Wat is een pompwagen of palletwagen?

Een palletwagen of pompwagen wordt soms ook wel transpallet genoemd en een transportmiddel dat wordt gebruikt voor het verplaatsen van lasten en goederen op pallets. De hefhoogte van een pompwagen of palletwagen maximaal 15 cm tot 20 cm. In bedrijven met magazijnen worden pompwagens en palletwagens veel gebruikt naast heftrucks. Daarnaast worden ze ook gebruikt in distributiecentra en aan boord van vrachtwagens. In tegenstelling tot heftrucks kunnen palletwagens en pompwagens niet worden gebruikt om lasten op te stapelen daarvoor is de hefhoogte van palletwagens te laag. Daarvoor gebruikt men vorkheftrucks of mechanische palletstapelaars.

Verschillende soorten pompwagens en palletwagens
Er worden in de praktijk verschillende soorten pompwagens en palletwagens gebruikt. We noemen een aantal bekende voorbeelden:

  • Handpompwagens zijn pompwagens die doormiddel van de hand (spierkracht) omhoog worden gekrikt en die doormiddel van spierkracht in beweging worden gebracht.
  • Elektrisch pompwagens met meerijdplateau. Deze pompwagens worden elektrisch aangedreven. Dit houdt in dat het heffen elektrisch gebeurd en dat men de last ook elektrisch verplaatst. De persoon die de elektrische pompwagen bedient kan zelf op een plateau meerijden.
  • Elektrische pompwagens zonder meerijdplateau. Deze pompwagens zijn grotendeels hetzelfde als de hiervoor genoemde maar bevatten geen meerijdplateau.
  • Meeneemstapelaar/of meeneempompwagen. Dit is een pompwagen die kan worden meegenomen in een bestelbus.

Risico’s bij gebruiken van pompwagens of palletwagens
Er zijn een aantal gevaren waar men rekening mee moet houden bij het gebruik van een palletwagen zijn:

  • Bij verkeerd gebruik van pompwagens kan pijn in schouders of armen ontstaan door het trekken van een palletwagen met te zware lasten.
  • Rugklachten kunnen ook ontstaan door een verkeerde werkhouding.
  • Bekneld raken van lichaamsdelen zoals: voeten, vingers, enkels of tenen.
  • Aanrijden van personen, machines, goederen, constructies of gebouwen.
  • Beschadiging van goederen en uitrusting door verkeerd gebruik.
  • De lading kan tijdens het rijden vallen of kantelen.

Voorkomen van letsel en schade door een pompwagen
De belangrijkste voorzorgsmaatregelen die men kan nemen om de bovenstaande risico’s te voorkomen zijn:

  • Trek een palletwagen achter je aan en duw deze niet voor je uit. Zo belast je de schouders en rug minder en heb je bovendien meer zicht vooruit.
  • Zorg dat de lepels van de palletwagen goed onder de last geplaatst zijn en dat de last in evenwicht op de lepels rust.
  • Rijd rustig met de palletwagen, rem niet abrupt en breng de last niet met snelheid of een krachtstoot in beweging.
  • Zorg er voor dat de palletwagen wordt bestuurd door iemand die hier ervaring mee heeft.
  • Draag veiligheidsschoenen.
  • Rijd op de juiste paden en pas je snelheid aan wanneer andere personeelsleden passeren.

Wat is een hijsjuk en waar wordt een hijsjuk voor gebruikt?

Een hijsjuk is een hijsmiddel of hijwerktuig dat bestaat uit een samenstel met een balk met aan de bovenkant in het midden 1 hijsoog en aan de onderkant een hijsoog aan beide uiteinden en wordt gebruikt om grote, zware voorwerpen te hijsen. Het lijkt een beetje op het houten juk dat vroeger op de schouders werd geplaatst en waar aan beide uiteinden een haak voor een emmer was bevestigd. Een dergelijk juk werd door een persoon gedragen. Een hijsjuk is veel groter en van staal gemaakt en bevat twee ogen waaraan een ketting, ketting of staalkabel kan worden bevestigd.

Een hijsjuk kan echter ook meerdere hijsogen aan de bovenkant en onderkant hebben en kan uit een grotere constructie bestaan voor het geval er hele zware lasten moeten worden gehesen. Als men grotere hijsconstructies gebruikt spreekt men in plaats van een hijsjuk ook wel van een hijsframe.

Voordelen van hijsjukken
Door gebruik te maken van een hijsjuk kan men de last op twee of meerdere punten (afhankelijk van het hijsjuk) bevestigen en optillen. Dat zorgt er voor dat de last niet aan 1 punt wordt opgetild waardoor de kans op doorbuigen en knikken worden verkleind. Daarnaast zorgt net gebruik van een hijsjuk er voor dat men minder ruimte nodig heeft omdat de spreidhoek niet te groot wordt. Dit is vooral nuttig als er boven het hijsjuk weinig ruimte is.

Waarvoor worden hijsjukken gebruikt?
Hijsjukken worden gebruikt voor het verplaatsen van lasten met gecompliceerde afmetingen. Hierbij wordt het hijsjuk precies boven het zwaartepunt ingezet zodat de last in balans hangt. Het hijsjuk voorkomt dat de last gaat kantelen als de last wordt opgehesen.  Door gebruik te maken van een hijsjuk wordt er voor gezorgd dat de spreidhoek niet te groot wordt. Voor containers en andere grote lasten die dezelfde vorm hebben wordt vaak een hijsjuk gebruikt omdat het aanslaan van lasten dan sneller gaat. Dit doet men ook bij betonelementen en andere grote objecten in de bouw.  

Onderhoud en inspectie aan een hijsjuk
Een hijsjuk is een hefmiddel waarmee zware lasten kunnen worden verplaatst. Dit is afhankelijk van het type hijsjuk. Welk gewicht het hijsjuk ook mag verplaatsten het belangrijkste is dat het verplaatsen van lasten veilig gebeurd. Het spreekt voor zich dat een gebruiker van dit hijsmiddel voldoende onderricht en geinstrueerd moet zijn op dit gebied. De werknemer dient in bezit te zijn van een certificaat veilig hijsen. Daarnaast zal een hijsjuk altijd technisch in orde moeten zijn. Het hijsjuk moet gekeurd zijn en voorzien zijn van een CE- markering. Ondanks de keuring die jaarlijks moet plaatsvinden zal de persoon die het hijsjuk gebruikt zelf ook iedere keer moeten controleren of het hijsjuk geen gebreken vertoond. Deze controle moet plaatsvinden voordat het hijsjuk gebruikt wordt. Het hijsjuk moet altijd in de technisch goede staat verkeren omdat anders tijdens het hijsen levensgevaarlijke situaties kunnen ontstaan.

Keuringen voor hijsmiddelen en hefmiddelen

Hijskranen moeten gekeurd worden. Volgens het Warenwetbesluit machines artikel 6d moet elke hijskraan ieder jaar worden gekeurd. Voor hijskranen met een keuringsplicht zal bepaalde documentatie aanwezig moeten zijn in de kraan zodat men kan controleren of de kraan tijdig is gekeurd en of men aan de verplichtingen heeft voldaan. De volgende documentatie is verplicht:

  • Hijstabel met grafiek: waarin staat welk gewicht over welke afstand mag worden verplaatst. Hiermee kan de machinist van de kraan berekenen hoe er veilig gehesen kan worden.
  • Kraanboek: hierin is genoteerd wat voor type kraan het is en op welke datum de jaarlijkse keuringen zijn geweest en welke onderhoudswerkzaamheden zijn uitgevoerd.
  • Certificaten en keuringsbewijzens van hijskabels, lieren, hijsmasten, het hijsjuk en de kettingen: dit zijn materialen die voor het hijsen worden gebruikt en dienen eveneens gekeurd te zijn. Deze dienen een keuringsdatum te bevatten.

Uiteraard dient een machinst ook voldoende ervaring te hebben om het hijsmiddel te gebruiken. De machinist dient in bezit te zijn van een hijsbewijs dat ook wel TCVT bewijs wordt genoemd. De afkorting TCVT is van de stichting Toezicht, Certificering, Verticaal Transport. Naast een hijsbewijs heeft de machinist een geneeskundige verklaring nodig die is afgegeven door een erkende Arbodienst. Ook een persoonlijk registratieboek waarin de ervaring van de machinist is weergegeven zal een machinist bij zich moeten hebben voordat hij gaat werken met het hijsmiddel. Daarnaast bevat het registratieboekje ook informatig oever de hiervoor genoemde onderwerpen. In het registratieboek staat de volgende informatie:

  • Hoeveel ervaring de kraanmachinist heeft
  • Met welke soorten soorten hijswerktuigen de kraanmachinist heeft gewerkt
  • Geneeskundige verklaringen van de bediener van de hijswerktuigen.

Wat is STEK en F-gassen en hoe verloopt de certificering op dit gebied?

STEK is een afkorting die staat voor Stichting Emissiepreventie Koudetechniek.  De doelstelling van deze stichting is gericht op het voorkomen en terugdringen van emissies in de koudesector. Met emissies worden alle situaties bedoelt die bijdragen aan een vervuiling van de directe en indirecte omgeving van de koelinstallaties. Hierbij wordt gekeken naar het aanleggen van de koelinstallaties en de handelingen die daarbij worden verricht. Ook wordt gekeken naar de wijze waarop een koelinstallatie ontmantelt moet worden. Doormiddel van slijtage en achterstallig onderhoud kan ook emissie optreden dit dient ook voorkomen te worden. Stichting Emissiepreventie Koudetechniek certificeert bedrijven in samenwerking met keuringsbedrijven. De stichting verstrekt aan bedrijven een STEK certificaat. Hiermee kunnen bedrijven zich onderscheiden van concurrenten op het gebied van veiligheid, kwaliteit en duurzaamheid. Het F-gassen certificaat wordt niet door STEK verstrekt maar door de minister van Infrastructuur en Milieu .

Verschil tussen STEK en F-gassen
Sinds de oprichting van de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek in 1993 werd het STEK-diploma verstrekt aan monteurs die koeltechnische installaties op de juiste manier aansluiten, behandelen en ontmantelen. Dit was gebruikelijk tot 2010. In 2010 werd de Europese regelgeving van toepassing op het gebied van koeltechniek en bijbehorende koelvloeistoffen. Vanaf dat moment werd het F-gassen diploma verplicht gesteld voor monteurs die te maken krijgen met koeltechniek en moesten bedrijven gecertificeerd worden op het gebied van F-gassen. Monteurs die eerder al hun STEK-diploma hadden gehaald konden deze omwisselen bij de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek voor een F-gassen diploma.

STEK en F-gassen vanaf 2010
Bedrijven zijn verplicht om gecertificeerd te zijn op het gebied van F-gassen. Daarnaast kunnen bedrijven aanvullend nog een STEK certificering behalen. De Stichting Emissiepreventie Koudetechniek is de enige instantie die namens de overheid de STEK-bedrijfscertificering mag uitvoeren. Dit certificaat is nog zwaarder dan de wettelijk verplichte F-gassen certificering.  Door deze certificering kunnen bedrijven nog beter hun zorgplicht voor het milieu nakomen. STEK richt zich naast het voorkomen van rechtstreekse emissie ook op het voorkomen van indirecte emissie. Indirecte emissie ontstaat bijvoorbeeld door het energieverbruik van een koelinstallatie. Wanneer een koelinstallatie veel elektriciteit verbruikt draagt dit indirect ook bij aan de vervuiling omdat veel elektriciteit nog doormiddel van kolencentrales wordt opgewekt.

F-gassen certificering
Stichting Emissiepreventie Koudetechniek is een exameninstelling voor monteurs die het F-gassen diploma moeten halen. Daarnaast kan de STEK bedrijven op het gebied van STEK en F-gassen certificeren. Formeel worden de diploma’s en certificaten verstrekt door de minister van Infrastructuur en Milieu. STEK kan in de praktijk ook diploma’s verstrekken nadat ze hiervoor akkoord heeft gekregen van het Agentschap NL.

Overige opleidingsinstanties
Naast STEK zijn er nog diverse opleidingsinstellingen op het gebied van F-gassen die door de minister van Infrastructuur en Milieu toestemming hebben gekregen om F-gassenbedrijfscertificering en F-gassenpersoonscertificering te verzorgen.