Beschutte werkplek of leerwerkplek?

Op de arbeidsmarkt zijn naast reguliere arbeidsplaatsen en functies ook een aantal bijzondere werkplekken ontstaan. Deze werkplekken wijken in doel en uitvoering iets af van de reguliere werkplekken. Voorbeelden hiervan zijn de leerwerkplekken en beschutte werkplekken.  Omdat deze twee verschillende werkplekken regelmatig in het nieuws en op de arbeidsmarkt worden genoemd is het belangrijk om het verschil tussen deze twee werkplekken helder voor ogen te krijgen. Onderstaande alinea’s maken het een en ander duidelijk over het verschil tussen een leerwerkplek en een beschutte werkplek.

Leerwerkplek

Op een leerwerkplek staat naast het uitvoeren van werkzaamheden het leerproces van de werknemer of kandidaat centraal. Het doel van een leerwerkplek is het kennisniveau en de vaardigheden van de werknemer te ontwikkelen zodat zijn of haar waarde op de arbeidsmarkt wordt vergroot.  Meestal is er sprake van een werken en leren. In deze trajecten leert de werknemer op school de theorie van de opleiding en past hij of zij dit op de leerwerkplek toe in de praktijk. Op die manier onstaat een ideale combinatie tussen werken en leren.

Op een leerwerkplek werken en leren vaak jongeren in bijvoorbeeld een BBL traject. Zij werken bijvoorbeeld 4 dagen en gaan 1 of een halve dag naar school. Ook werkzoekenden in omscholingstrajecten kunnen gaan werken en leren om nieuwe competenties en vaardigheden te ontwikkelen. Werknemers op een leerwerkplek krijgen meestal gewoon loon maar vallen dan vaak wel onderin de loonschaal. Dit komt omdat mensen op een leerwerkplek meestal geen of weinig ervaring hebben en ook geen of weinig relevante opleidingen hebben gevolgd of afgerond.

Belangrijk is dat de persoon op een leerwerkplek wel fysiek en mentaal in staat is om de werkzaamheden naar behoren uit te voeren in de praktijk. Er is behalve het gebrek aan kkennis en ervaring geen belemmering om het werk in de desbetreffende beroepsgroep uit te voeren.

Beschutte werkplek

Bij beschut werk is er echter wel sprake van complicaties of ern handicap op fysiek of mentaal gebied. Deze handicap is van dusdanige aard dat de persoon ernstig wordt gehinderd om zijn of haar werk op een reguliere werkplek uit te voeren. Men moet dus aangepast werk doen in een aangepaste werkomgeving.  Deze werkomgeving noemt men ook wel een beschutte werkplek. Het zijn werkplekken waar extra aandacht en begeleiding wordt gegeven aan de arbeidskracht.

De arbeidskrachten op een beschutte werkplek krijgen meestal een uitkering met eventueel een aanvulling om bijvoorbeeld reiskosten te dekken. Iemand op een beschutte werkplek heeft een indicatie.  Het UWV bepaald wie voor beschut werk op een beschutte werkplek in aanmerking komt. Daarvoor krijgt het UWV kandidaten aangeleverd van de gemeente. De gemeente heeft contact met bedrijven in haar regio om te kijken en bespreken of deze bedrijven een beschutte werkplek beschikbaar hebben.

Wat is beschut werk?

Beschut werk is een voorziening die in Nederland door gemeenten kan worden gebruikt om mensen met een arbeidsbeperking te laten participeren in het bedrijfsleven. De voorziening van een beschutte werkplek valt binnen de Participatiewet en is ingevoerd 1 januari 2015. Een beschutte werkplek is bestemd voor mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking.

Ook mensen met een psychische beperking kunnen in aanmerking komen voor beschut werk. Het doel is dat ook mensen met een (arbeids-)beperking kunnen participeren in de samenleving. Beschut werk vormt een onderdeel van het participatiebeleid van gemeenten. De gemeenten in Nederland hebben van de overheid geld gekregen om gezamenlijk in Nederland 30.000 beschutte werkplekken te organiseren. In september 2016 werd duidelijk dat er nog onvoldoende beschutte werkplekken daadwerkelijk zijn gerealiseerd.

Wat is een beschutte werkplek?
Beschut werk wordt op een beschutte werkplek uitgevoerd. De term ‘beschut’ wordt hier gebruikt in het kader van een “aangepaste werkplek” of “beschermde werkplek”. De werkplek is aangepast aan de beperkingen van de werknemer die wordt ingezet. Dit heeft te maken met de ergonomische aspecten maar ook met betrekking tot de veiligheid en verantwoordelijkheden. Er is op een beschutte werkplek vaak sprake van aangepaste arbeidsomstandigheden en extra begeleiding door een gespecialiseerd persoon.

Hoe kom je in aanmerking voor beschut werk?
Niet iedereen kan en mag op een beschutte werkplek werken. De doelgroep zijn mensen die een arbeidshandicap hebben en daardoor niet regulier werk kunnen uitvoeren bij reguliere bedrijven.  Deze mensen zijn afhankelijk van de ondersteuning van gemeenten. Door hun beperking kunnen deze mensen niet op de arbeidsmarkt aan werk komen en dreigen ze langdurig thuis te zitten of geheel nooit aan het werk te komen.  De overheid vindt dit ongewenst en wil juist dat zoveel mogelijk mensen participeren op de arbeidsmarkt. Ook mensen met een beperking moeten kans hebben op werk.

Daarom kunnen mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking in aanmerking komen voor beschut werk. Dit organiseert de gemeente waar de persoon woonachtig is. De gemeenten kent de inwoners die een beperking hebben en afhankelijk zijn van de ondersteuning van de gemeenten. Gemeenten kunnen echter niet volledig zelf beslissen wie in aanmerking komt voor een beschutte werkplek. Gemeenten moeten de personen, die ze op een beschutte werkplek willen laten werken, eerst voordragen aan het UWV. Het UWV zal dan gaan beoordelen of de persoon echt tot de doelgroep van beschut werk hoort of niet. Als het UWV van oordeel is dat de kandidaat in aanmerking komt voor een beschutte werkplek dan de gemeente een passende werkplek zoeken. De gemeente werkt hierbij samen met bedrijven in de regio.