Waarvoor worden pigmenten gebruikt in de industrie en techniek?

Pigmenten zijn stoffen die een bepaalde kleur reflecteren. De kleurwerking ontstaat door het absorberen van bepaalde golflengtes van het zichtbare licht. Pigment dat alle golflengten absorbeert heeft de kleur zwart dit in tegenstelling tot een pigment dat alle golflengten van licht reflecteert, dat pigment heeft namelijk de kleur wit. Zwart is als het ware het ontbreken van alle licht en wit juist een weerkaatsing van al het licht. Pigmenten absorberen kleuren. Zo zal een pigment dat voornamelijk rode, oranje en gele golflengtes absorbeert een groenblauwe kleur vertonen. Een pigment toont dus de kleur van het licht dat er op wordt gereflecteerd.

Eigenschappen van pigmenten
Pigmenten absorberen en reflecteren kleuren. Dat is de belangrijkste eigenschap van deze stoffen. Pigmenten zijn er daarnaast zowel kunstmatig als natuurlijk. Zo komen organische pigmenten voor in dieren in planten. Anorganische pigmenten treft men aan in mineralen. Van nature komen pigmenten voor in de cellen van dieren en planten. Ook mensen hebben cellen met pigment. De cellen aan het oppervlak van het menselijk lichaam bepalen bijvoorbeeld de kleur van de huid, haar en de ogen. Als mensen bijna geen pigment in hun lichaam hebben worden ze vrijwel geheel wit. Deze mensen worden ook wel albino’s genoemd. Dit is overigens ook het geval bij dieren.

Pigmenten verschillen van kleurstoffen omdat pigmenten zich niet goed hechten aan het object dat ze moeten kleuren. Daarom worden aan pigmenten bindmiddelen toegevoegd. Verder kunnen pigmenten niet worden opgelost zoals kleurstoffen. In plaats daarvan worden pigmenten gedispergeerd. Pigmenten blijven in dat geval bestaan uit kleine korreltjes. De kleur wordt dan mede bepaald door de grote van de korrel.

Toepassing van pigmenten
Pigmenten worden onder andere toegepast als kleurmiddel voor drukinkt, verf, make-up en kunststoffen. Hierdoor worden pigmenten in verschillende industrieën gebruikt. Daarnaast worden pigmenten ook gebruikt in de creatieve sector voor bijvoorbeeld het kleuren van papier of het maken van verf voor schilderkunst.

De kleuren van producten kunnen dankzij de toepassing van pigmenten enorm verschillen. Voordat pigmenten worden toegepast moet men goed kijken naar de samenstelling. Er moet een stabiele verbinding worden gerealiseerd ei niet wordt aangetast door bindmiddelen en andere pigmenten. Verder mag het pigment niet oxideren door de invloed van zuurstof die in de lucht aanwezig is. Verder moet men bij de keuze van pigment rekening houden met de lichtechtheid. Dit houdt in dat het pigment niet moet gaan verkleuren of verbleken door de invloed van zonlicht (UV).

Over het algemeen kan pigment niet worden opgelost in water. De meeste pigmenten hebben wel een bepaalde beperking. Niet voor alle kleuren bestaat een geschikt pigment dat onder elke omstandigheid goed kan worden toegepast.

Wat is alkydverf of alkydharsverf?

Alkydverf is een verfsoort waarbij alkydhars als bindmiddel wordt gebruikt. Om die reden wordt alkydverf ook wel alkydharsverf genoemd. Alkydhars is een kunsthars en is een polymeer. De toepassing van alkydverf is heel breed. Zo kan deze verf worden gebruikt voor de afwerking van kunststof, hout en metaal. Uiteraard dient men wel aandacht te besteden aan de juiste grondverf zodat de alkydverf zich goed kan hechten aan het oppervlak. Er zijn ook grondverven die gebaseerd zijn op alkyd, alkydlakken, matlak, hoogglans lak en zijdeglans lak. Daarnaast zijn er dekkende en transparante beits en blanke lak die gebaseerd zijn op alkyd. Alkydverven,  alkydlakken en alkydbeits worden breed toegepast door schilders en hobbyisten.

Hoe ontstaat alkydhars?
Alkydhars ontstaat door polycondensatiereactie van polyalcoholen. Hiervoor kunnen bijvoorbeeld pentaerytritol, trimethylolpropaan of propeenglycol worden gebruikt. bij dit proces wordt gebruik gemaakt van meerbasische organische zuren zoals bijvoorbeeld ftaalzuur of maleïnezuur. Men kan ook een overeenkomstige anhydride gebruiken zoals bijvoorbeeld ftaalzuuranhydride. Het woord alkyd is een acroniem van alkohol anhydride.

Wat zijn de bestandsdelen van alkydverf?
Naast de bovengenoemde alkydhars worden er ook andere bestandsdelen toegevoegd. Zo worden plantaardige oliën toegevoegd. Dit zijn meestal halfdrogende oliën waarbij men kan denken aan sojaolie, zonnebloemolie en saffloerolie. In sommige gevallen wordt ook gebruik gemaakt van lijnolie. Alkydlakken met een hoog oliegehalte tot 70 procent worden veel gebruikt voor het schilderen van huizen. Alkydlakken met een laag oliegehalte van 30-45% van de bindmiddelmassa worden vooral in de industrie gebruikt. Traditionele alkydverf wordt indien nodig verdund met terpentine maar er zijn ook andere oplosmiddelen geschikt.

Hoe droogt alkydverf?
Het drogen van alkydverf gebeurd doormiddel van een oxidatieproces. Gedurende dit proces worden zuurstofbruggen en koolstofbruggen gevormd tussen de alkydharsen. Het drogen gebeurd door zuurstof uit de lucht. Na het verdampen van de terpentine wordt de verf kleverig. Door de inwerking van zuurstof wordt de verf kleefvrij. Na enkele dagen hard de alkydverf goed uit. De droogtijd is afhankelijk van het soort olie waaruit de verf bestaat.