Waarom verkleuren de meeste houtsoorten in de buitenlucht?

In de bouw wordt hout veel toegepast. Niet alleen aan de binnenkant van de woning worden houten constructies geplaatst zoals bij houtskeletbouw, ook aan de buitenkant wordt hout nog veel gebruikt. Het gebruik van hout als gevelbedekking wordt al erg lang gedaan, in Nederland past men houten gevels al sinds de middeleeuwen toe. Daarnaast wordt hout ook gebruikt in constructies, veranda’s en vlonders.

Meestal gebruikt men voor deze toepassingen bankirai voor bijvoorbeeld vlonders. Daarnaast wordt azobé onder andere voor hekwerken en erfafscheiding gebruikt. Voor gevels gebruikt men cedar of grenen. Hout is goedkoop en heeft daarnaast een isolerende werking. Verder geeft hout een natuurlijke uitstraling aan een woning. Hout kan op verschillende manieren worden beschermd tegen vocht en andere weersinvloeden. Men kan hout lakken, verven en beitsen. De bescherming die men op hout aanbrengt is afhankelijk van de plaats waar het hout wordt toegepast. Als men het hout niet beschermd zal het hout vergrijzen. Hieronder is beschreven waardoor hout naar grijs verkleurd.

Waarom verkleurd hout in de buitenlucht?
Hout verkleurd in de buitenlucht. De meeste houtsoorten worden in de buitenlucht grijs. Dit is onder andere het geval met azobé, grenen, eiken, basralocus en cederhout. Alle houtsoorten bevatten kleurstoffen die het hout een specifieke kleur geven. Daarnaast bevat hout ook verschillende stoffen die meer of minder verteerbaar zijn. Doormiddel van erosie slijten de zachte delen van hout doormiddel van wind en neerslag weg. De buitenlaag van het hout vergrijst langzamerhand door deze erosie en de uitwerking van zonlicht. Zonlicht bevat ultraviolette straling (UV).

Deze UV straling zorgt er voor dat hout lichter wordt. Vergrijzen van hout is een langzaam proces in eerste instantie zullen alleen de buitenste cellagen van het hout lichtgrijs worden. Als er dan vocht op het hout wordt aangebracht schijnt de buitenste cellaag door. Dit zorgt er voor dat het hout in een natte toestand de oorspronkelijke kleur laat zien. In droge toestand zal het hout echter weer de vergrijsde kleur laten zien. Na verloop van tijd is het hout diep vergrijsd en zal het hout ook in natte toestand een grijze uitstraling hebben.

Is vergrijzen van hout gewenst of niet?
Het vergrijzen van hout is niet slecht voor de kwaliteit van het hout. Vergrijsd hout is constructief niet beduidend zwakker dan hout dat zijn oorspronkelijke kleur heeft behouden. De kleur van hout speelt eigenlijk alleen maar een rol met betrekking tot esthetische aspecten. Een gevel die in de zon is geplaatst moet overal even grijs zijn om een mooi geheel te geven. Delen die onder kappen en  dakoverstekken zijn geplaatst krijgen nauwelijks zonlicht en regen. Daardoor zullen deze delen ook niet snel vergrijzen. Dit kan een ongewenst effect geven, een deel van de gevel wordt grijs en een ander deel niet.

Wat is erosie en heeft erosie ook invloed op de techniek?

Erosie is een slijtageproces. Dit proces kan op verschillende manieren plaatsvinden. Kenmerkend voor erosie is dat het object dat onderhevig is aan erosie wordt verkleind door slijtage. Hierbij kan een deel van het materiaal van het object worden verplaatst of geheel verdwijnen. Erosie gebeurd in de natuur bijvoorbeeld door stromend water, gletsjers, hagel en wind. Deze verschillende processen kunnen worden versterkt wanneer bijvoorbeeld stromend water en wind ook zand meevoeren. Zand heeft een schurende werking waardoor bijvoorbeeld rotsen of oude bomen langzaam maar zeker kunnen afslijten. Ook vulkanisme in inslagen van vulkanen kunnen voor erosie zorgen.

Verschil tussen erosie en verwering
Erosie is iets anders dan verwering. Het belangrijkste verschil tussen erosie en verwering is dat verwering zorgt voor breuk en andere beschadiging zonder dat er materiaal daadwerkelijk wordt weggevoerd. Door de uitwerking van zogenoemde exogene krachten (natuurkrachten) kan materiaal breken of kunnen er barsten ontstaan. Het materiaal blijft op dezelfde plek maar veranderd van toestand en kwaliteit. Dit noemt men verweren. Bij erosie slijt het materiaal en wordt het kleiner. De delen van het materiaal worden weggenomen met de stroom van water of de kracht van de wind.

Erosie in de techniek
Staalconstructies en andere objecten kunnen ook onder erosie leiden wanneer deze in de buitenlucht zijn geplaatst. Hierbij kan gedacht worden aan constructies die veel wind vangen maar ook aan objecten die in het water staan. Met name zeewater kan door de schurende werking van zand voor erosie zorgen. Voor staalobjecten komt er bij zeewater nog een probleem aan de orde. Het zout in zeewater kan ook voor corrosie oftewel roest zorgen. Het is belangrijk dat constructeurs goed rekening houden met de werking van de omgevingsinvloeden die rondom de constructie aanwezig (kunnen) zijn. Als met deze erosie geen rekening wordt gehouden kan het object of onderdelen daarvan slijten.

Erosie, vonkverspanen en eroderen
Erosie kan ook plaatsvinden doormiddel van vonken. Dit proces wordt ook wel vonkverspanen genoemd en is een niet conventionele verspaningstechniek. Hierbij wordt doormiddel van vonken een metalen object in de gewenste vorm gebracht. Dit kan bijvoorbeeld doormiddel van draadvonken of zinkvonken. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van elektrodes die doormiddel van kortsluiting vonken vormen. Deze vonken verwijderen kleine deeltjes van het werkstuk. Hierdoor ontstaat als het ware een kunstmatige erosie die in een versneld tempo en gecontroleerd plaatsvind.

Ook eroderen kan als een soort kunstmatige erosie worden beschouwd. Hierbij wordt het werkstuk ook in de gewenste vorm gebracht door gebruik te maken van elektrodes. Het werkstuk is hierbij één elektrode en daarnaast wordt ook nog een vormgevende elektrode gebruikt als ‘gereedschap’. Tussen de twee elektrodes stroomt een diëlektricum. Dit verwijdert de kleine deeltjes die van het werkstuk zijn verwijderd tijdens het eroderen. Eroderen is een soort verspanende techniek waarmee zeer gladde oppervlaktes kunnen worden gemaakt op machineonderdelen. Er ontstaan namelijk geen metaal bramen. Eroderen is daardoor zeer geschikt voor hoogwaardige machineonderdelen voor de medische machinebouw en fijnmechanica.