Banenproject voor arbeidsgehandicapten wordt met drie jaar verlengd vanaf 2018

Mensen met een arbeidsbeperking of arbeidshandicap moeten in Nederland de kans krijgen om aan het werk te komen en aan het werk te blijven. Daarvoor biedt de overheid een aantal oplossingen maar ook werkgevers en werkgeversorganisaties leveren hiervoor een bijdrage. Een voorbeeld van deze oplossingen is een banenproject dat in het leven is geroepen om mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt aan een baan te helpen. Dit banenproject wordt nu met drie jaar verlengd.

Banenproject
Dit bericht werd donderdag 29 maart 2018 bekend gemaakt door de werkgeversorganisaties. Deze bekendmaking gebeurde donderdag in het bijzijn van staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In het verleden is het banenproject ingevoerd op basis van een initiatief van werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB Nederland en LTO. Dit gebeurde in samenwerking met Instituut Gak. Doormiddel van het banenproject werden handvaten geboden met betrekking tot de uitvoering van de zogenaamde Banenafspraak uit 2013.

Meer banen voor arbeidsgehandicapten
Het is de bedoeling dat rond 2026 honderdduizend extra arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking moeten worden gerealiseerd door werkgevers in Nederland. Bovendien zal ook de overheid een bijdrage leveren door het in dienst nemen van 25.000 mensen met een beperking. De initiatiefnemers noemen het doel van de overheid wel ambitieus. Toch zijn er in de afgelopen periode wel besluiten genomen en acties uitgevoerd die er voor zorgen dat het doel in beeld komt. volgens het UWV was er aan het einde van derde kwartaal van 2017 sprake van bijna 24.000 gerealiseerde banen. Dit betekend dat de eigen doelstellingen zijn ingehaald. In april worden overigens de cijfers over heel 2017 verwacht. Dan kan men echt zien hoe het gaat met de werkgelegenheid voor arbeidsgehandicapten in Nederland.

Wat is de WSW of Wet sociale werkvoorziening?

De Wet sociale werkvoorziening wordt afgekort met WSW. De WSW is een wet in Nederland waarin is geregeld dat arbeidsgehandicapten met fysieke of mentale beperkingen alleen werkzaamheden mogen verrichten onder aangepaste arbeidsomstandigheden. Hiermee wordt bedoelt dat met de aard van de werkzaamheden en de inrichting van de werkplaats rekening is gehouden met de lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen van de desbetreffende arbeidskracht of arbeidskrachten.

Op die manier kunnen arbeidskrachten met een arbeidshandicap op een zo regulier mogelijke basis werkzaamheden verrichten die passen bij hun eigen individuele mogelijkheden en beperkingen. Men heeft het hierbij over de sociale werkvoorziening. Na 31 december 2014 behielden alleen arbeidsgehandicapten met een vast contract op de sociale werkvoorziening hun WSW arbeidsplaats. De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) blijft bestaan tot de laatste Wsw’er met pensioen gaat.

Geen nieuwe WSW arbeidsplaatsen
Er komen echter geen nieuwe arbeidsplaatsen bij in de sociale werkvoorziening. Mensen die op 31 december 2014 een tijdelijk Wsw-dienstverband hadden kregen van de gemeente te horen of er sprake zou zijn van een verlenging van dit contract. Deze mensen kregen een tijdelijk contract of alsnog een vast contract. Daarnaast kon de gemeente ook beslissen om geen contract meer te verstrekken. In dat geval viel de arbeidsgehandicapte weer terug in een uitkeringspositie. Omdat er geen nieuwe arbeidsplaatsen bij komen in de sociale werkvoorziening overlegd de lokale overheid met verschillende partijen en instanties hoe ze om moet gaan met de arbeidsgehandicapten in de gemeente.

Doelstellingen van de WSW
Met de invoering van de WSW werden drie doelstellingen beoogd, dit zijn de volgende:

  • Het creëren van mogelijkheden voor arbeidsgehandicapten om  onder aangepaste omstandigheden werkzaamheden uit te voeren die passen bij de mogelijkheden waarvoor de arbeidsgehandicapte is geïndiceerd.
  • Het behouden van de arbeidsbekwaamheid van de arbeidsgehandicapte en het bevorderen van deze arbeidsbekwaamheid. De arbeidsbekwaamheid is het geheel aan kennis en vaardigheden waarover een persoon beschikt om werkzaamheden uit te voeren.
  • De laatste doelstelling is het (indien mogelijk) realiseren van een succesvolle uitstroom van de arbeidsgehandicapte naar een reguliere baan in het bedrijfsleven. De woorden ‘indien mogelijk’ staan tussen haakjes omdat het niet altijd mogelijk is om arbeidsgehandicapten te laten uitstromen op regulier werk.

WSW en de arbeidsmarkt
De Wet sociale werkvoorziening vult een bijzondere positie in op de arbeidsmarkt. De wet vormt als het ware het sluitstuk of de overgang tussen zorg en werk. Als mensen ook doormiddel van de WSW niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten op de arbeidsmarkt is er helaas geen alternatief meer voor de arbeidsgehandicapte.

Wsw-indicatie
Werknemers die in de sociale werkvoorziening te werk worden gesteld hebben een Wsw-indicatie nodig. Met deze indicatie wordt duidelijk wat hun arbeidsbeperkingen precies zijn zodat daarmee rekening gehouden kan worden. mensen met een Wsw-indicatie gaan dikwijls aan de slag op een sociale werkplaats. Dit zijn werkplaatsen die speciaal zijn ingericht op mensen met een arbeidshandicap. Op een sociale werkplaats zijn naast mensen met een arbeidsbeperking ook begeleiders en leidinggevenden aanwezig die er voor zorgen dat de werkzaamheden veilig en gestructureerd worden uitgevoerd.

Wat is een sociale werkplaats?

Een sociale werkplaats is een bedrijf of ruimte waar werkzaamheden worden verricht door mensen met een arbeidshandicap of langdurig werklozen. Deze arbeidskrachten kunnen vanwege een beperking niet tewerk worden gesteld bij een regulier bedrijf maar krijgen in een sociale werkplaats de mogelijkheid om werkzaamheden uit te oefenen. Hierdoor leren de werknemers op een sociale werkplaats nieuwe vaardigheden aan en hebben ze tevens een sociaal netwerk. De sociale werkplaatsen zijn vanuit een sociaal oogpunt opgericht. Dit houdt in dat deze werkplaatsen over het algemeen geen winstoogmerk hebben maar met name gericht zijn op het sociale aspect van werk. Hierbij kan men denken aan het feit dat werk voor veel mensen een bepaalde structuur of doel geeft in het leven. Men voelt zich nuttig omdat men producten kan produceren of werkstukken kan vervaardigen.

Wie werken in een sociale werkplaats?
De mensen die werken op een sociale werkplaats kunnen verschillende achtergronden hebben. Men kan bijvoorbeeld te maken hebben met mentale of fysieke beperkingen. Ook te weinig scholing of leerproblemen kunnen een reden zijn waarom men op een sociale werkplaats werkt. Verder kunnen ook problemen in de privésfeer een rol spelen. Werknemers die werken in een sociale werkplaats hebben een Wsw-indicatie. De afkorting WSW staat voor Wet sociale werkvoorziening. Dit is een Nederlandse wet die regelt dat arbeidsgehandicapten alleen onder aangepaste omstandigheden werkzaamheden mogen uitvoeren. De werkzaamheden in een sociale werkplaats zijn aangepast op de lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen van de werknemer met de Wsw-indicatie. In een sociale werkplaats kan de begeleiding dus verschillen per arbeidskracht. Naast werknemers  met een Wsw-indicatie zijn er vaak speciale begeleiders aanwezig en leidinggevenden. Verder is er meestal sprake van een administratieve ondersteuning.

Wat voor soort sociale werkplaatsen zijn er?
Er zijn verschillende soorten sociale werkplaatsen in diverse sectoren. Zo zijn er bijvoorbeeld agrarische sociale werkplaatsen waarin arbeidskrachten werkzaamheden uitvoeren ten behoeve van de veehouderij of de akkerbouw. Ook zijn er metaalproductiebedrijven waar productiematige werkzaamheden worden uitgevoerd. In de groenvoorziening worden eveneens werkzaamheden gedaan door mensen met een Wsw-indicatie. Er zijn in Nederland ook houtbewerkingsbedrijven die eenvoudige werkzaamheden aanbieden aan mensen met een arbeidshandicap. Dit is ook het geval bij productiebedrijven.

Welke werkzaamheden worden in een sociale werkplaats uitgevoerd?
De werkzaamheden die uitgevoerd worden in een sociale werkplaats zijn zeer divers. Mensen met een Wsw-indicatie verschillen onderling sterk. Daar worden de werkzaamheden op aangepast en de werkomgeving op ingericht. Men kan bijvoorbeeld sorteerwerk doen maar ook verpakkingswerk. Uittellen van producten kan ook. Eenvoudig zaagwerk en snijwerk in de houtbewerking. Gaten boren in metalen platen. Producten voorzien van de juiste kleur of het juiste stempel. Ook eenvoudig transportwerk met een pompkar kan worden gedaan. Niet iedereen met een Wsw-indicatie kan en mag met machines werken. De begeleider houdt daar rekening mee en zorgt er voor dat de sociale werkplaats een veilige en prettige omgeving is om sociaal werk te verrichten.