Technisch Werken

Wat zijn R-zinnen en S-zinnen op de etiketten van gevaarlijke stoffen?

Fabrikanten van giftige, gevaarlijke en schadelijke stoffen zijn verplicht om waarschuwingen aan te brengen op de verpakking van de giftige stof. Deze waarschuwingen moeten duidelijk zichtbaar zijn voor mensen die de verpakking zien. Door de etiketten kunnen mensen de stof beter herkennen en kunnen ze beter rekening houden met de gevaren die de stof met zich meebrengt. Bedrijven kunnen in hun Arbobeleid en bijbehorende Risico Inventarisatie en Evaluatie ook beter rekening houden met de risico’s van giftige stoffen als ze door duidelijke etikettering op de hoogte worden gebracht van de risico’s van de stof en de veiligheidsmaatregelen die in acht genomen moeten worden.

Wat moet er op een etiket van een gevaarlijke stof staan?
Op de etiketten van giftige stoffen zal duidelijk moeten worden aangegeven om wat voor stof het gaat en wat de gevaren daarvan zijn. Daarnaast dient ook aanvullende informatie te worden weergegeven namelijk veiligheidsaanbevelingen. Kort samengevat dient de volgende informatie op de verpakking van de gevaarlijke stof te staan:

  • De naam van de stof.
  • De naam van de producent of fabrikant.
  • Gevaarsymbolen waarmee duidelijk wordt wat de risico’s van de stof zijn.
  • R-zinnen waarmee bijzondere risico’s worden aangegeven.
  • S-zinnen waarmee veiligheidsaanbevelingen worden gedaan.

Indien de giftige stoffen naar Nederland worden vervoerd en in Nederland worden gebruikt dan dient de bovenstaande informatie in ieder geval in het Nederlands op de etiketten te worden weergegeven. De R-zinnen en S-zinnen worden hieronder nog verder uitgelegd. Ook H-zinnen en P-zinnen worden kort uitgelegd.

Wat zijn R-zinnen?
R-zinnen zijn codes die beginnen met een ‘R’ daarna volgt een tweetal cijfers. De letter ‘R’ staat voor Risk dat het Engelse woord is voor risico. Met R-zinnen worden dus risico’s duidelijk gemaakt. Hieronder volgen een aantal voorbeelden van R-zinnen:

R10 Ontvlambaar.
R21 Schadelijk bij aanraking met de huid.
R22 Schadelijk bij opname door.
R23 Vergiftig bij inademing.
R26 Zeer vergiftig bij inademing.
R27 Zeer vergiftig bij aanraking met de huid.
R28 Zeer vergiftig bij opname door de mond.
R34 Veroorzaakt brandwonden.
R35 Veroorzaakt ernstige brandwonden.
R37 Irriterend voor de ademhalingswegen.
R50 Zeer vergiftig voor in het water levende organismen.

Wat zijn S-zinnen?
S-zinnen zijn zinnen die veiligheidsmaatregelen inzichtelijk maken. Dit zijn de veiligheidsmaatregelen die men moet nemen als men met deze stoffen werkt. De letter ‘S’ staat voor het Engelse woord ‘safety’ dat in het Nederlands ‘veiligheid’ betekend. Het zijn dus regels die er voor zorgen dat de risico’s die in de R-zinnen zijn benoemd kunnen worden beheerst. Hieronder volgen een aantal S-zinnen:

S1 Achter slot bewaren
S2 Buiten bereik van kinderen bewaren
S7 In goed gesloten verpakking bewaren
S9 Op een goed geventileerde plaats bewaren
S16 Verwijderd houden van ontstekingsbronnen. Niet roken.
S23 Gas/rook/damp/spuitnevel niet inademen
S24 Aanraking met de huid vermijden
S25 Aanraking met de ogen vermijden
S26 Bij aanraking met de ogen onmiddellijk met overvloedig water afspoelen en deskundig medisch advies inwinnen
S30 Nooit water op deze stof gieten
S36 Draag geschikte beschermende kleding
S37 Draag geschikte handschoenen
S39 Een bescherming voor de ogen/ voor het gezicht dragen
S45 In geval van ongeval of indien men zich onwel voelt, onmiddellijk een arts raadplegen (indien mogelijk hem dit etiket tonen)
S61 Voorkom lozing in het milieu. Vraag om speciale instructies/veiligheidskaart.

Wat zijn H-zinnen?
H-zinnen zijn gevarenaanduidingen. Dit zijn codes die beginnen met de ‘H’ van het Engelse woord ‘hazard’ dat in het Nederland gevaar betekenend. H-zinnen zijn gevarenaanduidingen die volgens Globally Harmonised System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS) die in de Europese Unie gebruikt wordt. We noemen willekeurig een aantal H-zinnen die men kan aantreffen op de verpakking van gevaarlijke stoffen:

H200 Instabiele ontplofbare stof.
H227 Brandbare vloeistof
H290 Kan bijtend zijn voor metalen

Wat zijn P-zinnen?
De P-zinnen komen ook voort uit het  Globally Harmonised System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS). De letter ‘P’ staat voor het Engelse woord ‘Precautions’ dat voorzorgsmaatregelen betekend. We noemen willekeurig een aantal P-zinnen als voorbeeld:

P201 Alvorens te gebruiken, de speciale aanwijzingen raadplegen
P232 Tegen vocht beschermen
P233 In goed gesloten verpakking bewaren

Symbolen op giftige stoffen
Naast de H-zinnen en P-zinnen worden ook symbolen geplaatst op de verpakking van gevaarlijke stoffen. Deze symbolen maken het gevaar van de stoffen meer visueel. Men dient echter wel de symbolen te kennen. Als men de symbolen niet kent kan het zeer gevaarlijk zijn om met de desbetreffende stoffen te werken. Men kent de risico’s immers niet. Daarom worden in veel trainingen zoals VCA trainingen, veiligheidstrainingen maar ook tijdens toolboxmeetings aandacht besteed aan symboolherkenning zodat men de stoffen op de werkvloer kan het kennen en weet welke beheersmaatregelen men moet treffen.

Deel dit artikel!

Als senior intercedent bij een groot technisch uitzendbureau is Pieter Geertsma verantwoordelijk voor het bemiddelen van personeel in het marktsegment werktuigbouwkunde. Daarnaast is hij landelijk aanspreekpunt voor vragen over dit marktsegment en de ontwikkelingen die daarin plaatsvinden. Door intensieve samenwerking met interne en externe collega’s heeft hij een goed beeld van de totale technische markt. Hierdoor krijgt hij naast nieuws over techniek, innovaties en arbeidsmarkt ook actuele vacatures binnen.

Getagd met , , ,
Geplaatst in Nieuws
Like ons op Facebook!