Wat is vliegroest en hoe ontstaat vliegroest?

Vliegroest wordt ook wel vlugroest genoemd en is roest aan de oppervlakte van een object, daarom wordt de benaming oppervlakteroest ook wel gebruikt. Vliegroest wordt veroorzaakt door roestdeeltjes die extern worden aangevoerd. De oorzaak van vliegroest ligt dus niet in het voorwerp of object dat is aangetast. De roestdeeltjes dwarrelen neer op een object en kunnen daardoor het object een oranjebruine was geven en het de oppervlakte ruw maken.

Waar komt vliegroest voor?
Vliegroest kan op verschillende plaatsen voorkomen. Omdat deze vorm van roest extern wordt aangevoerd kan vliegroest alleen ontstaan in de buurt van roestige objecten en machines. Hierbij kan gedacht worden aan industriegebieden, aan schepen en spoorwegen. Ook bij andere constructies die zijn gemaakt van staal kan vliegroest ontstaan. Deze vliegroest kan op andere metalen neerdwarrelen door de wind of regen. Vliegroest kan ook op roestvast staal terechtkomen. Dit kan onder andere gebeuren bij rvs bestek als dit in de vaatwasser wordt geplaatst met andere metalen objecten die wel roest bevatten. De vaatwasser kan de roest samen met het water en afwasmiddel rondpompen door de vaatwasser. Hierdoor kan de roest ook op andere roestvrijstalen objecten terecht komen.

Hoe ontstaat vliegroest?
De roestdeeltjes worden gevormd door constructies en objecten die vervaardigd zijn van staal en andere legeringen met ijzer (ferro) als hoofdbestandsdeel. De corrosie van ijzer noemt men ook wel roest of ijzeroxide. Tijdens het roestproces lossen deeltjes van het basismateriaal op en ontstaan kleine roestdeeltjes in de vorm van schilfertjes en poeder. Deze kleine roestdeeltjes kunnen doormiddel van de wind, regen, hagel en sneeuw van het object worden verwijderd en neerdalen op objecten in de omgeving. Deze objecten bevatten dan vliegroest. Vliegroest heeft een onedel karakter en kan daardoor vrij eenvoudig worden opgelost in vocht. Hierdoor worden ijzeroxiden gevormd. Deze ijzeroxiden kunnen het materiaal dat zich onder de vliegroest bevindt aantasten. Als dat materiaal ook ijzer bevat zoals bijvoorbeeld het geval is bij rvs  kan de dunne passiveringslaag,  die gevormd wordt door chroomoxide, worden aangetast zodat het rvs uiteindelijk ook zal gaan roesten. De roestdeeltjes contamineren het rvs.

Anode en kathode
Roest kan ook ontstaan wanneer een minder edel metaal in aanraking komt met een edeler metaalsoort. Het minder edele metaal wordt dan als het ware opgeofferd aan het edeler metaal door dat er een elektronenstroom ontstaat vanuit het minder edele metaal (anode) naar het edeler metaal (kathode). De kathode wordt door dit proces beschermd daarom noemt men dit proces ook wel kathodische bescherming, als dit proces wordt gebruikt om bepaalde metalen constructies tegen roest te beschermen. Het minst edele metaal zal langzamerhand oplossen doordat het wordt omgezet in oxide. Wanneer corrosie door dit proces ontstaat spreekt men echter niet van vliegroest.

Wat passiveren voor soort bewerkingstechniek?

Binnen de techniek worden verschillende bewerkingen uitgevoerd. Er zijn bewerkingen die worden gebruikt om producten en werktuigen vorm te geven en te ontwikkelingen. Daarnaast zijn er ook bewerkingstechnieken die er voor moeten zorgen dat de gemaakte producten goed worden beschermd tegen bijvoorbeeld corrosie. Passiveren is één van deze bewerkingstechnieken. Passiveren wordt ook wel passivatie genoemd en is gericht op het herstellen van de passivatielaag. Deze laag biedt bescherming tegen corrosievorming. Deze bewerkingstechniek wordt meestal gedaan nadat men heeft gebeitst en gespoeld.

Passiveren van roestvast staal
Chroom is een bestandsdeel van de rvs-legering en zorgt er voor dat het materiaal een goede corrosiebescherming heeft. Rvs bevat minimaal 12% vrije chroom. Het chroom zorgt voor een zeer dunne beschermlaag tegen corrosie. Deze volledig afsluitende beschermlaag wordt ook wel oxidehuid genoemd.

Roestvast staal (rvs) en de oxidehuid rondom het rvs kan doormiddel van mechanische beschadiging en lasprocessen worden aantast. Vreemde metaaldeeltjes kunnen er door beschadiging voor zorgen dat roestvast staal niet meer roestvast is. De chroomoxidehuid van het rvs kan door beschadigen van ijzer (ferro) en ijzerlegeringen worden aangetast waardoor het rvs kan gaan roesten. Doormiddel van een beitsbehandeling worden de vreemde metaaldeeltjes verwijdert van het oppervlak van rvs.

Vervolgens gaat men roestvast staal passiveren door het rvs in een bad te doen met salpeterzuur. Hierdoor hersteld het laagje chroomoxide en keert de passieve toestand terug. Doordat de chroomoxidelaag op het rvs weer wordt hersteld is het staal weer roestvast geworden.

Staal kan men ook passiveren. Staal wordt doormiddel van citroenzuur behandeld. Citroenzuur is hierbij de passiveervloeistof. Door het passiveerproces van deze vloeistof wordt het materiaal zilvergrijs. Staal wordt doormiddel van passiveren behandelt zodat vliegroest wordt voorkomen.