Wat is een bouwverordening of bouwvoorschrift?

Bouwvoorschriften of bouwverordeningen zijn documenten waarin de regelgeving is beschreven met betrekking tot het gebruik, het bouwen, verbouwen en slopen van bouwwerken zoals woningen, utiliteit en industriële panden. De regelgeving die in bouwverordeningen en bouwschriften is genoteerd is over het algemeen afkomstig van een gemeentelijke overheid.

Voordat men een gebouw mag laten bouwen heeft men daarvoor een vergunning nodig, dit is de zogenoemde bouwvergunning. Een bouwvergunning wordt pas verstrekt als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Een belangrijke voorwaarde is bijvoorbeeld dat men zich gaat houden aan de regels die opgesteld zijn in de bouwverordening of het bouwvoorschrift. Hierin kunnen aspecten aan de orde komen zoals brandveiligheidsinstallaties.

Een bouwverordening bevat daarnaast verschillende andere eisen zoals regels met betrekking tot het gebruik van het gebouw. Ook de eventuele richtlijnen voor het slopen van gebouwen is vastgelegd in de bouwverordening. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft in 1992 een Modelbouwverordening opgesteld. Deze dient als uitgangspunt voor de bouwverordeningen die door de gemeenten in Nederland lokaal worden opgesteld.

De Woningwet
De gemeenten in Nederland hebben bevoegdheid om zelf een bouwverordening vast te stellen. Dit is vastgelegd in artikel 2 van de Woningwet. Dit artikel bepaald tevens dat alle gemeenten in Nederland ook daadwerkelijk een bouwverordening moeten hebben. Alle gemeenten in Nederland hebben daarom een bouwverordening.

In artikel 1b lid 1 van de Woningwet is vastgelegd dat het in Nederland verboden is om een gebouw of ander bouwwerk of een standplaats te bouwen als deze in strijd is met de regels die zijn opgenomen in de bouwverordening.

Waarvoor wordt de bouwverordening gebruikt?
De gemeenten gebruiken de bouwverordening als document waarmee aanvragen voor een omgevingsvergunning getoetst kunnen worden. In de omgevingsaanvraag kan men het onderdeel ‘bouwen’ aanklikken, dit werd in het verleden ook wel de bouwvergunning genoemd. Naast bouwen wordt de bouwverordening ook gebruikt om een sloopvergunning te toetsen. Gemeenten maken in Nederland de bouwverordening onder andere op hun websites bekend.

Wat is bouwrecht en wat is hieraan gerelateerd?

In het bouwrecht staan alle Nederlandse rechtsregels beschreven met betrekking tot het regelen en waarborgen van bouwprocessen. Het doel van bouwrecht is het bieden van duidelijke kaders voor bouwbedrijven en opdrachtgevers in Nederland voor het bouwen en verbouwen. Voor een deel zijn de bouwrechtelijke bepalingen van publiekelijke aard als het om stedenbouwkundige zaken gaat. Daarnaast is het bouwrecht ook privaatrechtelijk wanneer het gaat om afspraken tussen de architect, opdrachtgever en aannemer.

Welke zaken zijn gerelateerd aan bouwrecht?
Aan het bouwen in Nederland zijn strenge regels verbonden. Hiermee wil de overheid bewerkstelligen dat de betrokken partijen niet worden gedupeerd. Daarnaast dienen bouwprocessen conform de richtlijnen te worden uitgevoerd. Het bouwrecht is gerelateerd aan een aantal zaken zoals:

  • Bouwbesluit: dit is een belangrijk document waarin verschillende voorschriften zijn benoemd voor het bouwen van bouwwerken in Nederland. Het gaat hier met name om technische voorschriften met betrekking tot de constructie, veiligheid en duurzaamheid.
  • Aannemingsrecht: hierin staan de rechten en plichten van de aannemer in de bouw’.
  • Architectenrecht: hierin staan de rechten en plichten van de architect.
  • Woningwet: deze wet is oorspronkelijk opgezet om de bouw van goede woningen te bevorderen en de bewoning van slechte woningen onmogelijk maken.
  • Bestemmingsplannen: in deze plannen wordt in Nederland beschreven wat er mag gebeuren met een bepaalde ruimte of met een stuk grond in een bepaalde gemeente. Het kan daarbij gaan om bijvoorbeeld woningbouw, industrie, kleinschalige industrie of een agrarische bestemming.
  • Bouwverordening of bouwvoorschrift: dit is regelgeving van de gemeentelijke overheid met betrekking tot het bouwen, verbouwen, gebruik en slopen van bouwwerken. Deze regelgeving dient te worden opgevolgd naast de technische voorschriften die zijn vastgelegd in het Bouwbesluit. Zo kan bijvoorbeeld pas een vergunning worden verstrekt als men de richtlijnen uit de bouwverordening heeft nageleefd. Deze richtlijnen gaan onder andere over het toepassen van brandveiligheidsinstallaties. Daarnaast staan hierin ook niet-bouwtechnische eisen zoals stedenbouwkundige voorschriften.