Wat betekenen de termen ingenieur, engineer, engineering en reverse engineering?

Het woord ingenieur wordt veel gebruikt in de techniek. Hiermee wordt over het algemeen iemand bedoelt die is afgestudeerd aan een technische hogeschool of universiteit. Een ingenieur is iemand die wetenschappelijke kennis toepast voor het oplossen van technische en technologische vraagstukken. Daarnaast heeft een ingenieur vaak ook verstand van beleidsmatige en organisatorische aspecten die verbonden zijn met de techniek. Ingenieurs kunnen in de praktijk gespecialiseerd zijn in verschillende technische vakgebieden zoals bouwkunde, elektrotechniek, elektronica, mechatronica en werktuigbouwkunde.

Internationale duidelijkheid voor hoogopgeleide technici
Naast deze vakgebieden zijn er nog vele andere specialistische technische gebieden waarop een ingenieur kan afstuderen. Voor de internationale transparantie op het gebied van opleidingsniveau wordt een ingenieur die een technische hbo opleiding heeft gevolgd een Bachelor of Science (BSc) genoemd en ingenieur die een technische opleiding op universitair niveau  heeft gevolgd een Master of Science (MSc) genoemd. Er zijn echter nog verschillende titels die hieraan verbonden kunnen worden zoals bijvoorbeeld voor de Bachelors:  Bachelor of Engineering, Bachelor of Applied Science,  Bachelor of Built Environment (B BE) en Bachelor of Information and Communication Technology (B ICT).

Waar komt het woord ingenieur vandaan en wat betekend het?
Ingenieur is een woord dat is afgeleid van het Latijnse woord ‘ingenium’.Het woord ingenium betekend verstand, talent en vindingrijkheid. Wanneer men ingenium letterlijk vertaalt wordt met name de aangeboren vindingrijkheid en verstand bedoelt. In het dagelijks taalgebruik bedoelt men echter met het woord ingenieur iemand die doormiddel van opleiding een bepaald technisch kennisniveau en specialisme heeft ontwikkelt.

Het woord ingenieur en het Engelse woord engineer
Ingenieur is een woord dat in Nederland wordt gebruikt voor hoog opgeleid technisch personeel. Het Engelse woord engineer wordt gebruikt voor verschillende functies, functieniveaus en kennisniveaus. Engineer is ook afgeleid van het Latijnse ingenium. Daarnaast houdt het woord engineer ook verband met het woord engine. Een engineer kan daardoor in een Engelstalige omgeving ook een machinebouwer zijn of mechanisch monteur.

Wat is engineering en reverse engineering ?
Engineering houdt verband met het ontwikkelen, bedenken en ontwerpen van technische systemen en producten. Daarbij wordt technische kennis,  natuurkunde en wiskunde toegepast. Machines en constructies hebben een bepaald nut of een bepaalde toepassing. Daarom zijn er eisen aan de kwaliteit en veiligheid van deze ontwerpen gesteld. Men beoordeelt vooraf welke materialen moeten worden toegepast. Constructies kunnen van hout, kunststof en metalen worden gemaakt. In de werktuigbouwkunde maakt men vooral gebruik van metalen. Het is belangrijk dat constructeurs en ingenieurs  op de afdeling engineering goed weten wat de mechanische eigenschappen zijn van metalen. Hierbij wordt onder andere gelet op de treksterkte en de corrosievastheid. Een metallurg is iemand die veel verstand heeft van de samenstelling van metalen en metaallegeringen. Zijn of haar expertise kan worden ingeschakeld tijdens de engineeringfase.  Ook houdt men in de ontwerpfase rekening met de constructieprincipes die door de jaren heen zijn ontstaan.

Meestal is engineering het proces dat voorafgaat aan de daadwerkelijk bouw of productie van machines en constructies. Het is echter ook mogelijk om reverse engineering toe te passen. Hierbij beoordeeld men de machine of de constructie en gaat men aan de hand daarvan het ontwerp trachten te achterhalen. Bij reverse engineering heeft men meestal vooraf geen technische tekeningen van de machine of constructie. Deze tekeningen of ontwerpen worden op basis van het resultaat gemaakt.

Wat zijn de internationale titels van hbo-ingenieursopleidingen of technische Bachelors?

De arbeidsmarkt beperkt zich tegenwoordig niet meer tot de grenzen van Nederland. Er is sprake van arbeidsmigratie en daarnaast zijn veel internationale bedrijven op zoek naar talenten die over de grens wonen. Het is niet meer vanzelfsprekend dat iemand die een hbo-opleiding haalt zijn of haar hele leven in Nederland zal blijven werken. Met name technici zijn zeer in trek bij verschillende bedrijven die nieuwe technieken en technologieën ontwikkelen. Ook Nederlandse bedrijven zijn voortdurend op zoek naar hoogopgeleide technici die een bijdrage kunnen leveren aan het kennisniveau van het bedrijf.

Een kenniseconomie draait, zoals de naam al doet vermoeden, voornamelijk om kennis. Doormiddel van een hoger kennisniveau hoopt men economisch voordeel te behalen op de concurrentie. Landen met een hoog kennisniveau hebben een stevige concurrentiepositie. Het is belangrijk dat bedrijven een goed beeld hebben van het kennisniveau en het specialisme van sollicitanten. Daarom is transparantie in opleidingsbenaming en opleidingsniveau belangrijk.

Om gestalte te geven aan deze internationale transparantie op het gebied van opleidingen is in 2003 in Nederland de bachelor-masterstructuur (BaMa) ingevoerd. Deze structuur wordt ook wel het BaMa-stelsel genoemd en zorgt er voor dat iedereen die met succes een technische bacheloropleiding heeft gevolgd de graad Bachelor of Science (BSc) ontvangt. Deze graad is hetzelfde als hbo-niveau alleen is de Bachelor graad internationaal bekend. Studenten die met succes een ingenieursstudie aan een Nederlandse universiteit hebben afgerond krijgen de internationaal bekende graad genaamd Master of Science (MSc).

Verschillende titels voor hbo-ingenieursopleiding
Studenten die een hbo-ingenieursopleiding hebben gevolgd en deze succesvol hebben behaald krijgen de internationaal erkende graad Bachelor. Er zijn echter veel verschillende technische ingenieursopleidingen die op hbo-niveau kunnen worden gevolgd. Hbo-opleidingen hebben een bepaalde vrijheid om naast de graag Bachelor verschillende achtervoegsels te gebruiken. Toch is ook hier transparantie belangrijk. Daarom hebben de Nederlandse Ingenieursvereniging KIVI NIRIA en de HBO-raad een aantal adviezen opgesteld waarbij men rekening heeft gehouden met de herkenbaarheid van hbo-ingenieursopleidingen internationaal. De volgende vier titels zijn hieruit ontstaan:

Bachelor of Engineering (B Eng)
Deze titel wordt gebruikt voor de volgende opleidingen of opleidingsrichtingen op hbo:

  • technische bedrijfskunde
  • scheepsbouwkunde
  • autotechniek
  • luchtvaarttechnologie
  • elektrotechniek
  • mechatronica
  • bewegingstechnologie
  • technische natuurkunde
  • chemische technologie
  • werktuigbouwkunde
  • industrieel product ontwerpen
  • business engineering
  • industriële automatisering

Bachelor of Built Environment (B BE)
Deze titel komt minder vaak voor dan de titel die hiervoor werd genoemd. Er zijn ook een beperkter aantal opleidingen waar de titel Bachelor of Built Environment voor wordt gebruikt. Deze opleidingen hebben over het algemeen met de bouw te maken en met technische opleidingen die daar sterk aan gerelateerd zijn. Voorbeelden van deze opleidingen zijn:

  • bouwkunde
  • civiele techniek
  • bouwtechnische bedrijfskunde
  • ruimtelijke ordening & planologie
  • geodesie
  • verkeerskunde
  • technische milieukunde.

Bachelor of Applied Science (BASc)
Deze titel wordt gebruikt voor een aantal specifieke opleidingen. Dit zijn de volgende:

  • bio-informatica
  • materiaalkunde
  • opleidingen op natuurwetenschappelijk gebied.

Bachelor of Information and Communication Technology (B ICT)
Deze titel B ICT wordt gebruikt voor verschillende opleidingen die verbonden zijn aan communicatietechnologie en informatica. De titel wordt gebruikt voor de volgende opleidingen:

  • technische informatica
  • bedrijfskundige informatica
  • communicatie & multimedia design
  • information security management
  • information engineering
  • Informatiedienstverlening en -Management
  • informatica

Hierboven ziet men dat er veel verschillende opleidingen onder één titel zijn geplaatst. Ondanks het feit dat deze opleidingen zijn geplaatst onder één titel kan men niet zeggen dat iedereen die dezelfde titel heeft over precies dezelfde vakkennis beschikt. Er moet goed gekeken worden naar het specialisme van de afgestudeerde ingenieur. Op basis daarvan kan men de geschiktheid van een sollicitant beoordelen voor een bepaalde functie. Met een internationaal erkende titel kunnen ingenieurs ook in andere landen hun niveau en specialisme aantonen. Dit zorgt er voor dat ingenieurs met hun internationale titel in verschillende landen een bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling en optimalisering van technieken en technologieën.