Zonnepanelen zie je tegenwoordig op ongelofelijk veel daken van woningen en bedrijfspanden. Op het eerste gezicht zou je zeggen: goed bezig, en dat is ook zo maar er schuilt in al die zonnepanelen ook een risico. Zonnepanelen wekken wel duurzame energie op vanuit zonlicht maar na verloop van tijd neemt de effectiviteit van zonnepanelen ook af. Kortom hoe ouder de zonnepanelen zijn hoe minder goed ze zonlicht kunnen omzetten in elektriciteit, kortom ook zonnepanelen hebben een bepaalde houdbaarheidsdatum. Dan komt natuurlijk direct de vraag: wat doen we met al die afgedankte zonnepanelen in de toekomst? Het recyclen van zonnepanelen is natuurlijk een prachtig doel maar eenvoudig is het niet. De TNO is daarom in Nederland bezig met het ontwikkelen van technologie waarmee de zonnepanelen kunnen worden gerecycled. De technologie waar de TNO op dit gebied mee bezig is richt zich op het gebruik van lasers. Daarmee kan ongeveer 99 procent van het gebruikte zilver in zonnepanelen worden teruggewonnen en ook hoogzuiver silicium.
Scheiden van materialen
Volgens TNO zal de eerste generatie zonnepanelen ongeveer het einde van de levensduur bereiken de komende tijd. Een zonnepaneel gaat minimaal 25 jaar mee. Dat is natuurlijk een mooie lange tijd maar door die duurzaamheid zijn ze vaak ook moeilijk te ontmantelen. Zonnepanelen bestaan uit meerdere lagen. Zo bestaan ze uit glas maar ook uit zonnecellen en andere lagen die stevig met elkaar zijn verlijmd. Het scheiden van deze lagen is niet eenvoudig. De meeste methodes die worden gebruikt om materiaal te demonteren zijn te grof om toegepast te worden in de ontmanteling van zonnepanelen. De TNO heeft hiervoor gekeken naar oplossingen. Zo kan doormiddel van een laser de hechting tussen de lijm en de zonnecel worden bestraald. Daardoor kunnen de verschillende lagen worden gescheiden en losgemaakt.
Schaarse grondstoffen
Het is belangrijk dat dit gebeurd. Want de materialen die voor zonnepanelen worden gebruikt zijn ook schaars. Zo is in 2024 ongeveer 24 procent van al het zilver dat uit de aardbodem was gehaald gebruikt voor de productie van zonnepanelen. Door het gebruik van de lasertechnologie van TNO zou hiervan ongeveer 99 procent kunnen worden teruggewonnen. Daarnaast geven de onderzoekers aan dat het recyclen van zilver minder energie verbruikt. Mirjam Theelen, de onderzoeksleider bij TNO, geeft aan dat de toenemende schaarste aan grondstoffen er voor zorgt dat de lasertechnologie een belangrijke oplossing kan vormen voor de toekomst. Aan het einde van dit decennium worden enorm veel afgedankte zonnepanelen verwacht. Door de lasertechnologie wordt deze afvalberg beperkt en wordt bovendien voorkomen dat er nog grotere tekorten aan grondstoffen ontstaan. Goed nieuws dus vanuit de TNO voor de toekomst en dat is ook nodig. Uit een recente studie is namelijk naar voren gekomen dat in 2030 in Nederland voor ongeveer 40.000 ton aan afgedankte zonnepanelen op de afvalberg zullen komen. Dit aantal zal oplopen tot ongeveer 120.000 ton in 2050.
Samenwerken in recycling
Door tijdig op deze verwachte ontwikkeling in te spelen kunnen afvalproblemen van te voren worden opgevangen. TNO is natuurlijk niet de enige instantie in de wereld die dit probleem met effectieve oplossingen wil bestrijden. Ook andere landen zullen hun oplossingen gaan bedenken. Het zou mooi zijn als men in de wereld zou samenwerken op het gebied van het delen van effectieve recyclingsmethoden.