op 4 januari 2003 door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie en is gericht op de energieprestatie van gebouwen. De richtlijn wordt ook wel aangeduid met: richtlijn 2002/91/EC (EPBD, 2003). In het Nederlands wordt de EPBD ook wel de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen genoemd.

Wat is het doel van de EPBD?
Het doel van de invoering van de Europese richtlijn Energy Performance Building Directive (EPBD) is het bevorderen van de energieprestatie voor gebouwen in de Europese Unie. De energieprestatie omvat hierbij de kosteneffectiviteit, de eisen voor het binnenklimaat van het gebouw en de klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw.

Wat zijn de verplichtingen uit het EPBD?
Uit het EPBD komen een aantal verplichtingen naar voren. De belangrijkste verplichtingen zijn hieronder opgesomd. Daarbij is het artikel van de richtlijn vermeld:

  • Artikel 3 van de richtlijn omvat de eisen met betrekking tot de methode die gehanteerd moet worden om de energieprestatie van gebouwen te berekenen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de gebouweigenschappen, de gebouwgebonden installaties en het bewonersgedrag of gebruikersgedrag.
  • Artikel 4 en 5 zijn gericht op de  minimumeisen voor de energieprestatie van nieuwe gebouwen.
  • Artikel 5 en 6 zijn gericht op bestaande grote gebouwen, die ingrijpend gerenoveerd worden.
  • Artikel 7 is gericht op de energiecertificering van gebouwen, het energielabel.
  • Artikel 8 behandelt de regelmatige keuring van cv-ketels.
  • Artikel 9 gaat over airconditioningsystemen  in gebouwen.

Toepassing van EPBD
De EPBD oftewel de richtlijn 2002/91/EC (EPBD, 2003) biedt aan de EU lidstaten een bepaalde mate van vrijheid om de richtlijn en bijbehorende artikelen te verwerken tot wet en regelgeving die van toepassing is op de situatie van het desbetreffende land. Zo heeft Nederland op 25 november 2013 een besluit ingevoerd tot wijziging van het Besluit energieprestatie gebouwen. Het gaat hierbij om de implementatie van de artikelen 15, 16 en 17 van richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Hierin staat onder andere dat de toegankelijke delen van airconditioningsystemen die een nominaal koelvermogen hebben van meer dan 12 kW ten minste eenmaal per vijf jaar gekeurd moeten worden. EPDB wordt dus ook toegepast op koelinstallaties zoals airconditioning.

Diploma EPBD A-airconditioningsystemen en EPBD B-airconditioningsystemen
Het is belangrijk dat een installatiemonteur goed weet hoe hij of zij met airconditioningsystemen moet omgaan. Het gaat hierbij om de installatie, het onderhoud en het ontmantelen van deze installaties. Daarvoor is specifieke kennis nodig die onder andere geboden wordt door een F-gassen certificaat. Met een diploma EPBD A-airconditioningsystemen is een persoon bevoegd om energieprestatie rapportage voor gebouwen in klasse 1 (12kW tot 45 kW) te maken. Voor gebouwen in klasse 2 en 3 zijn meer competenties nodig omdat in gebouwen die behoren tot die klassen ook andere factoren, naast het koudemiddel circuit,  aanwezig zijn die de energieprestatie kunnen beïnvloeden. Daarom heeft een inspecteur voor de energieprestatie rapportage voor gebouwen in klasse 2 en 3 het diploma EPBD B-airconditioningsystemen nodig.

Wat is STEK en F-gassen en hoe verloopt de certificering op dit gebied?

STEK is een afkorting die staat voor Stichting Emissiepreventie Koudetechniek.  De doelstelling van deze stichting is gericht op het voorkomen en terugdringen van emissies in de koudesector. Met emissies worden alle situaties bedoelt die bijdragen aan een vervuiling van de directe en indirecte omgeving van de koelinstallaties. Hierbij wordt gekeken naar het aanleggen van de koelinstallaties en de handelingen die daarbij worden verricht. Ook wordt gekeken naar de wijze waarop een koelinstallatie ontmantelt moet worden. Doormiddel van slijtage en achterstallig onderhoud kan ook emissie optreden dit dient ook voorkomen te worden. Stichting Emissiepreventie Koudetechniek certificeert bedrijven in samenwerking met keuringsbedrijven. De stichting verstrekt aan bedrijven een STEK certificaat. Hiermee kunnen bedrijven zich onderscheiden van concurrenten op het gebied van veiligheid, kwaliteit en duurzaamheid. Het F-gassen certificaat wordt niet door STEK verstrekt maar door de minister van Infrastructuur en Milieu .

Verschil tussen STEK en F-gassen
Sinds de oprichting van de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek in 1993 werd het STEK-diploma verstrekt aan monteurs die koeltechnische installaties op de juiste manier aansluiten, behandelen en ontmantelen. Dit was gebruikelijk tot 2010. In 2010 werd de Europese regelgeving van toepassing op het gebied van koeltechniek en bijbehorende koelvloeistoffen. Vanaf dat moment werd het F-gassen diploma verplicht gesteld voor monteurs die te maken krijgen met koeltechniek en moesten bedrijven gecertificeerd worden op het gebied van F-gassen. Monteurs die eerder al hun STEK-diploma hadden gehaald konden deze omwisselen bij de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek voor een F-gassen diploma.

STEK en F-gassen vanaf 2010
Bedrijven zijn verplicht om gecertificeerd te zijn op het gebied van F-gassen. Daarnaast kunnen bedrijven aanvullend nog een STEK certificering behalen. De Stichting Emissiepreventie Koudetechniek is de enige instantie die namens de overheid de STEK-bedrijfscertificering mag uitvoeren. Dit certificaat is nog zwaarder dan de wettelijk verplichte F-gassen certificering.  Door deze certificering kunnen bedrijven nog beter hun zorgplicht voor het milieu nakomen. STEK richt zich naast het voorkomen van rechtstreekse emissie ook op het voorkomen van indirecte emissie. Indirecte emissie ontstaat bijvoorbeeld door het energieverbruik van een koelinstallatie. Wanneer een koelinstallatie veel elektriciteit verbruikt draagt dit indirect ook bij aan de vervuiling omdat veel elektriciteit nog doormiddel van kolencentrales wordt opgewekt.

F-gassen certificering
Stichting Emissiepreventie Koudetechniek is een exameninstelling voor monteurs die het F-gassen diploma moeten halen. Daarnaast kan de STEK bedrijven op het gebied van STEK en F-gassen certificeren. Formeel worden de diploma’s en certificaten verstrekt door de minister van Infrastructuur en Milieu. STEK kan in de praktijk ook diploma’s verstrekken nadat ze hiervoor akkoord heeft gekregen van het Agentschap NL.

Overige opleidingsinstanties
Naast STEK zijn er nog diverse opleidingsinstellingen op het gebied van F-gassen die door de minister van Infrastructuur en Milieu toestemming hebben gekregen om F-gassenbedrijfscertificering en F-gassenpersoonscertificering te verzorgen.